هشدارها، بشارت‌ها و اعلام‌هاي خداوند

ضرورت هشدار و بشارت

هشدار برای عبرت ، پند آموزی و بیداری است

وَلَقَدْ يَسَّرْنَا الْقُرْآنَ لِلذِّكْرِ فَهَلْ مِن مُّدَّكِرٍ ﴿قمر17﴾

و قطعا قرآن را براى پند آموزى آسان كرديم، پس آيا پند گيرنده‏اى هست؟

أَفَلَمْ يَرَوْا إِلَى مَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَمَا خَلْفَهُم مِّنَ السَّمَاء وَالْأَرْضِ إِن نَّشَأْ نَخْسِفْ بِهِمُ الْأَرْضَ أَوْ نُسْقِطْ عَلَيْهِمْ كِسَفًا مِّنَ السَّمَاء إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَةً لِّكُلِّ عَبْدٍ مُّنِيبٍ ﴿سبأ9﴾

آيا به آنچه پيش رو و پشت سرشان از آسمان و زمين است، نگاه نكردند؟ اگر بخواهيم آنها را در زمين فرو مى‏بريم، يا قطعاتى از آسمان بر سرشان مى‏افكنيم. قطعا در اين [هشدار] براى هر بنده‏ى توبه كارى عبرت است.

إِنَّ اللّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالإِحْسَانِ وَإِيتَاء ذِي الْقُرْبَى وَيَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاء وَالْمُنكَرِ وَالْبَغْيِ يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ ﴿نحل90﴾

همانا خداوند به عدل و احسان و بخشش به خويشان فرمان مي‏دهد و از فحشا و زشتكاري و ستم نهي مي‏كند. شما را پند مي‏دهد، باشد كه بيدار شويد.

إِنَّهُمْ أَلْفَوْا آبَاءهُمْ ضَالِّينَ فَهُمْ عَلَى آثَارِهِمْ يُهْرَعُونَ وَلَقَدْ ضَلَّ قَبْلَهُمْ أَكْثَرُ الْأَوَّلِينَ وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا فِيهِم مُّنذِرِينَ فَانظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُنذَرِينَ ﴿صافات69 تا 73﴾

همانا آنها پدران خود را گمراه يافتند. و [با اين حال‏] با سرعت در پى آنها می‌شتافتند. و البته پيش از آنها بيشتر پيشينيان گمراه شدند. و حال آن كه ما هشدار دهندگانى در ميانشان فرستاديم. اما بنگر فرجام هشدار داده شدگان چگونه شد.

سُورَةٌ أَنزَلْنَاهَا وَفَرَضْنَاهَا وَأَنزَلْنَا فِيهَا آيَاتٍ بَيِّنَاتٍ لَّعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ ﴿نور1﴾

سوره‏اي است كه آن را نازل كرده، [احكامش را] واجب نموده، در آن آياتي روشن آورديم تا شما پند گيريد.

هشدار و بشارت برای اتمام حجت  و قبل از هلاکت حتمی است

أَهْلَ الْكِتَابِ قَدْ جَاءكُمْ رَسُولُنَا يُبَيِّنُ لَكُمْ عَلَى فَتْرَةٍ مِّنَ الرُّسُلِ أَن تَقُولُواْ مَا جَاءنَا مِن بَشِيرٍ وَلاَ نَذِيرٍ فَقَدْ جَاءكُم بَشِيرٌ وَنَذِيرٌ وَاللّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ ﴿مائدة19﴾

اي اهل كتاب! رسول ما پس از فاصله زماني او با پيامبران به سوي شما آمد كه حق را براي شما بيان كند، تا نگوييد براي ما مژده‏رسان و هشدار دهنده‏اي نيامد پس [اينك‏] بشير و نذير به سوي شما آمد، و خدا بر هر چيزي تواناست.

وَمَا أَهْلَكْنَا مِن قَرْيَةٍ إِلَّا لَهَا مُنذِرُونَ ذِكْرَى وَمَا كُنَّا ظَالِمِينَ ﴿شعراء 208و 209﴾

و [اهل‏] هيچ شهرى را هلاك نكرديم مگر اين كه براى آنها هشدار دهندگانى بود. تا آنان را تذكّر دهند، و ما ستمكار نبوده‏ايم [كه اتمام حجت نكنيم‏].

وَرُسُلاً قَدْ قَصَصْنَاهُمْ عَلَيْكَ مِن قَبْلُ وَرُسُلاً لَّمْ نَقْصُصْهُمْ عَلَيْكَ وَكَلَّمَ اللّهُ مُوسَى تَكْلِيمًا.رُّسُلاً مُّبَشِّرِينَ وَمُنذِرِينَ لِئَلاَّ يَكُونَ لِلنَّاسِ عَلَى اللّهِ حُجَّةٌ بَعْدَ الرُّسُلِ وَكَانَ اللّهُ عَزِيزًا حَكِيمًا ﴿نساء164و 165﴾

و پيامبراني كه سرگذشت آنها را پيش‏تر با تو گفته‏ايم و پيامبراني كه حكايتشان را با تو نگفته‏ايم و خدا با موسي به طرز خاصي سخن گفت! پيامبراني كه بشارتگر و هشدار دهنده بودند، تا مردم را پس از [فرستادن‏] پيامبران، در مقابل خدا دستاويزي نباشد [و حجت تمام شود] و خداوند شكست‏ناپذير حكيم است.

وَلَمَّا جَاءتْ رُسُلُنَا إِبْرَاهِيمَ بِالْبُشْرَى قَالُوا إِنَّا مُهْلِكُو أَهْلِ هَذِهِ الْقَرْيَةِ إِنَّ أَهْلَهَا كَانُوا ظَالِمِينَ ﴿عنكبوت31﴾

و چون فرستادگان ما براى ابراهيم مژده‏ى [فرزند] آوردند، گفتند: البته ما هلاك كنندگان اهل اين شهر خواهيم بود، چرا كه مردمش ستمكار بوده‏اند.

تمام امت­ها هشدار دهنده و بشارت دهنده دارند

إِنَّا أَرْسَلْنَاكَ بِالْحَقِّ بَشِيرًا وَنَذِيرًا وَإِن مِّنْ أُمَّةٍ إِلَّا خلَا فِيهَا نَذِيرٌ ﴿فاطر24﴾

ما تو را به حق، بشارتگر و هشدار دهنده فرستاديم، و هيچ امّتى نبوده مگر اين كه در ميان آنها هشدار دهنده‏اى گذشته است.

وَيَقُولُ الَّذِينَ كَفَرُواْ لَوْلآ أُنزِلَ عَلَيْهِ آيَةٌ مِّن رَّبِّهِ إِنَّمَا أَنتَ مُنذِرٌ وَلِكُلِّ قَوْمٍ هَادٍ ﴿رعد7﴾

و آنان كه كافر شدند مي‏گويند: چرا معجزه‏اي از جانب پروردگارش بر او نازل نمي‏شود؟ [اي پيامبر!] تو فقط هشدار دهنده‏اي و هر قومي را راهنمايي است.

پندگیرندگان از هشدارها بسیار اندک­­اند

اتَّبِعُواْ مَا أُنزِلَ إِلَيْكُم مِّن رَّبِّكُمْ وَلاَ تَتَّبِعُواْ مِن دُونِهِ أَوْلِيَاء قَلِيلاً مَّا تَذَكَّرُونَ ﴿أعراف3﴾

از آنچه از جانب پروردگارتان به سوي شما نازل شده پيروي كنيد و از غير او به عنوان سرپرستان پيروي نكنيد. چه اندك پند مي‏گيريد.

أَمَّن يُجِيبُ الْمُضْطَرَّ إِذَا دَعَاهُ وَيَكْشِفُ السُّوءَ وَيَجْعَلُكُمْ خُلَفَاء الْأَرْضِ أَإِلَهٌ مَّعَ اللَّهِ قَلِيلًا مَّا تَذَكَّرُونَ ﴿نمل62﴾

يا كيست كه درمانده را، چون وى را بخواند اجابت مى‏كند و گرفتارى را برطرف مى‏سازد و شما را در زمين جانشين مى‏كند؟ آيا با اين خداوند خدايى است؟ چه كم متذكّر مى‏شويد.

... وَيَضْرِبُ اللّهُ الأَمْثَالَ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ ﴿إبراهيم25﴾

... و خدا براي مردم مثل‏ها مي‏زند، شايد متوجه شوند.

فَلَا أُقْسِمُ بِمَا تُبْصِرُونَ وَمَا لَا تُبْصِرُونَ إِنَّهُ لَقَوْلُ رَسُولٍ كَرِيمٍ وَمَا هُوَ بِقَوْلِ شَاعِرٍ قَلِيلًا مَا تُؤْمِنُونَ وَلَا بِقَوْلِ كَاهِنٍ قَلِيلًا مَا تَذَكَّرُونَ ﴿حاقة38 تا 42﴾

پس سوگند به آنچه مى‏بينيد، و آنچه نمى‏بينيد،كه اين [قرآن‏] قطعا گفتار فرستاده‏اى بزرگوار است.و آن گفتار يك شاعر نيست. اما كمتر ايمان مى‏آوريد. و نه گفتار كاهنى. چه اندك متذكر مى‏شويد.

وَلَقَدْ عَلِمْتُمُ النَّشْأَةَ الْأُولَى فَلَوْلَا تَذكَّرُونَ ﴿واقعة62﴾

و همانا شما پيدايش نخستين خود را دانسته‏ايد [و زنده شدن دوباره مثل آن است‏]، پس چرا توجه نمى‏كنيد؟

وَمَا يَسْتَوِي الْأَعْمَى وَالْبَصِيرُ وَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَلَا الْمُسِيءُ قَلِيلًا مَّا تَتَذَكَّرُونَ ﴿غافر58﴾

و كور و بينا يكسان نيستند، و كسانى كه ايمان آورده و كارهاى شايسته كرده‏اند با بدكاران [برابر] نيستند، [ولى‏] اندكى پند مى‏پذيريد.

أَفَمَن يَخْلُقُ كَمَن لاَّ يَخْلُقُ أَفَلا تَذَكَّرُونَ ﴿نحل17﴾

پس آيا آن كه مي‏آفريند مانند كسي است كه نمي‏آفريند؟ چرا متوجه نمي‏شويد؟

ترغیب به انذارگری

وَمَا كَانَ الْمُؤْمِنُونَ لِيَنفِرُواْ كَآفَّةً فَلَوْلاَ نَفَرَ مِن كُلِّ فِرْقَةٍ مِّنْهُمْ طَآئِفَةٌ لِّيَتَفَقَّهُواْ فِي الدِّينِ وَلِيُنذِرُواْ قَوْمَهُمْ إِذَا رَجَعُواْ إِلَيْهِمْ لَعَلَّهُمْ يَحْذَرُونَ ﴿توبة122﴾

و مؤمنان را وظيفه نيست كه همگي [به سوي جهاد] كوچ كنند، پس چرا از هر گروهي از آنان، طايفه‏اي كوچ نمي‏كنند تا در دين دانا شوند و چون بازگشتند قوم خود را انذار كنند شايد آنها از معاصي بر حذر باشند.

قرآن، کتاب هدایت ، هشدار و بشارت است

فَإِنَّمَا يَسَّرْنَاهُ بِلِسَانِكَ لِتُبَشِّرَ بِهِ الْمُتَّقِينَ وَتُنذِرَ بِهِ قَوْمًا لُّدًّا ﴿مريم97﴾

جز اين نيست كه ما اين [قرآن‏] را به زبان تو آسان ساختيم تا پرهيزكاران را بدان مژده دهي و ستيزه گران را بدان بترساني.

كَلَّا إِنَّهُ تَذْكِرَةٌ فَمَن شَاء ذَكَرَهُ . وَمَا يَذْكُرُونَ إِلَّا أَن يَشَاء اللَّهُ هُوَ أَهْلُ التَّقْوَى وَأَهْلُ الْمَغْفِرَةِ ﴿مدثر54 تا 56﴾

چنين نيست، بى‏ترديد اين [قرآن‏] تذكارى است.  پس هر كه خواست از آن پند گيرد.  ولى پند نگيرند مگر آن كه خدا خواهد. او سزاوار پروا و او سزاوار آمرزش است.

إِنَّ هَذِهِ تَذْكِرَةٌ فَمَن شَاء اتَّخَذَ إِلَى رَبِّهِ سَبِيلًا ﴿مزمل19﴾

بى‏ترديد اين [آيات‏] تذكارى است، پس هر كه خواست، به سوى پروردگار خود راهى در پيش گيرد.

الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَنزَلَ عَلَى عَبْدِهِ الْكِتَابَ وَلَمْ يَجْعَل لَّهُ عِوَجَا قَيِّمًا لِّيُنذِرَ بَأْسًا شَدِيدًا مِن لَّدُنْهُ وَيُبَشِّرَ الْمُؤْمِنِينَ الَّذِينَ يَعْمَلُونَ الصَّالِحَاتِ أَنَّ لَهُمْ أَجْرًا حَسَنًا ﴿كهف1و 2﴾

ستايش خداي را كه اين كتاب [آسماني‏] را بر بنده‏ي خود نازل كرد و هيچ گونه انحرافي در آن ننهاد. [كتابي‏] راست و درست، تا به عقوبتي سخت از نزد خود هشدار دهد و مؤمنان را كه كارهاي شايسته مي‏كنند نويد بخشد كه ايشان را پاداشي نيكوست،

وَبِالْحَقِّ أَنزَلْنَاهُ وَبِالْحَقِّ نَزَلَ وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلاَّ مُبَشِّرًا وَنَذِيرًا ﴿إسراء105﴾

و آن [قرآن‏] را به حق نازل كرديم و به حق هم نازل شد، و تو را جز بشارت دهنده و بيم رسان نفرستاديم.

إِنَّكَ لَمِنَ الْمُرْسَلِينَ عَلَى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيمٍ تَنزِيلَ الْعَزِيزِ الرَّحِيمِ لِتُنذِرَ قَوْمًا مَّا أُنذِرَ آبَاؤُهُمْ فَهُمْ غَافِلُونَ

﴿يس3 تا 6﴾

كه قطعا تو از پيامبرانى، بر راهى راست.[و اين قرآن‏] نازل شده‏ى آن عزيز مهربان است. تا مردمى را بيم دهى كه پدرانشان بيم داده نشدند و از اين رو ناآگاهند.

وَذَرِ الَّذِينَ اتَّخَذُواْ دِينَهُمْ لَعِبًا وَلَهْوًا وَغَرَّتْهُمُ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا وَذَكِّرْ بِهِ أَن تُبْسَلَ نَفْسٌ بِمَا كَسَبَتْ لَيْسَ لَهَا مِن دُونِ اللّهِ وَلِيٌّ وَلاَ شَفِيعٌ وَإِن تَعْدِلْ كُلَّ عَدْلٍ لاَّ يُؤْخَذْ مِنْهَا أُوْلَئِكَ الَّذِينَ أُبْسِلُواْ بِمَا كَسَبُواْ لَهُمْ شَرَابٌ مِّنْ حَمِيمٍ وَعَذَابٌ أَلِيمٌ بِمَا كَانُواْ يَكْفُرُونَ ﴿أنعام70﴾

... و تو با آن [قرآن‏] پندشان ده تا مبادا كسي به سبب كاري كه كرده به عذاب الهي دچار شود، كه او را جز خدا ياور و شفاعتگري نباشد، هرگونه عوضي دهد از او نگيرند. آنان كساني هستند كه در گرو اعمال [بد] خويش درمانده‏اند و به سبب اين كه كافر شدند آبي جوشان و عذابي دردناك [در پيش‏] دارند.

قُلْ إِنَّمَا أُنذِرُكُم بِالْوَحْيِ وَلَا يَسْمَعُ الصُّمُّ الدُّعَاء إِذَا مَا يُنذَرُونَ ﴿أنبياء45﴾

بگو: من تنها با وحي [الهي و قرآن‏] شما را هشدار مي‏دهم ولي كران چون بيم داده شوند دعوت را نمي‏شنوند.

