يكشنبه 02 اسفند 1388
چاق شدن درختان؛ پيامد گرمايش زمين
اين تحقيقات كه توسط محققان مؤسسه تحقيقات حارهاي اسميت سونيان آمريكا انجام شده ابعاد و زواياي گرماي زمين را روي درختان و رشد آنها مشخص ميكند و گوياي آن است كه افزايش گاز دياكسيدكربن اين اثر دوپينگي را ايجاد كرده و بسته به ميزان اين افزايش، قطر درختان ضخيمتر خواهد شد. هر چند اين موضوع از نظر علمي علت را مشخص كرده و بهنظر ميرسد حدود و ثغور جغرافيايي در اين فرايند بيتأثير باشد، با اين حال چگونگي بروز اين پديده و زواياي مختلف آن موضوعي است كه ابعاد تغييرات آب و هوايي را روشن ميسازد.
كارشناسان محيط زيست كه انجام اينگونه تحقيقات را در مناطق مختلف آب و هوايي كشور يك ضرورت ميدانند بر اين باورند كه در فرايند تغييرات اقليمي كه بزرگترين چالش دنيا در آينده خواهد بود درختان تجمع بيشتري از مواد آلي را در بافتهاي خود دارند و اين موضوع به مرور به قطور شدن آنها ميانجامد.
...
محققان مؤسسه تحقيقات حارهاي اسميت سونيان در بررسيهاي خود دريافتند كه گرماي زمين موجب رشد سريعتر درختان و افزايش وزن آنها براي يك دوره يكساله ميشود و اين اثر دوپينگ ناشي از تغييرات آب و هوايي و گرماي جهاني است كه منجر به افزايش زمان فصل رشد گياهان ميشود.
آنها البته در تحقيقات كارشناسي خود به نمونه جالب توجهي نيز اشاره و اعلام كردند تب سياره، رشد كاجهاي پيري را كه در كوهستانهاي كاليفرنيا زندگي ميكنند شتاب بخشيده است و در ديگر بررسي خود روي درختان جنگلهاي پهن برگي كه بين 5 تا 225 سال سن دارند مشاهده كردند كه حدود 90 درصد از اين درختان مستقل از سن در سالهاي اخير به سرعت رشد كردهاند.
...
هر چند اين تحقيقات تأثير تغييرات آب و هوايي و گرم شدن زمين را به روشني مشخص ميكند اما رياضي، مدرس محيط زيست معتقد است ضرورت دارد تحقيقات مشابهي در گونههاي گياهي كشور صورت گيرد و اندازه و ميزان اين رشد در مورد درختان بومي داخل، مورد بررسي قرار گيرد. نكتهاي كه دكتر رهنمايي، اقليمشناس نيز در اين رابطه با او همعقيده بوده و بر اين باور است؛ تحقيقات مشابهي در كشور صورت گيرد تا دامنه اين تأثيرات سنجيده شود.
دوره رشد طولاني ميشود:
كارشناسان محيطزيست و اقليم بر اين باورند كه بر اثر گرم شدن زمين دوره رشد درختان نيز طولاني شده و زمان كهولت به تعويق ميافتد. رهنمايي براي روشن شدن موضوع مثالي ميآورد و ميگويد: اينكه گفته ميشود گرم شدن زمين به افزايش دوره رشد درخت ميانجامد به اين صورت است كه در سنين بالاتري به كهولت ميرسد بهعنوان نمونه اگر تنه يك درخت كاج در سن 25سالگي به شكلي در ميآيد كه ميشود آن را بهصورت الوار درآورد اين فرايند با گرم شدن زمين در دوره طولانيتري اتفاق افتاده و ما در 35 سالگي اين درخت شاهد اين اتفاق خواهيم بود.
او ميافزايد: اين يك امر طبيعي است كه تغييرات آب و هوايي چه بهصورت سرد شدن زمين و چه بهصورت گرم شدن، آنگونه گياهي را تحتتأثير قرار داده و دوره رشد و طراوت آن را طولاني يا كاهش دهد. بنابراين ما مكانيسم تغيير را در همه ابعاد ميتوانيم در بافتهاي درخت مشاهده كنيم و البته اين تمام ماجرا نيست.
اين اقليمشناس معتقد است: گرم شدن زمين كه باعث افزايش فتوسنتز در درختان ميشود در فاصله دايرههاي تنه آن نيز تغييراتي بهوجود ميآورد كه در يك آزمايش ساده قابل رويت است و در هواي مرطوب فاصله آن متفاوت از هواي گرم خواهد بود. هر چند او طولاني شدن دوره رشد درختان را از جهاتي خوب عنوان ميكند اما در مجموع در فرايند تغييرات آب و هوايي درختان تغييراتي پيدا ميكنند كه گاه از ديدگاه برخي كارشناسان محيطزيست چندان جالب نيست.
گلدهي و ميوه درختان دچار اشكال ميشود:
تغييرات آب و هوايي علاوه بر اينكه به چاق شدن درختان ميانجامد در گلدهي و ميوه آنها نيز تأثيراتي بهوجود ميآورد كه از ديدگاه علي خلدبرين، كارشناس محيطزيست كه سابق بر اين عضويت شوراي جنگل را نيز داشته است چندان مطلوب نيست. او ميگويد: از نظر علمي، درخت و پوشش گياهي بايد دورهاي سرما را طي كند و اين دوره براي اين است كه ساختار طبيعي آن به هم نريزد ولي با تغييرات آب و هوايي كه به گرم شدن زمين انجاميده اين دوره كوتاه شده يا از بين ميرود كه همين مسئله در ساختار طبيعي درخت و گياه اشكالاتي را بهوجود ميآورد كه اين اشكالات ممكن است در گلدهي و ميوه آنها تأثير سوء بگذارد. بنابراين آن طرف قضيه گرم شدن زمين بسياري از پيچيدگيها در روابط درخت با آب و خاك و هوا بهوجود ميآيد كه همگي در گلدهي و ميوه آن تأثيرگذار است.
خلدبرين ميافزايد: در يك نظام زيست طبيعي آب، خاك و اقليم يك روابط متقابل و متعادل دارند و زماني كه ميزان آب كم شود بر رشد گياهي تأثير سوء ميگذارد و به كاهش پوشش گياهي ميانجامد. خاك نامناسب هم به محدوديت رشد گياه منجر شده و در مجموع هر گونه عدمتعادل در محيطزيست تغييراتي را در رشد گياه بهوجود ميآورد كه اين تغييرات بسته به ميزان آن تفاوت ميكند اما در نهايت كيفيت رشد درخت را تحت تأثير قرار ميدهد.
او در مورد فرايند افزايش وزن درختان ميگويد: اين موضوع به چاق شدن انسان ميماند كه در نهايت، بيماريها و ناراحتيهايي را برايش بهوجود ميآورد كه اين ناراحتيها در ابعاد مختلف بروز ميكند و در مورد درختان نيز به همين صورت است. تغييرات اقليمي ميتواند سيستم تكاملي آنها را كه بايد در دوره خاص و با سرعت مشخصي اتفاق بيفتد مختل كند و نبايد در بررسيهاي كارشناسي روي درختان از اين موضوع غافل شد چرا كه تغييرات اقليم، تعادل موجود در نظام طبيعت را به هم ميزند و درخت نيز براي رشد و ثمردهي طبيعي نياز به تداوم اين تعادل دارد؛ موضوعي كه بهنظر ميرسد در بررسيهاي بعدي ابعاد و زواياي پيچيدهاي پيدا كند.
http://hamshahrionline.ir/News/?id=108309
همشهري آنلاين
بازگشت
Share
|