... قُلِ اللّهِ شَهِيدٌ بِيْنِي وَبَيْنَكُمْ وَأُوحِيَ إِلَيَّ هَذَا الْقُرْآنُ لأُنذِرَكُم بِهِ وَمَن بَلَغَ أَئِنَّكُمْ لَتَشْهَدُونَ أَنَّ مَعَ اللّهِ آلِهَةً أُخْرَى قُل لاَّ أَشْهَدُ قُلْ إِنَّمَا هُوَ إِلَهٌ وَاحِدٌ وَإِنَّنِي بَرِيءٌ مِّمَّا تُشْرِكُونَ ﴿أنعام19﴾

. بگو: خدا ميان من و شما گواه است، و اين قرآن به من وحي شده است كه شما و هر كس را كه [اين پيام‏] به او برسد بدان هشدار دهم. آيا شما شهادت مي‏دهيد كه با خدا خدايان ديگري هست؟ بگو: من چنين شهادتي نمي‏دهم. بگو: فقط او معبود يگانه است و من از آنچه شريك خدا مي‏سازيد بيزارم.

وَأَنذِرْ بِهِ الَّذِينَ يَخَافُونَ أَن يُحْشَرُواْ إِلَى رَبِّهِمْ لَيْسَ لَهُم مِّن دُونِهِ وَلِيٌّ وَلاَ شَفِيعٌ لَّعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ ﴿أنعام51﴾

و كساني را كه از محشور شدن به سوي پروردگارشان انديشناكند به اين [قرآن‏] هشدار ده، كه غير از او براي آنها هيچ ياور و واسطه‏اي نيست، باشد كه پروا كنند.

نَحْنُ أَعْلَمُ بِمَا يَقُولُونَ وَمَا أَنتَ عَلَيْهِم بِجَبَّارٍ فَذَكِّرْ بِالْقُرْآنِ مَن يَخَافُ وَعِيدِ ﴿ق45﴾

ما بهتر مى‏دانيم چه مى‏گويند، و تو مأمور اجبار آنها [به ايمان‏] نيستى، پس به وسيله‏ى قرآن هر كس را كه از تهديد من مى‏ترسد متذكر ساز.

كِتَابٌ أُنزِلَ إِلَيْكَ فَلاَ يَكُن فِي صَدْرِكَ حَرَجٌ مِّنْهُ لِتُنذِرَ بِهِ وَذِكْرَى لِلْمُؤْمِنِينَ ﴿أعراف2﴾

كتابي است كه به سوي تو نازل شده، پس در سينه تو از [تبليغ‏] آن هيچ تنگي و ترديد نباشد، تا بدان هشدار دهي و براي مؤمنان تذكاري باشد. (اعراف 2)

أَمْ يَقُولُونَ افْتَرَاهُ بَلْ هُوَ الْحَقُّ مِن رَّبِّكَ لِتُنذِرَ قَوْمًا مَّا أَتَاهُم مِّن نَّذِيرٍ مِّن قَبْلِكَ لَعَلَّهُمْ يَهْتَدُونَ ﴿سجدة3﴾

آيا مى‏گويند: [محمد] آن را به دروغ ساخته است؟ [نه‏]، بلكه آن حق است و از جانب پروردگار توست، تا مردمى را كه پيش از تو بيم دهنده‏اى برايشان نيامده هشدار دهى، اميد كه هدايت يابند. .

هَذَا بَلاَغٌ لِّلنَّاسِ وَلِيُنذَرُواْ بِهِ وَلِيَعْلَمُواْ أَنَّمَا هُوَ إِلَهٌ وَاحِدٌ وَلِيَذَّكَّرَ أُوْلُواْ الأَلْبَابِ ﴿إبراهيم52﴾

اين [قرآن‏] پيامي روشني براي مردم است، و براي اين كه بدان انذار شوند و بدانند كه تنها او معبود يگانه است، و تا صاحبان خرد پند گيرند. .

وَمِن قَبْلِهِ كِتَابُ مُوسَى إِمَامًا وَرَحْمَةً وَهَذَا كِتَابٌ مُّصَدِّقٌ لِّسَانًا عَرَبِيًّا لِّيُنذِرَ الَّذِينَ ظَلَمُوا وَبُشْرَى لِلْمُحْسِنِينَ ﴿أحقاف12﴾

و [حال آن كه‏] پيش از آن، كتاب موسى راهنما و رحمتى بود، و اين [قرآن‏] كتابى به زبان عربى است كه تصديق كننده [ى آن‏] است، تا كسانى را كه ستم كردند هشدار دهد و نيكوكاران را مژده‏اى باشد.

چگونگی بیان هشدار و بشارت

هشدار و بشارت­های قرآن به زبانی آسان

فَإِنَّمَا يَسَّرْنَاهُ بِلِسَانِكَ لِتُبَشِّرَ بِهِ الْمُتَّقِينَ وَتُنذِرَ بِهِ قَوْمًا لُّدًّا ﴿مريم97﴾

جز اين نيست كه ما اين [قرآن‏] را به زبان تو آسان ساختيم تا پرهيزكاران را بدان مژده دهي و ستيزه گران را بدان بترساني.

هشدار با زبان نرم و ملایم

اذْهَبَا إِلَى فِرْعَوْنَ إِنَّهُ طَغَى فَقُولَا لَهُ قَوْلًا لَّيِّنًا لَّعَلَّهُ يَتَذَكَّرُ أَوْ يَخْشَى ﴿طه43 و 44﴾

به سوي فرعون برويد كه او به سركشي برخاسته است. و با او سخني نرم گوييد، شايد پند گيرد يا بترسد.

هشدار بدون سماجت در پذیرفتن

فَذَكِّرْ إِنَّمَا أَنتَ مُذَكِّرٌ لَّسْتَ عَلَيْهِم بِمُصَيْطِرٍ ﴿غاشية21و 22﴾

پس پند ده كه تو تنها پند رسانى.تو بر كفار گماشته و مراقب نيستى.

مَّنْ يُطِعِ الرَّسُولَ فَقَدْ أَطَاعَ اللّهَ وَمَن تَوَلَّى فَمَا أَرْسَلْنَاكَ عَلَيْهِمْ حَفِيظًا ﴿نساء80﴾

هر كه پيامبر را اطاعت كند در حقيقت خدا را اطاعت كرده، و هر كه پشت كند [بدان كه‏] ما تو را بر آنان نگهبان نفرستاده‏ايم.

رَّبُّكُمْ أَعْلَمُ بِكُمْ إِن يَشَأْ يَرْحَمْكُمْ أَوْ إِن يَشَأْ يُعَذِّبْكُمْ وَمَا أَرْسَلْنَاكَ عَلَيْهِمْ وَكِيلاً ﴿إسراء54﴾

پروردگارتان به شما داناتر است، اگر بخواهد رحمتتان مي‏كند يا اگر بخواهد عذابتان مي‏كند، و ما تو را بر آنان و كيل نفرستاده‏ايم.

وَالَّذِينَ اتَّخَذُوا مِن دُونِهِ أَولِيَاء اللَّهُ حَفِيظٌ عَلَيْهِمْ وَمَا أَنتَ عَلَيْهِم بِوَكِيلٍ ﴿شورى6﴾

و خدا مراقب كسانى است كه جز او را ولى و سرپرست گرفتند و تو بر آنها و كيل نيستى.

وَإِن كَانَ كَبُرَ عَلَيْكَ إِعْرَاضُهُمْ فَإِنِ اسْتَطَعْتَ أَن تَبْتَغِيَ نَفَقًا فِي الأَرْضِ أَوْ سُلَّمًا فِي السَّمَاء فَتَأْتِيَهُم بِآيَةٍ وَلَوْ شَاء اللّهُ لَجَمَعَهُمْ عَلَى الْهُدَى فَلاَ تَكُونَنَّ مِنَ الْجَاهِلِينَ ﴿أنعام35﴾

و چنانچه اعراض آنها بر تو گران مي‏آيد، پس اگر مي‏تواني نقبي در زمين يا نردباني در آسمان فراهم آور تا معجزه‏اي [ديگر] بر آنان بياوري [چنين كن‏]. و اگر خدا مي‏خواست آنها را [به اجبار] بر هدايت گرد مي‏آورد، پس زنهار از نادانان مباش.

قُل لِّلَّذِينَ آمَنُوا يَغْفِرُوا لِلَّذِينَ لا يَرْجُون أَيَّامَ اللَّهِ لِيَجْزِيَ قَوْمًا بِما كَانُوا يَكْسِبُونَ ﴿جاثية14﴾

به كسانى كه ايمان آورده‏اند بگو تا از كسانى كه روزهاى [سخت و ناگوار] الهى را باور ندارند در گذرند، تا [خدا] قومى را بدانچه مى‏كردند جزا دهد.

هشدار بدون تنگدلی و غم خوردن از عدم پذیرش

وَقَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَئِذَا كُنَّا تُرَابًا وَآبَاؤُنَا أَئِنَّا لَمُخْرَجُونَ لَقَدْ وُعِدْنَا هَذَا نَحْنُ وَآبَاؤُنَا مِن قَبْلُ إِنْ هَذَا إِلَّا أَسَاطِيرُ الْأَوَّلِينَ.قُلْ سِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَانظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُجْرِمِينَ .وَلَا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ وَلَا تَكُن فِي ضَيْقٍ مِّمَّا يَمْكُرُونَ ﴿نمل67 تا 70﴾

 و كسانى كه كافر شدند گفتند: آيا وقتى كه ما و پدرانمان خاك شديم، حتما [زنده از گور] بيرون آورده مى‏شويم؟ البته به ما و پدرانمان نيز قبلا همين را وعده داده بودند. اينها جز افسانه‏هاى پيشينيان نيست. بگو: در زمين بگرديد و بنگريد عاقبت گنه‏پيشگان چگونه شد. و بر آنان غم مخور و از نيرنگ‏هايى كه مى‏زنند تنگدل مباش.

وَلَوْ شَاء اللّهُ مَا أَشْرَكُواْ وَمَا جَعَلْنَاكَ عَلَيْهِمْ حَفِيظًا وَمَا أَنتَ عَلَيْهِم بِوَكِيلٍ ﴿أنعام107﴾

و اگر خدا مي‏خواست شرك نمي‏آوردند، و ما تو را نگهبان آنها نكرده‏ايم و تو عهده‏دار امور آنها نيستي.

هشدارگران و بشارتگران به ترتیب اولویت

بزرگترین هشداردهنده ، خداست

إِن تَدْعُوهُمْ لَا يَسْمَعُوا دُعَاءكُمْ وَلَوْ سَمِعُوا مَا اسْتَجَابُوا لَكُمْ وَيَوْمَ الْقِيَامَةِ يَكْفُرُونَ بِشِرْكِكُمْ وَلَا يُنَبِّئُكَ مِثْلُ خَبِيرٍ ﴿فاطر14﴾

اگر آنها را بخوانيد، صداى شما را نمى‏شنوند، و اگر مى‏شنيدند اجابتتان نمى‏كردند، و روز قيامت شرك شما را انكار مى‏كنند و [هيچ كس‏] مثل [خداى‏] آگاه، تو را خبردار نمى‏كند.

روح خدا فرستاده ای برای انذار

رَفِيعُ الدَّرَجَاتِ ذُو الْعَرْشِ يُلْقِي الرُّوحَ مِنْ أَمْرِهِ عَلَى مَن يَشَاء مِنْ عِبَادِهِ لِيُنذِرَ يَوْمَ التَّلَاقِ ﴿غافر15﴾

[خدايى كه‏] داراى منزلت‏هاى رفيع و صاحب عرش است. به هر كس از بندگانش كه خواهد، آن روح را به فرمان خويش مى‏فرستد، تا از روز ملاقات [با خدا] بترساند.

يُنَزِّلُ الْمَلآئِكَةَ بِالْرُّوحِ مِنْ أَمْرِهِ عَلَى مَن يَشَاء مِنْ عِبَادِهِ أَنْ أَنذِرُواْ أَنَّهُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنَاْ فَاتَّقُونِ ﴿نحل2﴾

فرشتگان را با روح (حامل وحي) به امر خود، بر هر كس از بندگانش كه بخواهد نازل مي‏كند كه [مردم را] بيم دهيد كه معبودي جز من نيست، پس از من بترسيد.

پیامبران همگی هشدار دهنده بوده اند

كَانَ النَّاسُ أُمَّةً وَاحِدَةً فَبَعَثَ اللّهُ النَّبِيِّينَ مُبَشِّرِينَ وَمُنذِرِينَ وَأَنزَلَ مَعَهُمُ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ لِيَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ فِيمَا اخْتَلَفُواْ فِيهِ وَمَا اخْتَلَفَ فِيهِ إِلاَّ الَّذِينَ أُوتُوهُ مِن بَعْدِ مَا جَاءتْهُمُ الْبَيِّنَاتُ بَغْيًا بَيْنَهُمْ فَهَدَى اللّهُ الَّذِينَ آمَنُواْ لِمَا اخْتَلَفُواْ فِيهِ مِنَ الْحَقِّ بِإِذْنِهِ وَاللّهُ يَهْدِي مَن يَشَاء إِلَى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيمٍ ﴿بقرة213﴾

مردم [ابتدا] يك امّت بودند، [كه به مرور دچار اختلاف شدند] پس خدا پيامبران را [به عنوان‏] مژده‏رسانان و بيم دهندگان فرستاد و همراه آنان كتابي به حق نازل كرد تا ميان مردم در آنچه بر سرش اختلاف داشتند داوري كند...

وَإِن يُكَذِّبُوكَ فَقَدْ كَذَّبَ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ جَاءتْهُمْ رُسُلُهُم بِالْبَيِّنَاتِ وَبِالزُّبُرِ وَبِالْكِتَابِ الْمُنِيرِ ﴿فاطر25﴾

و اگر تو را تكذيب كنند، قطعا كسانى كه پيش از آنها بودند [نيز] به تكذيب پرداختند پيامبرانشان دلايل آشكار و نوشته‏ها و كتاب روشنگر براى آنها آوردند.

وَرُسُلاً قَدْ قَصَصْنَاهُمْ عَلَيْكَ مِن قَبْلُ وَرُسُلاً لَّمْ نَقْصُصْهُمْ عَلَيْكَ وَكَلَّمَ اللّهُ مُوسَى تَكْلِيمًا رُّسُلاً مُّبَشِّرِينَ وَمُنذِرِينَ لِئَلاَّ يَكُونَ لِلنَّاسِ عَلَى اللّهِ حُجَّةٌ بَعْدَ الرُّسُلِ وَكَانَ اللّهُ عَزِيزًا حَكِيمًا ﴿نساء164و 165﴾

و پيامبراني كه سرگذشت آنها را پيش‏تر با تو گفته‏ايم و پيامبراني كه حكايتشان را با تو نگفته‏ايم و خدا با موسي به طرز خاصي سخن گفت! پيامبراني كه بشارتگر و هشدار دهنده بودند، تا مردم را پس از [فرستادن‏] پيامبران، در مقابل خدا دستاويزي نباشد [و حجت تمام شود] و خداوند شكست‏ناپذير حكيم است.

وَمَا نُرْسِلُ الْمُرْسَلِينَ إِلاَّ مُبَشِّرِينَ وَمُنذِرِينَ فَمَنْ آمَنَ وَأَصْلَحَ فَلاَ خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلاَ هُمْ يَحْزَنُونَ ﴿أنعام48﴾

و ما پيامبران را صرفا [به عنوان‏] بشارتگر و بيم رسان مي‏فرستيم، پس كسي كه ايمان آورد و اصلاح كند، نه خوفي بر آنهاست و نه محزون مي‏شوند.

وَمَا نُرْسِلُ الْمُرْسَلِينَ إِلَّا مُبَشِّرِينَ وَمُنذِرِينَ وَيُجَادِلُ الَّذِينَ كَفَرُوا بِالْبَاطِلِ لِيُدْحِضُوا بِهِ الْحَقَّ وَاتَّخَذُوا آيَاتِي وَمَا أُنذِرُوا هُزُوًا ﴿كهف56﴾

و ما پيامبران را جز مژده دهندگان و بيم‏رسانان نمي‏فرستيم. و كساني كه كافر شدند به باطل مجادله مي‏كنند تا به وسيله آن حق را پايمال كنند. [آنها] آيات من و آنچه را بدان بيم داده شده‏اند به ريشخند گرفتند.

وَأَوْحَيْنَا إِلَى مُوسَى وَأَخِيهِ أَن تَبَوَّءَا لِقَوْمِكُمَا بِمِصْرَ بُيُوتًا وَاجْعَلُواْ بُيُوتَكُمْ قِبْلَةً وَأَقِيمُواْ الصَّلاَةَ وَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِينَ ﴿يونس87﴾

و به موسي و برادرش وحي كرديم كه براي قوم خود در مصر خانه‏هايي ترتيب دهيد و خانه‏هاي خويش را [به خاطر امنيّت‏] رو به روي هم قرار دهيد و نماز برپا داريد و مؤمنان را مژده ده.

وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا نُوحًا إِلَى قَوْمِهِ إِنِّي لَكُمْ نَذِيرٌ مُّبِينٌ ﴿هود25﴾

و به راستي نوح را به سوي قومش فرستاديم، [كه بگويد] من براي شما بيم‏رساني آشكارم،

وَاذْكُرْ أَخَا عَادٍ إِذْ أَنذَرَ قَوْمَهُ بِالْأَحْقَافِ وَقَدْ خَلَتْ النُّذُرُ مِن بَيْنِ يَدَيْهِ وَمِنْ خَلْفِهِ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا اللَّهَ إِنِّي أَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ ﴿أحقاف21﴾

و برادر عاديان را به ياد آور، آن‏گاه كه قوم خويش را در [سرزمين‏] احقاف هشدار داد، با آن كه پيش از او و پس از او نيز هشدار دهندگانى بودند كه: جز خدا را مپرستيد. واقعاً من بر شما از عذاب روزی هولناک می ترسم.

إِنَّا أَرْسَلْنَا نُوحًا إِلَى قَوْمِهِ أَنْ أَنذِرْ قَوْمَكَ مِن قَبْلِ أَن يَأْتِيَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ  قَالَ يَا قَوْمِ إِنِّي لَكُمْ نَذِيرٌ مُّبِينٌ

﴿نوح1و 2﴾

همانا ما نوح را به سوى قومش فرستاديم كه قومت را هشدار ده پيش از آن كه عذابى دردناك به سراغشان آيد. گفت: اى قوم من! همانا من شما را هشدار دهنده‏اى آشكارم.

وَمَا كُنتَ بِجَانِبِ الطُّورِ إِذْ نَادَيْنَا وَلَكِن رَّحْمَةً مِّن رَّبِّكَ لِتُنذِرَ قَوْمًا مَّا أَتَاهُم مِّن نَّذِيرٍ مِّن قَبْلِكَ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ ﴿قصص46﴾

و آن دم كه [موسى را] ندا داديم، تو در كنار طور نبودى، ولى [اين آيات‏] رحمتى از پروردگار تو است، تا قومى را كه هيچ انذار كننده‏اى پيش از تو برايشان نيامده است بيم دهى، باشد كه آنها پند گيرند.

محمد(ص) هشدار دهنده و  بشارت دهنده

يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِنَّا أَرْسَلْنَاكَ شَاهِدًا وَمُبَشِّرًا وَنَذِيرًا ﴿أحزاب45﴾

اى پيامبر! ما تو را شاهد و مژده رسان و بيم دهنده فرستاده‏ايم،

إِنَّا أَرْسَلْنَاكَ شَاهِدًا وَمُبَشِّرًا وَنَذِيرًا ﴿فتح8﴾

 [اى پيامبر!] ما تو را گواه [بر اعمال آنها] و بشارتگر و هشدار دهنده فرستاديم.

يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ قُمْ فَأَنذِرْ ﴿مدثر1و 2﴾

هان، اى جامه بر خود كشيده! برخيز و بترسان. (مدثر 1 و 2)

إِنَّا أَرْسَلْنَاكَ بِالْحَقِّ بَشِيرًا وَنَذِيرًا وَإِن مِّنْ أُمَّةٍ إِلَّا خلَا فِيهَا نَذِيرٌ ﴿فاطر24﴾

ما تو را به حق، بشارتگر و هشدار دهنده فرستاديم،...

فَذَكِّرْ فَمَا أَنتَ بِنِعْمَتِ رَبِّكَ بِكَاهِنٍ وَلَا مَجْنُونٍ ﴿طور29﴾

پس تذكر ده كه تو به لطف پروردگارت نه كاهنى و نه ديوانه.

فَذَكِّرْ إِن نَّفَعَتِ الذِّكْرَى ﴿أعلى9﴾

پس تذكر ده، اگر تذكر سود دهد.

إِنَّا أَرْسَلْنَاكَ بِالْحَقِّ بَشِيرًا وَنَذِيرًا وَلاَ تُسْأَلُ عَنْ أَصْحَابِ الْجَحِيمِ ﴿بقرة119﴾

ما تو را به حق فرستاديم تا بشارت دهنده و ترساننده باشي و تو مسئول [گمراهي‏] دوزخيان نيستي.

كِتَابٌ أُنزِلَ إِلَيْكَ فَلاَ يَكُن فِي صَدْرِكَ حَرَجٌ مِّنْهُ لِتُنذِرَ بِهِ وَذِكْرَى لِلْمُؤْمِنِينَ ﴿أعراف2﴾

كتابي است كه به سوي تو نازل شده، پس در سينه تو از [تبليغ‏] آن هيچ تنگي و ترديد نباشد، تا بدان هشدار دهي و براي مؤمنان تذكاري باشد.

قُلْ مَا كُنتُ بِدْعًا مِّنْ الرُّسُلِ وَمَا أَدْرِي مَا يُفْعَلُ بِي وَلَا بِكُمْ إِنْ أَتَّبِعُ إِلَّا مَا يُوحَى إِلَيَّ وَمَا أَنَا إِلَّا نَذِيرٌ مُّبِينٌ ﴿أحقاف9﴾

بگو: من از [ميان‏] پيامبران، پيامبر نوظهورى نيستم، و نمى‏دانم با من و شما چه معامله‏اى خواهد شد. جز آنچه را كه به من وحى مى‏شود پيروى نمى‏كنم، و من جز هشدار دهنده‏اى آشكار نيستم. (احقاف9)

إِنَّا أَرْسَلْنَاكَ بِالْحَقِّ بَشِيرًا وَنَذِيرًا وَلاَ تُسْأَلُ عَنْ أَصْحَابِ الْجَحِيمِ ﴿بقرة119﴾

ما تو را به حق فرستاديم تا بشارت دهنده و ترساننده باشي و تو مسئول [گمراهي‏] دوزخيان نيستي.

أَوَلَمْ يَتَفَكَّرُواْ مَا بِصَاحِبِهِم مِّن جِنَّةٍ إِنْ هُوَ إِلاَّ نَذِيرٌ مُّبِينٌ ﴿أعراف184﴾

آيا فكر نكردند كه يارشان [پيامبر] جنوني ندارد؟ او جز هشدار دهنده‏اي آشكار نيست.

هَذَا نَذِيرٌ مِّنَ النُّذُرِ الْأُولَى ﴿نجم56﴾

اين [پيامبر] بيم رسانى از بيم رسانان پيشين است.

قُل لاَّ أَمْلِكُ لِنَفْسِي نَفْعًا وَلاَ ضَرًّا إِلاَّ مَا شَاء اللّهُ وَلَوْ كُنتُ أَعْلَمُ الْغَيْبَ لاَسْتَكْثَرْتُ مِنَ الْخَيْرِ وَمَا مَسَّنِيَ السُّوءُ إِنْ أَنَاْ إِلاَّ نَذِيرٌ وَبَشِيرٌ لِّقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ ﴿أعراف188﴾

بگو: من مالك سود و زيان خود نيستم، مگر آنچه خدا خواسته باشد، و اگر غيب مي‏دانستم سود فراواني مي‏اندوختم و هيچ زياني به من نمي‏رسيد. من صرفا براي قومي كه ايمان مي‏آورند بيم‏رسان و بشارت دهنده‏ام.

يَا أَهْلَ الْكِتَابِ قَدْ جَاءكُمْ رَسُولُنَا يُبَيِّنُ لَكُمْ عَلَى فَتْرَةٍ مِّنَ الرُّسُلِ أَن تَقُولُواْ مَا جَاءنَا مِن بَشِيرٍ وَلاَ نَذِيرٍ فَقَدْ جَاءكُم بَشِيرٌ وَنَذِيرٌ وَاللّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ ﴿مائدة19﴾

اي اهل كتاب! رسول ما پس از فاصله زماني او با پيامبران به سوي شما آمد كه حق را براي شما بيان كند، تا نگوييد براي ما مژده‏رسان و هشدار دهنده‏اي نيامد پس [اينك‏] بشير و نذير به سوي شما آمد، و خدا بر هر چيزي تواناست.

أَوَعَجِبْتُمْ أَن جَاءكُمْ ذِكْرٌ مِّن رَّبِّكُمْ عَلَى رَجُلٍ مِّنكُمْ لِيُنذِرَكُمْ وَاذكُرُواْ إِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاء مِن بَعْدِ قَوْمِ نُوحٍ وَزَادَكُمْ فِي الْخَلْقِ بَسْطَةً فَاذْكُرُواْ آلاء اللّهِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ ﴿أعراف69﴾

آيا تعجب كرديد كه بر مردي از خودتان تذكاري از جانب پروردگارتان آمده تا شما را هشدار دهد؟ و به ياد آوريد زماني را كه خدا شما را از پس قوم نوح جانشين آنان كرد، و در آفرينش بر توانايي شما افزود، پس نعمت‏هاي خدا را ياد كنيد شايد رستگار شويد.

أَكَانَ لِلنَّاسِ عَجَبًا أَنْ أَوْحَيْنَا إِلَى رَجُلٍ مِّنْهُمْ أَنْ أَنذِرِ النَّاسَ وَبَشِّرِ الَّذِينَ آمَنُواْ أَنَّ لَهُمْ قَدَمَ صِدْقٍ عِندَ رَبِّهِمْ قَالَ الْكَافِرُونَ إِنَّ هَذَا لَسَاحِرٌ مُّبِينٌ ﴿يونس2﴾

آيا براي مردم شگفت‏آور است كه به مردي از خودشان وحي كرديم كه: مردم را بترسان و مؤمنان را بشارت ده كه نزد پروردگارشان پايگاهي رفيع دارند؟ كافران گفتند: بي‏ترديد، اين مرد افسونگري آشكار است.

وَيَقُولُ الَّذِينَ كَفَرُواْ لَوْلآ أُنزِلَ عَلَيْهِ آيَةٌ مِّن رَّبِّهِ إِنَّمَا أَنتَ مُنذِرٌ وَلِكُلِّ قَوْمٍ هَادٍ ﴿رعد7﴾

و آنان كه كافر شدند مي‏گويند: چرا معجزه‏اي از جانب پروردگارش بر او نازل نمي‏شود؟ [اي پيامبر!] تو فقط هشدار دهنده‏اي و هر قومي را راهنمايي است.

وَبِالْحَقِّ أَنزَلْنَاهُ وَبِالْحَقِّ نَزَلَ وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلاَّ مُبَشِّرًا وَنَذِيرًا ﴿إسراء105﴾

و آن [قرآن‏] را به حق نازل كرديم و به حق هم نازل شد، و تو را جز بشارت دهنده و بيم رسان نفرستاديم.

قُلْ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّمَا أَنَا لَكُمْ نَذِيرٌ مُّبِينٌ ﴿حج49﴾

بگو: اي مردم! من براي شما فقط هشدار دهنده‏اي آشكارم.

وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا مُبَشِّرًا وَنَذِيرًا ﴿فرقان56﴾

و تو را جز بشارت دهنده و بيم رسان نفرستاديم.

وَأَنْ أَتْلُوَ الْقُرْآنَ فَمَنِ اهْتَدَى فَإِنَّمَا يَهْتَدِي لِنَفْسِهِ وَمَن ضَلَّ فَقُلْ إِنَّمَا أَنَا مِنَ الْمُنذِرِينَ ﴿نمل92﴾

... پس هر كه هدايت پذيرد به سود خود هدايت يافته و هر كه گمراه شود، پس بگو: من فقط از هشدار دهندگانم.

قُلْ إِنَّمَا أَعِظُكُم بِوَاحِدَةٍ أَن تَقُومُوا لِلَّهِ مَثْنَى وَفُرَادَى ثُمَّ تَتَفَكَّرُوا مَا بِصَاحِبِكُم مِّن جِنَّةٍ إِنْ هُوَ إِلَّا نَذِيرٌ لَّكُم بَيْنَ يَدَيْ عَذَابٍ شَدِيدٍ ﴿سبأ46﴾

بگو: من فقط به شما يك اندرز مى‏دهم كه: دو تا دو تا و يك يك براى خدا به پا خيزيد، سپس بينديشيد كه اين دوست شما [محمد صلّى اللّه عليه و آله‏] هيچ گونه جنونى ندارد. او صرفا شما را از عذاب سختى كه در پيش است هشدار مى‏دهد.

قُلْ إِنَّمَا أَنَا مُنذِرٌ وَمَا مِنْ إِلَهٍ إِلَّا اللَّهُ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ ﴿ص65﴾

بگو: من تنها يك بيم دهنده‏ام و جز خداى يگانه قهار معبودى نيست.

فَذَكِّرْ إِنَّمَا أَنتَ مُذَكِّرٌ لَّسْتَ عَلَيْهِم بِمُصَيْطِرٍ ﴿غاشية21و 22﴾

پس پند ده كه تو تنها پند رسانى. تو بر كفار گماشته و مراقب نيستى.

فَفِرُّوا إِلَى اللَّهِ إِنِّي لَكُم مِّنْهُ نَذِيرٌ مُّبِينٌ وَلَا تَجْعَلُوا مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ إِنِّي لَكُم مِّنْهُ نَذِيرٌ مُّبِينٌ كَذَلِكَ مَا أَتَى الَّذِينَ مِن قَبْلِهِم مِّن رَّسُولٍ إِلَّا قَالُوا سَاحِرٌ أَوْ مَجْنُونٌ أَتَوَاصَوْا بِهِ بَلْ هُمْ قَوْمٌ طَاغُونَ فَتَوَلَّ عَنْهُمْ فَمَا أَنتَ بِمَلُومٍ وَذَكِّرْ فَإِنَّ الذِّكْرَى تَنفَعُ الْمُؤْمِنِينَ ﴿ذاريات50 تا 55﴾

پس به سوى خدا بگريزيد كه من شما را از طرف او بيم دهنده‏اى آشكارم. و با خدا معبود ديگرى قرار مدهيد به راستى من از جانب او براى شما هشدار دهنده‏اى آشكارم. و اندرز ده كه اندرز، مؤمنان را سود مى‏بخشد.

الَر كِتَابٌ أُحْكِمَتْ آيَاتُهُ ثُمَّ فُصِّلَتْ مِن لَّدُنْ حَكِيمٍ خَبِيرٍ أَلاَّ تَعْبُدُواْ إِلاَّ اللّهَ إِنَّنِي لَكُم مِّنْهُ نَذِيرٌ وَبَشِيرٌ

﴿هود1و 2﴾

الف، لام، را. كتابي است كه آيات آن استحكام يافته، سپس از جانب حكيمي آگاه توضيح داده شده است. كه جز خدا را نپرستيد و من شما را از جانب او بيم دهنده و مژده رسانم.

فَلَعَلَّكَ تَارِكٌ بَعْضَ مَا يُوحَى إِلَيْكَ وَضَآئِقٌ بِهِ صَدْرُكَ أَن يَقُولُواْ لَوْلاَ أُنزِلَ عَلَيْهِ كَنزٌ أَوْ جَاء مَعَهُ مَلَكٌ إِنَّمَا أَنتَ نَذِيرٌ وَاللّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ وَكِيلٌ ﴿هود12﴾

چه بسا [ابلاغ‏] برخي آيات را كه به تو وحي مي‏شود [به خاطر عدم پذيرش آنها] ترك كني و دلت از آن جهت كه مي‏گويند: چرا بر او گنجي فرستاده نشده يا فرشته‏اي همراه او نيامده است، تنگ شود. ولي تو فقط هشدار دهنده‏اي و خدا بر همه چيز مراقب است.

قُلْ إِنَّمَا أَنَا مُنذِرٌ وَمَا مِنْ إِلَهٍ إِلَّا اللَّهُ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ. رَبُّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا الْعَزِيزُ الْغَفَّارُ . قُلْ هُوَ نَبَأٌ عَظِيمٌ. َنتُمْ عَنْهُ مُعْرِضُونَ. مَا كَانَ لِي مِنْ عِلْمٍ بِالْمَلَإِ الْأَعْلَى إِذْ يَخْتَصِمُونَ. إِن يُوحَى إِلَيَّ إِلَّا أَنَّمَا أَنَا نَذِيرٌ مُّبِينٌ ﴿ص65 تا 70﴾

بگو: من تنها يك بيم دهنده‏ام و جز خداى يگانه قهار معبودى نيست. پروردگار آسمان‏ها و زمين و آنچه ميان آنهاست كه توانا و آمرزنده است. بگو: اين خبرى بزرگ است.أ [كه‏] شما از آن روي‌گردانيد. مرا از ساكنان عالم بالا به هنگامى كه [در باره‏ى خلقت آدم‏] مخاصمه مى‏كردند هيچ آگاهى نيست. تنها از آن جهت به من وحى مى‏شود كه من فقط بيم دهنده‏اى آشكارم.

وَقُلْ إِنِّي أَنَا النَّذِيرُ الْمُبِينُ ﴿حجر89﴾

و بگو: من همان هشدار دهنده‏ي آشكارم [به عذابي سخت‏].

وَبِالْحَقِّ أَنزَلْنَاهُ وَبِالْحَقِّ نَزَلَ وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلاَّ مُبَشِّرًا وَنَذِيرًا ﴿إسراء105﴾

و آن [قرآن‏] را به حق نازل كرديم و به حق هم نازل شد، و تو را جز بشارت دهنده و بيم رسان نفرستاديم.

وَيَقُولُونَ مَتَى هَذَا الْوَعْدُ إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ قُلْ إِنَّمَا الْعِلْمُ عِندَ اللَّهِ وَإِنَّمَا أَنَا نَذِيرٌ مُّبِينٌ ﴿ملك25 و 26﴾

و مى‏گويند: اين وعده كى خواهد بود اگر راست مى‏گوييد؟ بگو: علم آن فقط نزد خداست و من صرفا هشداردهنده‏اى آشكارم.

فرشتگان ، بشارت دهنده به مؤمنان

بَلَى إِن تَصْبِرُواْ وَتَتَّقُواْ وَيَأْتُوكُم مِّن فَوْرِهِمْ هَذَا يُمْدِدْكُمْ رَبُّكُم بِخَمْسَةِ آلافٍ مِّنَ الْمَلآئِكَةِ مُسَوِّمِينَ

﴿آل‌عمران125﴾

آري، اگر شكيبايي و پارسايي كنيد و دشمنان در اين هيجان و شتاب خويش بر شما بتازند، پروردگارتان شما را با پنج هزار فرشته نشاندار ياري خواهد كرد. و خدا آن را جز بشارتي براي شما قرار نداد، تا دل‏هايتان به آن آرام گيرد، و پيروزي تنها از جانب خداوند شكست ناپذير حكيم است.

هشدار دهندگانی برای گروه جنیان

وَإِذْ صَرَفْنَا إِلَيْكَ نَفَرًا مِّنَ الْجِنِّ يَسْتَمِعُونَ الْقُرْآنَ فَلَمَّا حَضَرُوهُ قَالُوا أَنصِتُوا فَلَمَّا قُضِيَ وَلَّوْا إِلَى قَوْمِهِم مُّنذِرِينَ ﴿أحقاف29﴾

و چون تنى چند از جنّيان را به سوى تو روانه كرديم كه قرآن را مى‏شنيدند پس وقتى بر آن حضور يافتند، [به يكديگر] گفتند: ساكت باشيد و بشنويد و چون به پايان رسيد، براى هشدار به سوى قوم خود بازگشتند.

يَا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَالإِنسِ أَلَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِّنكُمْ يَقُصُّونَ عَلَيْكُمْ آيَاتِي وَيُنذِرُونَكُمْ لِقَاء يَوْمِكُمْ هَذَا قَالُواْ شَهِدْنَا عَلَى أَنفُسِنَا وَغَرَّتْهُمُ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا وَشَهِدُواْ عَلَى أَنفُسِهِمْ أَنَّهُمْ كَانُواْ كَافِرِينَ ﴿أنعام130﴾

اي گروه جنّ و انس! مگر رسولاني از خودتان سوي شما نيامدند كه آيات مرا بر شما مي‏خواندند و شما را از ديدار امروزتان بيم مي‏دادند؟ گويند: بر ضدّ خويش گواهي مي‏دهيم [كه آري آمدند]، و زندگي دنيا فريب‌شان داد و ضدّ خود گواهي دادند كه كافر بوده‏اند.

باد و باران ، بشارت دهنده رحمت پروردگار

وَهُوَ الَّذِي أَرْسَلَ الرِّيَاحَ بُشْرًا بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِهِ وَأَنزَلْنَا مِنَ السَّمَاء مَاء طَهُورًا ﴿فرقان48﴾

و اوست آن كس كه بادها را پيش از باران رحمتش بشارت دهنده فرستاد، و از آسمان آبي [پاك و] پاك كننده نازل كرديم.

وَأَمْطَرْنَا عَلَيْهِم مَّطَرًا فَسَاء مَطَرُ الْمُنذَرِينَ ﴿شعراء 173﴾

و باران [عذاب‏] بر ايشان بارانديم و باران انذار شدگان، بد بارانى است.

وَأَمْطَرْنَا عَلَيْهِم مَّطَرًا فَسَاء مَطَرُ الْمُنذَرِينَ ﴿نمل58﴾

و باران [عذاب‏] برايشان بارانديم و باران بيم داده شدگان، بد بارانى است.

وَهُوَ الَّذِي يُرْسِلُ الرِّيَاحَ بُشْرًا بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِهِ حَتَّى إِذَا أَقَلَّتْ سَحَابًا ثِقَالاً سُقْنَاهُ لِبَلَدٍ مَّيِّتٍ فَأَنزَلْنَا بِهِ الْمَاء فَأَخْرَجْنَا بِهِ مِن كُلِّ الثَّمَرَاتِ كَذَلِكَ نُخْرِجُ الْموْتَى لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ ﴿أعراف57﴾

و اوست كه بادها را پيشاپيش [باران‏] رحمتش مژده‏رسان مي‏فرستد، تا آن‏گاه كه ابرهاي گرانبار را بردارند، آن را به سوي سرزمين مرده برانيم و آب از آن فرود آورده، با آن، همه گونه محصولات برآوريم. مردگان را نيز همين گونه بيرون مي‏آوريم، باشد كه متذكر شويد.

وَمِنْ آيَاتِهِ أَن يُرْسِلَ الرِّيَاحَ مُبَشِّرَاتٍ وَلِيُذِيقَكُم مِّن رَّحْمَتِهِ وَلِتَجْرِيَ الْفُلْكُ بِأَمْرِهِ وَلِتَبْتَغُوا مِن فَضْلِهِ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ ﴿روم46﴾

و از نشانه‏هاى او اين است كه بادها را بشارت دهنده مى‏فرستد، و تا بخشى از [باران‏] رحمتش را به شما بچشاند و تا كشتى‏ها به فرمان او روان شوند، و شما از فضل او [روزى‏] بجوييد، باشد كه شكرگزار باشيد.

...مَن يُرْسِلُ الرِّيَاحَ بُشْرًا بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِهِ أَإِلَهٌ مَّعَ اللَّهِ تَعَالَى اللَّهُ عَمَّا يُشْرِكُونَ ﴿نمل63﴾

...كيست كه پيشاپيش باران رحمتش، بادها را به مژده مى‏فرستد؟ آيا با اين خداوند خدايى است؟ خداوند فراتر از چيزى است كه با او شريك مى‏كنند.

بیم و انذار به وسیله دود و آتش زبانه کشیده

فَارْتَقِبْ يَوْمَ تَأْتِي السَّمَاء بِدُخَانٍ مُّبِينٍ يَغْشَى النَّاسَ هَذَا عَذَابٌ أَلِيمٌ ﴿دخان10و 11﴾

پس در انتظار روزى باش كه آسمان، دودى نمايان بياورد، كه مردم را فرو مى‏پوشد، اين عذابى پردرد است.

فَأَنذَرْتُكُمْ نَارًا تَلَظَّى لَا يَصْلَاهَا إِلَّا الْأَشْقَى ﴿ليل14و 15﴾  

پس شما را به آتشى كه زبانه كشد بيم دادم. كه جز تيره بخت‏ترين مردم، بدان نسوزد.

لَهُم مِّن فَوْقِهِمْ ظُلَلٌ مِّنَ النَّارِ وَمِن تَحْتِهِمْ ظُلَلٌ ذَلِكَ يُخَوِّفُ اللَّهُ بِهِ عِبَادَهُ يَا عِبَادِ فَاتَّقُونِ ﴿زمر16﴾

آنها را از بالاى سرشان و از پايين‏شان پرده‏هايى از آتش است. اين چيزى است كه خدا بندگانش را بدان بيم مى‏دهد. اى بندگان من! پس از [نافرمانى‏] من بترسيد.

هشدار توسط رعد و برق و صاعقه

هُوَ الَّذِي يُرِيكُمُ الْبَرْقَ خَوْفًا وَطَمَعًا وَيُنْشِىءُ السَّحَابَ الثِّقَالَ وَيُسَبِّحُ الرَّعْدُ بِحَمْدِهِ وَالْمَلاَئِكَةُ مِنْ خِيفَتِهِ وَيُرْسِلُ الصَّوَاعِقَ فَيُصِيبُ بِهَا مَن يَشَاء وَهُمْ يُجَادِلُونَ فِي اللّهِ وَهُوَ شَدِيدُ الْمِحَالِ ﴿رعد12و 13﴾

او كسي است كه برق را براي بيم و اميد به شما نشان مي‏دهد و ابرهاي سنگين را پديد مي‏آورد. و رعد به حمد او و فرشتگان [جملگي‏] از بيم او تسبيح مي‏گويند، و صاعقه‏ها را مي‏فرستد و هر كه را بخواهد بدان آسيب مي‏رساند، ولي آنها [با مشاهده‏ي اين آيات‏] باز هم در باره‏ي خدا مجادله مي‏كنند در حالي كه او سخت كيفر است.

وَمِنْ آيَاتِهِ يُرِيكُمُ الْبَرْقَ خَوْفًا وَطَمَعًا وَيُنَزِّلُ مِنَ السَّمَاء مَاء فَيُحْيِي بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِّقَوْمٍ يَعْقِلُونَ ﴿روم24﴾

و از نشانه‏هاى او [اين كه‏] برق را براى بيم و اميد نشانتان مى‏دهد، و از آسمان باران مى‏فرستد و زمين را پس از مرگش بدان زنده مى‏كند. همانا در اين براى مردمى كه تعقّل مى‏كنند نشانه‏هاست.

فَإِنْ أَعْرَضُوا فَقُلْ أَنذَرْتُكُمْ صَاعِقَةً مِّثْلَ صَاعِقَةِ عَادٍ وَثَمُودَ ﴿فصلت13﴾

پس اگر روى برتافتند بگو: شما را از صاعقه‏اى مانند صاعقه عاد و ثمود هشدار دادم.

هشدارهای قرآن

هشدار به حتمی بودن وعده های خداوند

وَالنَّاشِرَاتِ نَشْرًا.فَالْفَارِقَاتِ فَرْقًا . فَالْمُلْقِيَاتِ ذِكْرًا . عُذْرًا أَوْ نُذْرًا . إِنَّمَا تُوعَدُونَ لَوَاقِعٌ ﴿مرسلات3 تا 7﴾

و سوگند به نشر دهندگان به نشرى خاص،كه به وضوح و آشكار جدا كننده‏اند.و وحى را القا مى‏كنند.براى [اتمام حجت و رفع‏] بهانه يا براى هشدار،كه آنچه وعده داده مى‏شويد قطعا رخ دادنى است.

هشدار به کفار و  مشرکان

وَيُنذِرَ الَّذِينَ قَالُوا اتَّخَذَ اللَّهُ وَلَدًا ﴿كهف4﴾

و تا كساني را كه گفتند: خداوند فرزندي گرفته است، هشدار دهد.

وَمَا مَنَعَ النَّاسَ أَن يُؤْمِنُوا إِذْ جَاءهُمُ الْهُدَى وَيَسْتَغْفِرُوا رَبَّهُمْ إِلَّا أَن تَأْتِيَهُمْ سُنَّةُ الْأَوَّلِينَ أَوْ يَأْتِيَهُمُ الْعَذَابُ قُبُلًا ﴿كهف55﴾

و هنگامي که هدايت به سوي مردم آمد، چيزي مانع آنها نشد كه ايمان بياورند و از پروردگارشان آمرزش بخواهند جز اين كه همان بلاها بر سرشان بيايد كه بر پيشينيان آمد يا عذاب رويارويشان آمد [تا به خود آيند].

وَمَا نُرْسِلُ الْمُرْسَلِينَ إِلَّا مُبَشِّرِينَ وَمُنذِرِينَ وَيُجَادِلُ الَّذِينَ كَفَرُوا بِالْبَاطِلِ لِيُدْحِضُوا بِهِ الْحَقَّ وَاتَّخَذُوا آيَاتِي وَمَا أُنذِرُوا هُزُوًا ﴿كهف56﴾

و ما پيامبران را جز مژده دهندگان و بيم‏رسانان نمي‏فرستيم. و كساني كه كافر شدند به باطل مجادله مي‏كنند تا به وسيله آن حق را پايمال كنند. [آنها] آيات من و آنچه را بدان بيم داده شده‏اند به ريشخند گرفتند. (کهف56)

إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمَنُ وُدًّا ﴿مريم96﴾

كساني كه ايمان آورده و كارهاي شايسته كرده‏اند، به زودي خداي رحمان براي آنها محبتي [در دل‏ها] قرار خواهد داد.

فَإِنَّمَا يَسَّرْنَاهُ بِلِسَانِكَ لِتُبَشِّرَ بِهِ الْمُتَّقِينَ وَتُنذِرَ بِهِ قَوْمًا لُّدًّا ﴿مريم97﴾

جز اين نيست كه ما اين [قرآن‏] را به زبان تو آسان ساختيم تا پرهيزكاران را بدان مژده دهي و ستيزه گران را بدان بترساني.

فَأْتِيَاهُ فَقُولَا إِنَّا رَسُولَا رَبِّكَ فَأَرْسِلْ مَعَنَا بَنِي إِسْرَائِيلَ وَلَا تُعَذِّبْهُمْ قَدْ جِئْنَاكَ بِآيَةٍ مِّن رَّبِّكَ وَالسَّلَامُ عَلَى مَنِ اتَّبَعَ الْهُدَى ﴿طه47﴾

پس نزد او بياييد [من آنجا حاضرم‏] و بگوييد: ما دو فرستاده‏ي پروردگار توييم، پس بني اسرائيل را با ما بفرست و آزارشان مده، همانا ما براي تو از سوي پروردگارت معجزه‏اي آورده‏ايم، و درود بر آن كس كه از هدايت پيروي كند.

إِنَّا قَدْ أُوحِيَ إِلَيْنَا أَنَّ الْعَذَابَ عَلَى مَن كَذَّبَ وَتَوَلَّى ﴿طه48﴾

همانا به ما وحي شده كه عذاب بر كسي است كه تكذيب كند و روي گرداند.

هشدار به عاقبت تکذیب کنندگان

فَكَذَّبُوهُ فَنَجَّيْنَاهُ وَمَن مَّعَهُ فِي الْفُلْكِ وَجَعَلْنَاهُمْ خَلاَئِفَ وَأَغْرَقْنَا الَّذِينَ كَذَّبُواْ بِآيَاتِنَا فَانظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُنذَرِينَ ﴿يونس73﴾

اما او را تكذيب كردند و ما او و كساني را كه در كشتي با او بودند نجات داديم و آنها را جانشين [كافران‏] كرديم و كساني را كه آيات ما را تكذيب كردند غرق نموديم. پس بنگر که عاقبت بيم داده‌شدگان چسان شد.

وَأَمْطَرْنَا عَلَيْهِم مَّطَرًا فَانظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُجْرِمِينَ ﴿أعراف84﴾

و بر سر آنان باران [عذاب‏] بارانديم، پس ببين عاقبت گناهكاران چگونه بود.

هشدار به ستمگران

وَمِن قَبْلِهِ كِتَابُ مُوسَى إِمَامًا وَرَحْمَةً وَهَذَا كِتَابٌ مُّصَدِّقٌ لِّسَانًا عَرَبِيًّا لِّيُنذِرَ الَّذِينَ ظَلَمُوا وَبُشْرَى لِلْمُحْسِنِينَ ﴿أحقاف12﴾

و [حال آن كه‏] پيش از آن، كتاب موسى راهنما و رحمتى بود، و اين [قرآن‏] كتابى به زبان عربى است كه تصديق كننده [ى آن‏] است، تا كسانى را كه ستم كردند هشدار دهد و نيكوكاران را مژده‏اى باشد.

هشدار به پذیرفته نشدن شفاعت

وَاتَّقُواْ يَوْماً لاَّ تَجْزِي نَفْسٌ عَن نَّفْسٍ شَيْئاً وَلاَ يُقْبَلُ مِنْهَا شَفَاعَةٌ وَلاَ يُؤْخَذُ مِنْهَا عَدْلٌ وَلاَ هُمْ يُنصَرُونَ

﴿بقرة48﴾

و بترسيد از روزي كه كسي از ديگري چيزي دفع نكند و از كسي شفاعتي نپذيرند و از او فديه و غرامت نگيرند و نه ايشان ياري شوند.

هشدار در مورد روز قیامت

وَأَنذِرْهُمْ يَوْمَ الْآزِفَةِ إِذِ الْقُلُوبُ لَدَى الْحَنَاجِرِ كَاظِمِينَ مَا لِلظَّالِمِينَ مِنْ حَمِيمٍ وَلَا شَفِيعٍ يُطَاعُ ﴿غافر18﴾

و آنها را از آن روز قريب الوقوع بترسان، آن‏گاه كه جان‏ها به گلوگاه مى‏رسد در حالى كه اندوه خود را فرو مى‏خورند. براى ستمگران نه ياورى هست و نه شفيعى كه سخنش پذیرفته شود.

إِنْ هَذَا إِلَّا قَوْلُ الْبَشَرِ سَأُصْلِيهِ سَقَرَ وَمَا أَدْرَاكَ مَا سَقَرُ ﴿مدثر25 تا37﴾

كه قطعا آن [قيامت يا قرآن‏] يكى از بزرگ‏ترين پديده‏هاست.  هشدارى براى بشر است.  براى هر كس از شما كه بخواهد [در اطاعت‏] پيش افتد يا پس افتد.

فَهَلْ يَنظُرُونَ إِلَّا السَّاعَةَ أَن تَأْتِيَهُم بَغْتَةً فَقَدْ جَاء أَشْرَاطُهَا فَأَنَّى لَهُمْ إِذَا جَاءتْهُمْ ذِكْرَاهُمْ ﴿محمد18﴾

آيا [كافران‏] جز اين انتظار دارند كه قيامت به ناگاه بر آنان در رسد؟ اينك نشانه‏هاى آن آمده است. پس آنگاه كه [رستاخيز] بر آنان درآيد، پند گرفتنشان را چه سود؟

فَكَيْفَ تَتَّقُونَ إِن كَفَرْتُمْ يَوْمًا يَجْعَلُ الْوِلْدَانَ شِيبًا ﴿مزمل17﴾

پس اگر كافر شويد، چگونه از [عذاب‏] روزى كه كودكان را پير مى‏كند خود را حفظ مى‏كنيد؟ (مزمل 17)

وَكَذَلِكَ أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ قُرْآنًا عَرَبِيًّا لِّتُنذِرَ أُمَّ الْقُرَى وَمَنْ حَوْلَهَا وَتُنذِرَ يَوْمَ الْجَمْعِ لَا رَيْبَ فِيهِ فَرِيقٌ فِي الْجَنَّةِ وَفَرِيقٌ فِي السَّعِيرِ ﴿شورى7﴾

و بدين سان قرآن عربى را به تو وحى كرديم تا اهل مكه و هر كه را پيرامون آن است بيم دهى و از روز گرد آمدن [خلق‏] كه ترديدى در آن نيست بترسانى كه گروهى در بهشت و گروهى در دوزخند.

وَيَا قَوْمِ إِنِّي أَخَافُ عَلَيْكُمْ يَوْمَ التَّنَادِ يَوْمَ تُوَلُّونَ مُدْبِرِينَ مَا لَكُم مِّنَ اللَّهِ مِنْ عَاصِمٍ وَمَن يُضْلِلِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ هَادٍ ﴿غافر32 و 33﴾

و اى قوم من! من بر شما از روزى كه مردم يكديگر را [به يارى هم‏] بانگ مى‏زنند بيمناكم. روزى كه پشت‏كنان باز مى‏گرديد، براى شما در برابر خدا هيچ پناه دهنده‏اى نيست. و هر كه را خدا در بيراهه بگذارد، وى را راهنمايى نخواهد بود.

وَأَنذِرْهُمْ يَوْمَ الْحَسْرَةِ إِذْ قُضِيَ الْأَمْرُ وَهُمْ فِي غَفْلَةٍ وَهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ ﴿مريم39﴾

و آنها را از روز حسرت آنگاه كه كار تمام مي‏شود بترسان، و حال آن كه هم اكنون غافلند و ايمان نمي‏آورند.

وَأَنذِرِ النَّاسَ يَوْمَ يَأْتِيهِمُ الْعَذَابُ فَيَقُولُ الَّذِينَ ظَلَمُواْ رَبَّنَا أَخِّرْنَا إِلَى أَجَلٍ قَرِيبٍ نُّجِبْ دَعْوَتَكَ وَنَتَّبِعِ الرُّسُلَ أَوَلَمْ تَكُونُواْ أَقْسَمْتُم مِّن قَبْلُ مَا لَكُم مِّن زَوَالٍ ﴿إبراهيم44﴾

و مردم را از روزي بترسان كه عذاب الهي به سراغشان مي‏آيد پس آنان كه ستم كردند مي‏گويند: پروردگارا! ما را تا چندي مهلت بخش تا دعوت تو را پاسخ گوييم و از رسولان پيروي كنيم. [گفته شود:] آيا شما نبوديد كه پيش‏تر سوگند مي‏خورديد كه شما را فنايي نيست؟

انذار نسبت به آتش دوزخ

وَإِذَا تُتْلَى عَلَيْهِمْ آيَاتُنَا بَيِّنَاتٍ تَعْرِفُ فِي وُجُوهِ الَّذِينَ كَفَرُوا الْمُنكَرَ يَكَادُونَ يَسْطُونَ بِالَّذِينَ يَتْلُونَ عَلَيْهِمْ آيَاتِنَا قُلْ أَفَأُنَبِّئُكُم بِشَرٍّ مِّن ذَلِكُمُ النَّارُ وَعَدَهَا اللَّهُ الَّذِينَ كَفَرُوا وَبِئْسَ الْمَصِيرُ ﴿حج72﴾

و چون آيات روشن ما بر آنها تلاوت شود، در چهره‏ي كساني كه كافر شدند آثار ترشرويي و انكار را خواهي ديد. چيزي نمانده است كه بر كساني كه آيات ما را بر ايشان تلاوت مي‏كنند حمله‏ور شوند. بگو: آيا شما را به بدتر از اين [كه در كمين شماست‏] خبر بدهم؟ آن آتش دوزخ است كه خدا آن را به كافران وعده داده، و بد سر انجامي است.

هشدار در مورد زیان به خود و دیگران

فَاعْبُدُوا مَا شِئْتُم مِّن دُونِهِ قُلْ إِنَّ الْخَاسِرِينَ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنفُسَهُمْ وَأَهْلِيهِمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَلَا ذَلِكَ هُوَ الْخُسْرَانُ الْمُبِينُ ﴿زمر15﴾

... بگو: زيانكاران [واقعى‏] كسانى هستند كه خود و كسانشان را در روز قيامت به زيان انداخته‏اند. آگاه باش كه زيان آشكار همين است.

وَالْعَصْرِ إِنَّ الْإِنسَانَ لَفِي خُسْرٍ. إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَتَوَاصَوْا بِالْحَقِّ وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ

﴿عصر1تا 3﴾

قسم به عصر. كه انسان‏ها همه در زيانند. مگر آنها كه ايمان آورده و اعمال شايسته كردند و يكديگر را به حق سفارش نمودند و به صبر توصيه كردند.

هشدار به ستمگران

وَأَنذِرِ النَّاسَ يَوْمَ يَأْتِيهِمُ الْعَذَابُ فَيَقُولُ الَّذِينَ ظَلَمُواْ رَبَّنَا أَخِّرْنَا إِلَى أَجَلٍ قَرِيبٍ نُّجِبْ دَعْوَتَكَ وَنَتَّبِعِ الرُّسُلَ أَوَلَمْ تَكُونُواْ أَقْسَمْتُم مِّن قَبْلُ مَا لَكُم مِّن زَوَالٍ ﴿إبراهيم44﴾

و مردم را از روزي بترسان كه عذاب الهي به سراغ‌شان مي‏آيد پس آنان كه ستم كردند مي‏گويند: پروردگارا! ما را تا چندي مهلت بخش تا دعوت تو را پاسخ گوييم و از رسولان پيروي كنيم. [گفته شود:] آيا شما نبوديد كه پيش‏تر سوگند مي‏خورديد كه شما را فنايي نيست؟

وَلَمَّا جَاءتْ رُسُلُنَا إِبْرَاهِيمَ بِالْبُشْرَى قَالُوا إِنَّا مُهْلِكُو أَهْلِ هَذِهِ الْقَرْيَةِ إِنَّ أَهْلَهَا كَانُوا ظَالِمِينَ ﴿عنكبوت31﴾

و چون فرستادگان ما براى ابراهيم مژده‏ى [فرزند] آوردند، گفتند: البته ما هلاك كنندگان اهل اين شهر خواهيم بود، چرا كه مردمش ستمكار بوده‏اند.

وَإِذْ قُلْنَا لَكَ إِنَّ رَبَّكَ أَحَاطَ بِالنَّاسِ وَمَا جَعَلْنَا الرُّؤيَا الَّتِي أَرَيْنَاكَ إِلاَّ فِتْنَةً لِّلنَّاسِ وَالشَّجَرَةَ الْمَلْعُونَةَ فِي القُرْآنِ وَنُخَوِّفُهُمْ فَمَا يَزِيدُهُمْ إِلاَّ طُغْيَانًا كَبِيرًا ﴿إسراء60﴾

و آن‏گاه كه به تو گفتيم: به راستي پروردگارت بر مردم احاطه دارد، و خوابي را كه به تو نمايانديم و نيز آن درخت نفرين شده در قرآن را صرفا براي امتحان مردم قرار داديم، و ما آنها را مي‏ترسانيم اما آنها را جز سركشي بزرگ نمي‏افزايد.

هشدار به دشمنی شیطان با انسان

يَا أَيُّهَا النَّاسُ كُلُواْ مِمَّا فِي الأَرْضِ حَلاَلاً طَيِّباً وَلاَ تَتَّبِعُواْ خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِينٌ ﴿بقرة168﴾

اي مردم! از آنچه در زمين حلال و پاكيزه است بخوريد و از گام‏هاي شيطان پيروي نكنيد كه او دشمن آشكار شماست.

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ ادْخُلُواْ فِي السِّلْمِ كَآفَّةً وَلاَ تَتَّبِعُواْ خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِينٌ ﴿بقرة208﴾

اي كساني كه ايمان داريد! همگي به طاعت خدا درآييد و گام‏هاي شيطان را دنبال نكنيد كه او براي شما دشمني آشكار است.

وَمِنَ الأَنْعَامِ حَمُولَةً وَفَرْشًا كُلُواْ مِمَّا رَزَقَكُمُ اللّهُ وَلاَ تَتَّبِعُواْ خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِينٌ ﴿أنعام142﴾

و از چهارپايان براي شما باربر و حيوانات كوچك [تر بهره ده‏] بيافريد. از آنچه خدا روزيتان كرده است بخوريد، و از گام‏هاي شيطان پيروي نكنيد كه او دشمن آشكار شماست.

قَالَ يَا بُنَيَّ لاَ تَقْصُصْ رُؤْيَاكَ عَلَى إِخْوَتِكَ فَيَكِيدُواْ لَكَ كَيْدًا إِنَّ الشَّيْطَانَ لِلإِنسَانِ عَدُوٌّ مُّبِينٌ ﴿يوسف5﴾

[يعقوب‏] گفت: اي پسرك من! خوابت را براي برادرانت حكايت مكن كه براي تو حيله‏اي مي‏انديشند همانا شيطان براي انسان دشمني آشكار است.

فَقُلْنَا يَا آدَمُ إِنَّ هَذَا عَدُوٌّ لَّكَ وَلِزَوْجِكَ فَلَا يُخْرِجَنَّكُمَا مِنَ الْجَنَّةِ فَتَشْقَى ﴿طه117﴾

سپس گفتيم: اي آدم! بي‏گمان، اين براي تو و همسرت دشمني [خطرناك‏] است، زنهار تا شما را از بهشت به در نكند كه به رنج و مشقت افتي.

وَقُل لِّعِبَادِي يَقُولُواْ الَّتِي هِيَ أَحْسَنُ إِنَّ الشَّيْطَانَ يَنزَغُ بَيْنَهُمْ إِنَّ الشَّيْطَانَ كَانَ لِلإِنْسَانِ عَدُوًّا مُّبِينًا ﴿إسراء53﴾

و به بندگان من بگو سخني را كه بهتر است بگويند، كه شيطان ميانشان را به هم مي‏زند، به راستي كه شيطان براي آدمي دشمني آشكار است. (اسراء53 )

وَإِذْ قُلْنَا لِلْمَلَائِكَةِ اسْجُدُوا لِآدَمَ فَسَجَدُوا إِلَّا إِبْلِيسَ كَانَ مِنَ الْجِنِّ فَفَسَقَ عَنْ أَمْرِ رَبِّهِ أَفَتَتَّخِذُونَهُ وَذُرِّيَّتَهُ أَوْلِيَاء مِن دُونِي وَهُمْ لَكُمْ عَدُوٌّ بِئْسَ لِلظَّالِمِينَ بَدَلًا ﴿كهف50﴾

و آنگاه كه به فرشتگان گفتيم: براي آدم سجده كنيد. پس همه سجده كردند، جز ابليس كه از جنيان بود و از فرمان پروردگارش سر بتافت. آيا با اين حال او و ذريه‏اش را به جاي من اولياي خود مي‏گيريد و حال آن كه آنها دشمن شمايند؟ ستمكاران [شيطان را] بد جانشيني [به جاي خدا] گرفتند.

وَدَخَلَ الْمَدِينَةَ عَلَى حِينِ غَفْلَةٍ مِّنْ أَهْلِهَا فَوَجَدَ فِيهَا رَجُلَيْنِ يَقْتَتِلَانِ هَذَا مِن شِيعَتِهِ وَهَذَا مِنْ عَدُوِّهِ فَاسْتَغَاثَهُ الَّذِي مِن شِيعَتِهِ عَلَى الَّذِي مِنْ عَدُوِّهِ فَوَكَزَهُ مُوسَى فَقَضَى عَلَيْهِ قَالَ هَذَا مِنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ إِنَّهُ عَدُوٌّ مُّضِلٌّ مُّبِينٌ ﴿قصص15﴾

و او در وقت سرگرمى اهل شهر، وارد آن جا شد و دو مرد را ديد كه زد و خورد مى‏كردند يكى از پيروان او و ديگرى از دشمنانش بود. آن كس كه از پيروانش بود بر ضد كسى كه دشمنش بود از وى استمداد كرد. پس موسى مشتى بر او زد و كارش را ساخت. گفت: اين كار شيطان است، چرا كه او دشمنى گمراه كننده و آشكار است. 

إِنَّ الشَّيْطَانَ لَكُمْ عَدُوٌّ فَاتَّخِذُوهُ عَدُوًّا إِنَّمَا يَدْعُو حِزْبَهُ لِيَكُونُوا مِنْ أَصْحَابِ السَّعِيرِ ﴿فاطر6﴾

در حقيقت، شيطان دشمن شماست، پس او را دشمن بگيريد. جز اين نيست كه او گروه خود را مى‏خواند تا از دوزخيان شوند.

أَلَمْ أَعْهَدْ إِلَيْكُمْ يَا بَنِي آدَمَ أَن لَّا تَعْبُدُوا الشَّيْطَانَ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِينٌ ﴿يس60﴾

مگر با شما پيمان نبستم اى فرزندان آدم! كه عبادت شيطان نكنيد كه وى دشمن آشكار شماست،

وَلَا يَصُدَّنَّكُمُ الشَّيْطَانُ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِينٌ ﴿زخرف62﴾

و شيطان شما را از راه باز ندارد، چرا كه او دشمن آشكار شماست.

هشدار به نزدیکی عذاب

 إِنَّا أَنذَرْنَاكُمْ عَذَابًا قَرِيبًا يَوْمَ يَنظُرُ الْمَرْءُ مَا قَدَّمَتْ يَدَاهُ وَيَقُولُ الْكَافِرُ يَا لَيْتَنِي كُنتُ تُرَابًا ﴿نبأ40﴾

همانا ما از عذابى نزديك بيمتان داديم، روزى كه شخص به آنچه پيش فرستاده بنگرد و كافر گويد: كاش خاك بودمى!

هشدار به طغیان انسان به خاطر غنی پنداشتن خود

كَلَّا إِنَّ الْإِنسَانَ لَيَطْغَى أَن رَّآهُ اسْتَغْنَى ﴿علق6و 7﴾

چنين نيست [كه مى‏پندارند]، بى‏شك آدمى طغيان مى‏كند، همين كه خود را بى‏نياز بيند.

مراحل هشدار

هشدار به خویشاوندان و نزدیکان

فَلَا تَدْعُ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ فَتَكُونَ مِنَ الْمُعَذَّبِينَ وَأَنذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ ﴿شعراء 213و 214﴾

پس با خدا معبودى ديگر مخوان كه از عذاب شدگان مى‏گردى. و خويشان نزديك را هشدار ده.

 هشدار به همشهریان

وَهَذَا كِتَابٌ أَنزَلْنَاهُ مُبَارَكٌ مُّصَدِّقُ الَّذِي بَيْنَ يَدَيْهِ وَلِتُنذِرَ أُمَّ الْقُرَى وَمَنْ حَوْلَهَا وَالَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالآخِرَةِ يُؤْمِنُونَ بِهِ وَهُمْ عَلَى صَلاَتِهِمْ يُحَافِظُونَ ﴿أنعام92﴾

و اين كتابي كه ما آن را نازل كرديم، مبارك و مصدق كتاب‏هايي است كه پيش از آن آمده و براي اين است كه مردم مكه و حومه آن را هشدار دهي. ...

وَكَذَلِكَ أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ قُرْآنًا عَرَبِيًّا لِّتُنذِرَ أُمَّ الْقُرَى وَمَنْ حَوْلَهَا وَتُنذِرَ يَوْمَ الْجَمْعِ لَا رَيْبَ فِيهِ فَرِيقٌ فِي الْجَنَّةِ وَفَرِيقٌ فِي السَّعِيرِ ﴿شورى7﴾

و بدين سان قرآن عربى را به تو وحى كرديم تا اهل مكه و هر كه را پيرامون آن است بيم دهى و از روز گرد آمدن [خلق‏] كه ترديدى در آن نيست بترسانى كه گروهى در بهشت و گروهى در دوزخند.

 هشدار به جهانیان

وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا كَافَّةً لِّلنَّاسِ بَشِيرًا وَنَذِيرًا وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ ﴿سبأ28﴾

و ما تو را نفرستاديم جز بشارتگر و هشدار دهنده براى همه مردم ليكن بيشتر مردم نمى‏دانند.

تَبَارَكَ الَّذِي نَزَّلَ الْفُرْقَانَ عَلَى عَبْدِهِ لِيَكُونَ لِلْعَالَمِينَ نَذِيرًا ﴿فرقان1﴾

پرخير و پاينده است آن [خدايي‏] كه بر بنده‏ي خود [كتاب‏] جدا كننده‏ي حق و باطل را نازل كرد تا براي جهانيان هشدار دهنده باشد.

قُلْ أَيُّ شَيْءٍ أَكْبَرُ شَهَادةً قُلِ اللّهِ شَهِيدٌ بِيْنِي وَبَيْنَكُمْ وَأُوحِيَ إِلَيَّ هَذَا الْقُرْآنُ لأُنذِرَكُم بِهِ وَمَن بَلَغَ أَئِنَّكُمْ لَتَشْهَدُونَ أَنَّ مَعَ اللّهِ آلِهَةً أُخْرَى قُل لاَّ أَشْهَدُ قُلْ إِنَّمَا هُوَ إِلَهٌ وَاحِدٌ وَإِنَّنِي بَرِيءٌ مِّمَّا تُشْرِكُونَ ﴿أنعام19﴾

...بگو: خدا ميان من و شما گواه است، و اين قرآن به من وحي شده است كه شما و هر كس را كه [اين پيام‏] به او برسد بدان هشدار دهم. آيا شما شهادت مي‏دهيد كه با خدا خدايان ديگري هست؟...

موانع پذیرش هشدار

کفر

إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُواْ سَوَاءٌ عَلَيْهِمْ أَأَنذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنذِرْهُمْ لاَ يُؤْمِنُونَ ﴿بقرة6﴾

به راستي آنان كه كفر ورزيدند تفاوتشان نكند چه انذارشان كني يا انذارشان نكني ايمان نمي‏آورند.

قُلِ انظُرُواْ مَاذَا فِي السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ وَمَا تُغْنِي الآيَاتُ وَالنُّذُرُ عَن قَوْمٍ لاَّ يُؤْمِنُونَ ﴿يونس101﴾

بگو: بنگريد كه در آسمان‏ها و زمين چه [آيت‏] هاست، ولي اين آيت‏ها و هشدارها قومي را كه ايمان نمي‏آورند سود نمي‏بخشد.

تکبر و نیرنگ

وَأَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمَانِهِمْ لَئِن جَاءهُمْ نَذِيرٌ لَّيَكُونُنَّ أَهْدَى مِنْ إِحْدَى الْأُمَمِ فَلَمَّا جَاءهُمْ نَذِيرٌ مَّا زَادَهُمْ إِلَّا نُفُورًا .اسْتِكْبَارًا فِي الْأَرْضِ وَمَكْرَ السَّيِّئِ وَلَا يَحِيقُ الْمَكْرُ السَّيِّئُ إِلَّا بِأَهْلِهِ فَهَلْ يَنظُرُونَ إِلَّا سُنَّتَ الْأَوَّلِينَ فَلَن تَجِدَ لِسُنَّتِ اللَّهِ تَبْدِيلًا وَلَن تَجِدَ لِسُنَّتِ اللَّهِ تَحْوِيلًا ﴿فاطر42 و 43﴾

و [مشركان‏] با سوگندهاى سخت خود به خدا سوگند ياد كردند كه اگر بيم رسانى براى آنها بيايد، قطعا راه يافته‏تر از هر امّتى خواهند بود، ولى چون بيم‏رسانى برايشان آمد، جز بر رميدنشان نيفزود. از سر گردنكشى در زمين و نيرنگ زشت بود، و نيرنگ زشت جز دامن صاحبش را نگيرد...

دنیاگرایی و اتکاء به مال و فرزند

وَقَالُوا نَحْنُ أَكْثَرُ أَمْوَالًا وَأَوْلَادًا وَمَا نَحْنُ بِمُعَذَّبِينَ ﴿سبأ35﴾

و گفتند: اموال و اولاد ما [از همه‏] بيشتر است [و اين نشانه قرب ما به خداست‏] و ما عذاب نخواهيم شد.

يَا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَالإِنسِ أَلَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِّنكُمْ يَقُصُّونَ عَلَيْكُمْ آيَاتِي وَيُنذِرُونَكُمْ لِقَاء يَوْمِكُمْ هَذَا قَالُواْ شَهِدْنَا عَلَى أَنفُسِنَا وَغَرَّتْهُمُ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا وَشَهِدُواْ عَلَى أَنفُسِهِمْ أَنَّهُمْ كَانُواْ كَافِرِينَ ﴿أنعام130﴾

اي گروه جنّ و انس! مگر رسولاني از خودتان سوي شما نيامدند كه آيات مرا بر شما مي‏خواندند و شما را از ديدار امروزتان بيم مي‏دادند؟ گويند: بر ضدّ خويش گواهي مي‏دهيم [كه آري آمدند]، و زندگي دنيا فريب‌شان داد و ضدّ خود گواهي دادند كه كافر بوده‏اند.

عادت به رفاه و خوشگذرانی

وَمَا أَرْسَلْنَا فِي قَرْيَةٍ مِّن نَّذِيرٍ إِلَّا قَالَ مُتْرَفُوهَا إِنَّا بِمَا أُرْسِلْتُم بِهِ كَافِرُونَ  وَقَالُوا نَحْنُ أَكْثَرُ أَمْوَالًا وَأَوْلَادًا وَمَا نَحْنُ بِمُعَذَّبِينَ ﴿سبأ34و 35﴾

و در هيچ شهرى هشدار دهنده‏اى نفرستاديم جز آن كه خوشگذرانان آنها گفتند: ما به آنچه فرستاده شده‏ايد كافريم. و گفتند: اموال و اولاد ما [از همه‏] بيشتر است [و اين نشانه قرب ما به خداست‏] و ما عذاب نخواهيم شد.

ستمگری

وَأَنذِرِ النَّاسَ يَوْمَ يَأْتِيهِمُ الْعَذَابُ فَيَقُولُ الَّذِينَ ظَلَمُواْ رَبَّنَا أَخِّرْنَا إِلَى أَجَلٍ قَرِيبٍ نُّجِبْ دَعْوَتَكَ وَنَتَّبِعِ الرُّسُلَ أَوَلَمْ تَكُونُواْ أَقْسَمْتُم مِّن قَبْلُ مَا لَكُم مِّن زَوَالٍ ﴿إبراهيم44﴾

و مردم را از روزي بترسان كه عذاب الهي به سراغشان مي‏آيد پس آنان كه ستم كردند مي‏گويند: پروردگارا! ما را تا چندي مهلت بخش تا دعوت تو را پاسخ گوييم و از رسولان پيروي كنيم. [گفته شود:] آيا شما نبوديد كه پيش‏تر سوگند مي‏خورديد كه شما را فنايي نيست؟

پیروی از پیشینیان

قَالُواْ أَجِئْتَنَا لِنَعْبُدَ اللّهَ وَحْدَهُ وَنَذَرَ مَا كَانَ يَعْبُدُ آبَاؤُنَا فَأْتِنَا بِمَا تَعِدُنَا إِن كُنتَ مِنَ الصَّادِقِينَ ﴿أعراف70﴾

گفتند: آيا سراغ ما آمده‏اي كه تنها خدا را بپرستيم و آنچه پدرانمان مي‏پرستيدند رها كنيم؟ اگر راست مي‏گويي آنچه را به ما وعده مي‏دهي بياور!

قَالُوا أَجِئْتَنَا لِتَأْفِكَنَا عَنْ آلِهَتِنَا فَأْتِنَا بِمَا تَعِدُنَا إِن كُنتَ مِنَ الصَّادِقِينَ ﴿أحقاف22﴾

گفتند: آيا به سوى ما آمده‏اى كه ما را از خدايانمان برگردانى؟ پس آنچه به ما وعده مى‏دهى بياور اگر راست مى‏گويى.

قَالُواْ يَا صَالِحُ قَدْ كُنتَ فِينَا مَرْجُوًّا قَبْلَ هَذَا أَتَنْهَانَا أَن نَّعْبُدَ مَا يَعْبُدُ آبَاؤُنَا وَإِنَّنَا لَفِي شَكٍّ مِّمَّا تَدْعُونَا إِلَيْهِ مُرِيبٍ ﴿هود62﴾

گفتند: اي صالح! به راستي تو پيش از اين ميان ما مايه اميد بودي، آيا ما را از پرستش آنچه پدرانمان مي‏پرستيدند باز مي‏داري؟ و بي‏گمان ما از آنچه تو ما را بدان مي‏خواني سخت دچار شكّيم و [نسبت به آن‏] مردّديم.

قَالُواْ يَا شُعَيْبُ أَصَلاَتُكَ تَأْمُرُكَ أَن نَّتْرُكَ مَا يَعْبُدُ آبَاؤُنَا أَوْ أَن نَّفْعَلَ فِي أَمْوَالِنَا مَا نَشَاء إِنَّكَ لَأَنتَ الْحَلِيمُ الرَّشِيدُ ﴿هود87﴾

گفتند: اي شعيب! آيا نمازت تو را بر آن مي‏دارد كه آنچه را پدرانمان مي‏پرستيدند رها كنيم يا در اموال خود هر طور كه بخواهيم عمل نكنيم؟ همانا تو مردي بردبار و فرزانه‏اي [پس چرا ما را محدود مي‏كني‏].

فَلاَ تَكُ فِي مِرْيَةٍ مِّمَّا يَعْبُدُ هَؤُلاء مَا يَعْبُدُونَ إِلاَّ كَمَا يَعْبُدُ آبَاؤُهُم مِّن قَبْلُ وَإِنَّا لَمُوَفُّوهُمْ نَصِيبَهُمْ غَيْرَ مَنقُوصٍ ﴿هود109﴾

پس در مورد آنچه ايشان مي‏پرستند در ترديد مباش. آنها جز مانند آنچه را كه پدرانشان قبلا مي‏پرستيدند نمي‏پرستند و ما قطعا بهره‏ي آنها را كامل و بي‏كم و كاست خواهيم داد. (هود109)

جهالت و نادانی

قَالُوا أَجِئْتَنَا لِتَأْفِكَنَا عَنْ آلِهَتِنَا فَأْتِنَا بِمَا تَعِدُنَا إِن كُنتَ مِنَ الصَّادِقِينَ. قَالَ إِنَّمَا الْعِلْمُ عِندَ اللَّهِ وَأُبَلِّغُكُم مَّا أُرْسِلْتُ بِهِ وَلَكِنِّي أَرَاكُمْ قَوْمًا تَجْهَلُونَ ﴿أحقاف22و 23﴾

گفتند: آيا به سوى ما آمده‏اى كه ما را از خدايانمان برگردانى؟ پس آنچه به ما وعده مى‏دهى بياور اگر راست مى‏گويى. گفت: جز اين نيست كه آگاهى [از زمان وقوع عذاب‏] نزد خداست، و من آنچه را بدان فرستاده شده‏ام به شما ابلاغ مى‏كنم، ولى شما را مردمى جاهل مى‏بينم. (

واکنش مردم در برابر هشدار

ایمان و اصلاح

وَمَا نُرْسِلُ الْمُرْسَلِينَ إِلاَّ مُبَشِّرِينَ وَمُنذِرِينَ فَمَنْ آمَنَ وَأَصْلَحَ فَلاَ خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلاَ هُمْ يَحْزَنُونَ ﴿أنعام48﴾

و ما پيامبران را صرفا [به عنوان‏] بشارتگر و بيم رسان مي‏فرستيم، پس كسي كه ايمان آورد و اصلاح كند، نه خوفي بر آنهاست و نه محزون مي‏شوند.

قُلْ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّمَا أَنَا لَكُمْ نَذِيرٌ مُّبِينٌ فَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَهُم مَّغْفِرَةٌ وَرِزْقٌ كَرِيمٌ ﴿حج49و50﴾

بگو: اي مردم! من براي شما فقط هشدار دهنده‏اي آشكارم. پس، آنها كه ايمان آوردند و كارهاي شايسته كردند آمرزش و روزي نيكو براي ايشان خواهد بود. 

تکذیب ، انکار و ستیزه جویی

وَلَقَدْ جَاء آلَ فِرْعَوْنَ النُّذُرُ.كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا كُلِّهَا فَأَخَذْنَاهُمْ أَخْذَ عَزِيزٍ مُّقْتَدِرٍ ﴿قمر41و 42﴾

و همانا بيم رسانان به جانب فرعونيان آمدند.[اما آنها] همه معجزات ما را تكذيب كردند، پس آنها را همچون گرفتن پيروزمندى مقتدر بگرفتيم.

أَكَانَ لِلنَّاسِ عَجَبًا أَنْ أَوْحَيْنَا إِلَى رَجُلٍ مِّنْهُمْ أَنْ أَنذِرِ النَّاسَ وَبَشِّرِ الَّذِينَ آمَنُواْ أَنَّ لَهُمْ قَدَمَ صِدْقٍ عِندَ رَبِّهِمْ قَالَ الْكَافِرُونَ إِنَّ هَذَا لَسَاحِرٌ مُّبِينٌ ﴿يونس2﴾

آيا براي مردم شگفت‏آور است كه به مردي از خودشان وحي كرديم كه: مردم را بترسان و مؤمنان را بشارت ده كه نزد پروردگارشان پايگاهي رفيع دارند؟ كافران گفتند: بي‏ترديد، اين مرد افسونگري آشكار است.

وَكَذَلِكَ مَا أَرْسَلْنَا مِن قَبْلِكَ فِي قَرْيَةٍ مِّن نَّذِيرٍ إِلَّا قَالَ مُتْرَفُوهَا إِنَّا وَجَدْنَا آبَاءنَا عَلَى أُمَّةٍ وَإِنَّا عَلَى آثَارِهِم مُّقْتَدُونَ.قَالَ أَوَلَوْ جِئْتُكُم بِأَهْدَى مِمَّا وَجَدتُّمْ عَلَيْهِ آبَاءكُمْ قَالُوا إِنَّا بِمَا أُرْسِلْتُم بِهِ كَافِرُونَ فَانتَقَمْنَا مِنْهُمْ فَانظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُكَذِّبِينَ ﴿زخرف23 تا 25﴾

و همچنين پيش از تو در هيچ شهرى هشدار دهنده‏اى نفرستاديم مگر آن كه خوشگذران‏هاى آن گفتند: ما پدران خود را بر آيينى يافته‏ايم و ما به آثار آنها اقتدا مى‏كنيم. [پيامبرشان‏] گفت: حتى اگر براى شما چيزى بياورم كه از آنچه پدران خود را بر آن يافته‏ايد، هدايت كننده‏تر باشد [باز هم از آنها پيروى مى‏كنيد] گفتند: ما [نسبت‏] به آنچه بدان فرستاده شده‏ايد كافريم.پس، از آنها انتقام گرفتيم پس بنگر كه عاقبت تكذيب كنندگان چگونه شد.

كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوحٍ فَكَذَّبُوا عَبْدَنَا وَقَالُوا مَجْنُونٌ وَازْدُجِرَ ﴿قمر9﴾

پيش از آن قوم نوح تكذيب كردند و بنده‏ى ما را دروغگو خواندند و گفتند: ديوانه‏اى طرد شده است.

ثُمَّ بَعَثْنَا مِن بَعْدِهِ رُسُلاً إِلَى قَوْمِهِمْ فَجَآؤُوهُم بِالْبَيِّنَاتِ فَمَا كَانُواْ لِيُؤْمِنُواْ بِمَا كَذَّبُواْ بِهِ مِن قَبْلُ كَذَلِكَ نَطْبَعُ عَلَى قُلوبِ الْمُعْتَدِينَ ﴿يونس74﴾

آن‏گاه از پي او رسولاني را به سوي قومشان فرستاديم كه برايشان حجت‏ها آوردند، ولي آنها بر آن نبودند تا به چيزي كه قبلا تكذيبش كرده بودند ايمان بياورند. ما بدين سان بر دل‏هاي متجاوزان مهر غفلت مي‏نهيم.

كَمْ أَهْلَكْنَا مِن قَبْلِهِم مِّن قَرْنٍ فَنَادَوْا وَلَاتَ حِينَ مَنَاصٍ وَعَجِبُوا أَن جَاءهُم مُّنذِرٌ مِّنْهُمْ وَقَالَ الْكَافِرُونَ هَذَا سَاحِرٌ كَذَّابٌ أَجَعَلَ الْآلِهَةَ إِلَهًا وَاحِدًا إِنَّ هَذَا لَشَيْءٌ عُجَابٌ وَانطَلَقَ الْمَلَأُ مِنْهُمْ أَنِ امْشُوا وَاصْبِرُوا عَلَى آلِهَتِكُمْ إِنَّ هَذَا لَشَيْءٌ يُرَادُ مَا سَمِعْنَا بِهَذَا فِي الْمِلَّةِ الْآخِرَةِ إِنْ هَذَا إِلَّا اخْتِلَاقٌ ﴿ص3 تا 7﴾

چه بسيار نسل‏هايى را پيش از آنها به هلاكت رسانديم كه فرياد بر مى‏آوردند، ولى وقت گريز گذشته بود. و تعجب كردند از اين كه بيم دهنده‏اى از خودشان به سراغ آنها آمده است، و كافران گفتند: اين ساحرى بس دروغ‏پرداز است. آيا او همه خدايان را يك خدا قرار داده است؟ اين واقعا چيز عجيبى است! و بزرگانشان به راه افتادند [و گفتند:] برويد و بر خدايان خود پايدارى كنيد، اين چيزى است كه [از شما] خواسته مى‏شود. ما در اين آيين اخير چنين سخنى نشنيده‏ايم و اين جز دروغ‌بافى نيست.

وَلَقَدْ أَنذَرَهُم بَطْشَتَنَا فَتَمَارَوْا بِالنُّذُرِ ﴿قمر36﴾

و همانا [لوط] آنها را از عذاب سخت ما بيم داده بود، ولى با آن هشدارها به ستيزه برخاستند.

تَكَادُ تَمَيَّزُ مِنَ الْغَيْظِ كُلَّمَا أُلْقِيَ فِيهَا فَوْجٌ سَأَلَهُمْ خَزَنَتُهَا أَلَمْ يَأْتِكُمْ نَذِيرٌ  قَالُوا بَلَى قَدْ جَاءنَا نَذِيرٌ فَكَذَّبْنَا وَقُلْنَا مَا نَزَّلَ اللَّهُ مِن شَيْءٍ إِنْ أَنتُمْ إِلَّا فِي ضَلَالٍ كَبِيرٍ ﴿ملك8 و 9﴾

نزديك است كه از خشم پاره پاره شود. هر بار كه گروهى در آن افكنده شوند، نگاهبانان آن از ايشان پرسند: آيا شما را هشدار دهنده‏اى نيامد؟ گويند: چرا البته هشدار دهنده‏اى به سوى ما آمد، ولى تكذيب كرديم و گفتيم: خدا چيزى نفرستاده است جز اين نيست كه شما در گمراهى بزرگى هستيد.

تمسخر و استهزاء

وَلَقَدِ اسْتُهْزِىءَ بِرُسُلٍ مِّن قَبْلِكَ فَحَاقَ بِالَّذِينَ سَخِرُواْ مِنْهُم مَّا كَانُواْ بِهِ يَسْتَهْزِؤُونَ ﴿أنعام10﴾

پيش از تو پيامبراني به استهزا گرفته شدند، پس كيفر اين استهزا، گريبان ريشخند كنندگان را گرفت.

وَإِذَا ذُكِّرُوا لَا يَذْكُرُونَ وَإِذَا رَأَوْا آيَةً يَسْتَسْخِرُونَ. وَقَالُوا إِنْ هَذَا إِلَّا سِحْرٌ مُّبِينٌ ﴿صافات13تا15﴾

و چون به آنها پند داده شود پند نمى‏گيرند. و چون آيتى ببينند آن را به مسخره مى‏گيرند. و مى‏گويند: اين جز سحرى آشكار نيست.

وَقَالُوا مَالِ هَذَا الرَّسُولِ يَأْكُلُ الطَّعَامَ وَيَمْشِي فِي الْأَسْوَاقِ لَوْلَا أُنزِلَ إِلَيْهِ مَلَكٌ فَيَكُونَ مَعَهُ نَذِيرًا أَوْ يُلْقَى إِلَيْهِ كَنزٌ أَوْ تَكُونُ لَهُ جَنَّةٌ يَأْكُلُ مِنْهَا وَقَالَ الظَّالِمُونَ إِن تَتَّبِعُونَ إِلَّا رَجُلًا مَّسْحُورًا ﴿فرقان7و8﴾

و گفتند: اين چه پيامبري است كه غذا مي‏خورد و در بازارها راه مي‏رود؟! چرا فرشته‏اي به سوي او نازل نشده تا همراه وي هشدار دهنده باشد؟ يا گنجي به طرف او افكنده شود، يا باغي داشته باشد كه از [بارو بر] آن بخورد. و ستمكاران گفتند: شما جز مردي افسون شده را پيروي نمي‏كنيد.

أَنَّى لَهُمُ الذِّكْرَى وَقَدْ جَاءهُمْ رَسُولٌ مُّبِينٌ ثُمَّ تَوَلَّوْا عَنْهُ وَقَالُوا مُعَلَّمٌ مَّجْنُونٌ ﴿دخان13تا 14﴾

اين پندگيرى كجا به سودشان است و حال آن كه پيامبرى روشنگر براى آنها آمد [و پند نگرفتند]. آن‏گاه از او اعراض كردند و گفتند: تعليم يافته‏اى ديوانه است.

تعجب و شگفتی

وَعَجِبُوا أَن جَاءهُم مُّنذِرٌ مِّنْهُمْ وَقَالَ الْكَافِرُونَ هَذَا سَاحِرٌ كَذَّابٌ ﴿ص4﴾

و تعجب كردند از اين كه بيم دهنده‏اى از خودشان به سراغ آنها آمده است، و كافران گفتند: اين ساحرى بس دروغ‏پرداز است.

بَلْ عَجِبُوا أَن جَاءهُمْ مُنذِرٌ مِّنْهُمْ فَقَالَ الْكَافِرُونَ هَذَا شَيْءٌ عَجِيبٌ ﴿ق2﴾

بلكه از اين كه هشدار دهنده‏اى از خودشان به سوى آنها آمد تعجب كردند و كافران گفتند: اين چيز عجيبى است.

أَوَعَجِبْتُمْ أَن جَاءكُمْ ذِكْرٌ مِّن رَّبِّكُمْ عَلَى رَجُلٍ مِّنكُمْ لِيُنذِرَكُمْ وَلِتَتَّقُواْ وَلَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ ﴿أعراف63﴾

آيا تعجب كرديد كه بر مردي از خودتان تذكاري از جانب پروردگارتان آمده كه شما را هشدار دهد و براي اين كه پرهيزكار شويد و شايد مورد رحمت قرار گيريد؟

أَوَعَجِبْتُمْ أَن جَاءكُمْ ذِكْرٌ مِّن رَّبِّكُمْ عَلَى رَجُلٍ مِّنكُمْ لِيُنذِرَكُمْ وَاذكُرُواْ إِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاء مِن بَعْدِ قَوْمِ نُوحٍ وَزَادَكُمْ فِي الْخَلْقِ بَسْطَةً فَاذْكُرُواْ آلاء اللّهِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ ﴿أعراف69﴾

آيا تعجب كرديد كه بر مردي از خودتان تذكاري از جانب پروردگارتان آمده تا شما را هشدار دهد؟ و به ياد آوريد زماني را كه خدا شما را از پس قوم نوح جانشين آنان كرد، و در آفرينش بر توانايي شما افزود، پس نعمت‏هاي خدا را ياد كنيد شايد رستگار شويد.

أَكَانَ لِلنَّاسِ عَجَبًا أَنْ أَوْحَيْنَا إِلَى رَجُلٍ مِّنْهُمْ أَنْ أَنذِرِ النَّاسَ وَبَشِّرِ الَّذِينَ آمَنُواْ أَنَّ لَهُمْ قَدَمَ صِدْقٍ عِندَ رَبِّهِمْ قَالَ الْكَافِرُونَ إِنَّ هَذَا لَسَاحِرٌ مُّبِينٌ ﴿يونس2﴾

آيا براي مردم شگفت‏آور است كه به مردي از خودشان وحي كرديم كه: مردم را بترسان و مؤمنان را بشارت ده كه نزد پروردگارشان پايگاهي رفيع دارند؟ كافران گفتند: بي‏ترديد، اين مرد افسونگري آشكار است.

عدم درک و باور هشدار

وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا كَافَّةً لِّلنَّاسِ بَشِيرًا وَنَذِيرًا وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ ﴿سبأ28﴾

و ما تو را نفرستاديم جز بشارتگر و هشدار دهنده براى همه مردم ليكن بيشتر مردم نمى‏دانند.

گریز از دعوت

إِنَّا أَرْسَلْنَا نُوحًا إِلَى قَوْمِهِ أَنْ أَنذِرْ قَوْمَكَ مِن قَبْلِ أَن يَأْتِيَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ. قَالَ يَا قَوْمِ إِنِّي لَكُمْ نَذِيرٌ مُّبِينٌ. أَنِ اعْبُدُوا اللَّهَ وَاتَّقُوهُ وَأَطِيعُونِ.يَغْفِرْ لَكُم مِّن ذُنُوبِكُمْ وَيُؤَخِّرْكُمْ إِلَى أَجَلٍ مُّسَمًّى إِنَّ أَجَلَ اللَّهِ إِذَا جَاء لَا يُؤَخَّرُ لَوْ كُنتُمْ تَعْلَمُونَ. قَالَ رَبِّ إِنِّي دَعَوْتُ قَوْمِي لَيْلًا وَنَهَارًا.فَلَمْ يَزِدْهُمْ دُعَائِي إِلَّا فِرَارًا ﴿نوح1تا 6﴾

همانا ما نوح را به سوى قومش فرستاديم كه قومت را هشدار ده پيش از آن كه عذابى دردناك به سراغشان آيد.گفت: اى قوم من! همانا من شما را هشدار دهنده‏اى آشكارم. كه خدا را بپرستيد و از او پروا داريد و مرا اطاعت كنيد.تا [برخى‏] از گناهانتان را بر شما ببخشايد و [اجل‏] شما را تا وقتى معين به تأخير اندازد، كه اگر مى‏دانستيد، وقتى اجل مقرر خدا برسد ديگر به تأخير نيفتد. [نوح‏] گفت: پروردگارا! من قوم خود را شب و روز دعوت كردم. و دعوت من جز بر گريزشان نيفزود.

وَأَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمَانِهِمْ لَئِن جَاءهُمْ نَذِيرٌ لَّيَكُونُنَّ أَهْدَى مِنْ إِحْدَى الْأُمَمِ فَلَمَّا جَاءهُمْ نَذِيرٌ مَّا زَادَهُمْ إِلَّا نُفُورًا ﴿فاطر42﴾

و [مشركان‏] با سوگندهاى سخت خود به خدا سوگند ياد كردند كه اگر بيم رسانى براى آنها بيايد، قطعا راه يافته‏تر از هر امّتى خواهند بود، ولى چون بيم‏رسانى برايشان آمد، جز بر رميدنشان نيفزود.

درخواست عذاب

قَالُوا أَجِئْتَنَا لِتَأْفِكَنَا عَنْ آلِهَتِنَا فَأْتِنَا بِمَا تَعِدُنَا إِن كُنتَ مِنَ الصَّادِقِينَ ﴿أحقاف22﴾

گفتند: آيا به سوى ما آمده‏اى كه ما را از خدايانمان برگردانى؟ پس آنچه به ما وعده مى‏دهى بياور اگر راست مى‏گويى.

أَفَبِعَذَابِنَا يَسْتَعْجِلُونَ فَإِذَا نَزَلَ بِسَاحَتِهِمْ فَسَاء صَبَاحُ الْمُنذَرِينَ﴿صافات176و 177﴾

آيا به عذاب ما عجله مى‏كنند؟ پس وقتى [عذاب ما] به آستانه آنها فرود آيد، صبحگاه بيم داده شدگان بد خواهد بود.

درخواست مهلت

وَأَنذِرِ النَّاسَ يَوْمَ يَأْتِيهِمُ الْعَذَابُ فَيَقُولُ الَّذِينَ ظَلَمُواْ رَبَّنَا أَخِّرْنَا إِلَى أَجَلٍ قَرِيبٍ نُّجِبْ دَعْوَتَكَ وَنَتَّبِعِ الرُّسُلَ أَوَلَمْ تَكُونُواْ أَقْسَمْتُم مِّن قَبْلُ مَا لَكُم مِّن زَوَالٍ ﴿إبراهيم44﴾

و مردم را از روزي بترسان كه عذاب الهي به سراغشان مي‏آيد پس آنان كه ستم كردند مي‏گويند: پروردگارا! ما را تا چندي مهلت بخش تا دعوت تو را پاسخ گوييم و از رسولان پيروي كنيم. [گفته شود:] آيا شما نبوديد كه پيش‏تر سوگند مي‏خورديد كه شما را فنايي نيست؟

يَوْمَ يَرَوْنَ الْمَلَائِكَةَ لَا بُشْرَى يَوْمَئِذٍ لِّلْمُجْرِمِينَ وَيَقُولُونَ حِجْرًا مَّحْجُورًا ﴿فرقان22﴾

روزي كه فرشتگان را ببينند، بشارتي در آن روز براي مجرمان نخواهد بود و [به التماس‏] مي‏گويند: ما را امان دهيد و [عذاب را از ما] دور داريد.

هشدار بر چه کسانی مؤثر است؟

هشدار فقط برای مؤمنان مؤثر است

وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى وَإِن تَدْعُ مُثْقَلَةٌ إِلَى حِمْلِهَا لَا يُحْمَلْ مِنْهُ شَيْءٌ وَلَوْ كَانَ ذَا قُرْبَى إِنَّمَا تُنذِرُ الَّذِينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُم بِالغَيْبِ وَأَقَامُوا الصَّلَاةَ وَمَن تَزَكَّى فَإِنَّمَا يَتَزَكَّى لِنَفْسِهِ وَإِلَى اللَّهِ الْمَصِيرُ ﴿فاطر18﴾

و هيچ گناهكارى، بار [گناه‏] ديگرى را بر دوش نمى‏كشد، و اگر [شخص‏] گرانبارى [ديگرى را] براى حمل بار گناه خود بخواند، چيزى از آن برداشته نمى‏شود، هر چند خويشاوند باشد. تو تنها كسانى را كه در نهان از پروردگارشان مى‏ترسند و نماز برپا داشته‏اند هشدار توانى داد. و هر كس پاكيزگى جويد، تنها براى خود پاكيزگى مى‏جويد، و فرجام [همه‏] به سوى خداست.

وَسَوَاء عَلَيْهِمْ أَأَنذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنذِرْهُمْ لاَ يُؤْمِنُونَ. إِنَّمَا تُنذِرُ مَنِ اتَّبَعَ الذِّكْرَ وَخَشِيَ الرَّحْمَن بِالْغَيْبِ فَبَشِّرْهُ بِمَغْفِرَةٍ وَأَجْرٍ كَرِيمٍ ﴿يس10و 11﴾

و تفاوتشان نمى‏كند، چه هشدارشان دهى چه هشدارشان ندهى، ايمان نمى‏آورند. تو فقط كسى را می‌توانی بيم دهى كه از قرآن پيروی کند و از خداى رحمان در نهان بترسد. پس او را به آمرزش و پاداشی بی‌کران نويد ده.

وَذَكِّرْ فَإِنَّ الذِّكْرَى تَنفَعُ الْمُؤْمِنِينَ ﴿ذاريات55﴾

و اندرز ده كه اندرز، مؤمنان را سود مى‏بخشد.

إِنَّهُمْ أَلْفَوْا آبَاءهُمْ ضَالِّينَ فَهُمْ عَلَى آثَارِهِمْ يُهْرَعُونَ.وَلَقَدْ ضَلَّ قَبْلَهُمْ أَكْثَرُ الْأَوَّلِينَ.وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا فِيهِم مُّنذِرِينَ فَانظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُنذَرِينَ ﴿صافات69 تا 73﴾

همانا آنها پدران خود را گمراه يافتند. و [با اين حال‏] با سرعت در پى آنها می‌شتافتند. و البته پيش از آنها بيشتر پيشينيان گمراه شدند. و حال آن كه ما هشدار دهندگانى در ميانشان فرستاديم. اما بنگر فرجام هشدار داده شدگان چگونه شد.

إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُواْ سَوَاءٌ عَلَيْهِمْ أَأَنذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنذِرْهُمْ لاَ يُؤْمِنُونَ ﴿بقرة6﴾

به راستي آنان كه كفر ورزيدند تفاوتشان نكند چه انذارشان كني يا انذارشان نكني ايمان نمي‏آورند.

هشدار بر زنده دلان اثر دارد

...إِنْ هُوَ إِلَّا ذِكْرٌ وَقُرْآنٌ مُّبِينٌ لِيُنذِرَ مَن كَانَ حَيًّا وَيَحِقَّ الْقَوْلُ عَلَى الْكَافِرِينَ ﴿يس69و70﴾

.... اين [سخن‏] جز يادآورى و قرآنى روشن نيست. تا آن را كه [دلش‏] زنده است بيم دهد و گفتار [وعده‏ى جهنم‏] بر كافران تحقق يابد.

فقط پیروان قرآن هشدار پذیرند

إِنَّمَا تُنذِرُ مَنِ اتَّبَعَ الذِّكْرَ وَخَشِيَ الرَّحْمَن بِالْغَيْبِ فَبَشِّرْهُ بِمَغْفِرَةٍ وَأَجْرٍ كَرِيمٍ ﴿يس11﴾

تو فقط كسى را می‌توانی بيم دهى كه از قرآن پيروی کند و از خداى رحمان در نهان بترسد. پس او را به آمرزش و پاداشی بی‌کران نويد ده.

نمازگزاران و خائفان از خدا، هشدار پذیرند

... إِنَّمَا تُنذِرُ الَّذِينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُم بِالغَيْبِ وَأَقَامُوا الصَّلَاةَ وَمَن تَزَكَّى فَإِنَّمَا يَتَزَكَّى لِنَفْسِهِ وَإِلَى اللَّهِ الْمَصِيرُ

﴿فاطر18﴾

... تو تنها كسانى را كه در نهان از پروردگارشان مى‏ترسند و نماز برپا داشته‏اند هشدار توانى داد. و هر كس پاكيزگى جويد، تنها براى خود پاكيزگى مى‏جويد، و فرجام [همه‏] به سوى خداست.

وَأَنذِرْ بِهِ الَّذِينَ يَخَافُونَ أَن يُحْشَرُواْ إِلَى رَبِّهِمْ لَيْسَ لَهُم مِّن دُونِهِ وَلِيٌّ وَلاَ شَفِيعٌ لَّعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ ﴿أنعام51﴾

و كساني را كه از محشور شدن به سوي پروردگارشان انديشناكند به اين [قرآن‏] هشدار ده، كه غير از او براي آنها هيچ ياور و واسطه‏اي نيست، باشد كه پروا كنند.

چه کسانی هشدار پذیر نیستند؟

کافران هشدار پذیر نیستند

مَا خَلَقْنَا السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا إِلَّا بِالْحَقِّ وَأَجَلٍ مُّسَمًّى وَالَّذِينَ كَفَرُوا عَمَّا أُنذِرُوا مُعْرِضُونَ

﴿أحقاف3﴾

[ما] آسمان‏ها و زمين و آنچه را كه ميان آن دو است جز به حق و تا سر آمدى معين نيافريديم، و كسانى كه كافر شدند، از هشدارهايى كه داده مى‏شوند رو گردانند.

إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُواْ سَوَاءٌ عَلَيْهِمْ أَأَنذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنذِرْهُمْ لاَ يُؤْمِنُونَ ﴿بقرة6﴾

به راستي آنان كه كفر ورزيدند تفاوتشان نكند چه انذارشان كني يا انذارشان نكني ايمان نمي‏آورند.

وَسِيقَ الَّذِينَ كَفَرُوا إِلَى جَهَنَّمَ زُمَرًا حَتَّى إِذَا جَاؤُوهَا فُتِحَتْ أَبْوَابُهَا وَقَالَ لَهُمْ خَزَنَتُهَا أَلَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِّنكُمْ يَتْلُونَ عَلَيْكُمْ آيَاتِ رَبِّكُمْ وَيُنذِرُونَكُمْ لِقَاء يَوْمِكُمْ هَذَا قَالُوا بَلَى وَلَكِنْ حَقَّتْ كَلِمَةُ الْعَذَابِ عَلَى الْكَافِرِينَ

﴿زمر71﴾

و كسانى كه كافر شدند، گروه گروه به سوى جهنّم رانده شوند. تا چون بدان جا رسند، درهاى آن [به رويشان‏] گشوده شود و نگهبانانش به آنها گويند: مگر فرستادگانى از خودتان به سوى شما نيامدند كه آيات پروردگارتان را بر شما بخوانند و به ديدار چنين روزى شما را هشدار دهند؟ گويند: چرا، ولى [مخالفت كرديم، لذا] فرمان عذاب بر كافران محقق شده است.

مرده دلان هشدار پذیر نیستند

وَمَا يَسْتَوِي الْأَحْيَاء وَلَا الْأَمْوَاتُ إِنَّ اللَّهَ يُسْمِعُ مَن يَشَاء وَمَا أَنتَ بِمُسْمِعٍ مَّن فِي الْقُبُورِإِنْ أَنتَ إِلَّا نَذِيرٌ

﴿فاطر22و 23﴾

 و نه زندگان يكسانند و نه مردگان. همانا خدا هر كه را بخواهد شنوا مى‏كند، و تو كسانى را كه در گورهايند شنوا نتوانى كرد. تو صرفاً [يك‏] هشدار دهنده هستى.

وَلَقَدْ جَاءهُم مِّنَ الْأَنبَاء مَا فِيهِ مُزْدَجَرٌ حِكْمَةٌ بَالِغَةٌ فَمَا تُغْنِ النُّذُرُ ﴿قمر4و 5﴾

و به تحقيق از اخبار [پيشينيان‏] آنچه در آن بازدارندگى است برايشان آمده است. [آيات الهى‏] حكمتى رساست، ليكن هشدارها [حق ناپذيران را] سودی نبخشد.

هشدار بر کرها اثر ندارد

قُلْ إِنَّمَا أُنذِرُكُم بِالْوَحْيِ وَلَا يَسْمَعُ الصُّمُّ الدُّعَاء إِذَا مَا يُنذَرُونَ ﴿أنبياء45﴾

بگو: من تنها با وحي [الهي و قرآن‏] شما را هشدار مي‏دهم ولي كران چون بيم داده شوند دعوت را نمي‏شنوند.

إِنَّكَ لَا تُسْمِعُ الْمَوْتَى وَلَا تُسْمِعُ الصُّمَّ الدُّعَاء إِذَا وَلَّوْا مُدْبِرِينَ ﴿نمل80﴾

البته تو نمى‏توانى مردگان را شنوا كنى و نمى‏توانى نداى دعوت را به گوش كران برسانى هنگامى كه پشت مى‏كنند و روى بر مى‏تابند.

عواقب، اثرات و نتایج پذیرش هشدار

پرهیز ار معاصی

وَمَا كَانَ الْمُؤْمِنُونَ لِيَنفِرُواْ كَآفَّةً فَلَوْلاَ نَفَرَ مِن كُلِّ فِرْقَةٍ مِّنْهُمْ طَآئِفَةٌ لِّيَتَفَقَّهُواْ فِي الدِّينِ وَلِيُنذِرُواْ قَوْمَهُمْ إِذَا رَجَعُواْ إِلَيْهِمْ لَعَلَّهُمْ يَحْذَرُونَ ﴿توبة122﴾

و مؤمنان را وظيفه نيست كه همگي [به سوي جهاد] كوچ كنند، پس چرا از هر گروهي از آنان، طايفه‏اي كوچ نمي‏كنند تا در دين دانا شوند و چون بازگشتند قوم خود را انذار كنند شايد آنها از معاصي بر حذر باشند.

عبرت­آموزی

أَفَلَمْ يَرَوْا إِلَى مَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَمَا خَلْفَهُم مِّنَ السَّمَاء وَالْأَرْضِ إِن نَّشَأْ نَخْسِفْ بِهِمُ الْأَرْضَ أَوْ نُسْقِطْ عَلَيْهِمْ كِسَفًا مِّنَ السَّمَاء إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَةً لِّكُلِّ عَبْدٍ مُّنِيبٍ ﴿سبأ9﴾

آيا به آنچه پيش رو و پشت سرشان از آسمان و زمين است، نگاه نكردند؟ اگر بخواهيم آنها را در زمين فرو مى‏بريم، يا قطعاتى از آسمان بر سرشان مى‏افكنيم. قطعا در اين [هشدار] براى هر بنده‏ى توبه كارى عبرت است.

إِنَّ اللّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالإِحْسَانِ وَإِيتَاء ذِي الْقُرْبَى وَيَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاء وَالْمُنكَرِ وَالْبَغْيِ يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ ﴿نحل90﴾

همانا خداوند به عدل و احسان و بخشش به خويشان فرمان مي‏دهد و از فحشا و زشتكاري و ستم نهي مي‏كند. شما را پند مي‏دهد، باشد كه بيدار شويد.

سُورَةٌ أَنزَلْنَاهَا وَفَرَضْنَاهَا وَأَنزَلْنَا فِيهَا آيَاتٍ بَيِّنَاتٍ لَّعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ ﴿نور1﴾

سوره‏اي است كه آن را نازل كرده، [احكامش را] واجب نموده، در آن آياتي روشن آورديم تا شما پند گيريد.

پرهیزکاری و مورد رحمت خدا واقع شدن

أَوَعَجِبْتُمْ أَن جَاءكُمْ ذِكْرٌ مِّن رَّبِّكُمْ عَلَى رَجُلٍ مِّنكُمْ لِيُنذِرَكُمْ وَلِتَتَّقُواْ وَلَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ ﴿أعراف63﴾

آيا تعجب كرديد كه بر مردي از خودتان تذكاري از جانب پروردگارتان آمده كه شما را هشدار دهد و براي اين كه پرهيزكار شويد و شايد مورد رحمت قرار گيريد؟

وَإِذَا قِيلَ لَهُمُ اتَّقُوا مَا بَيْنَ أَيْدِيكُمْ وَمَا خَلْفَكُمْ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ ﴿يس45﴾

و چون به ايشان گفته شود: از آنچه در پيش رو و پشت سر داريد بترسيد، باشد كه مورد رحمت قرار گيريد.

پذیرندگان هشدار نه می­ترسند و نه محزون می­شوند

وَمَا نُرْسِلُ الْمُرْسَلِينَ إِلاَّ مُبَشِّرِينَ وَمُنذِرِينَ فَمَنْ آمَنَ وَأَصْلَحَ فَلاَ خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلاَ هُمْ يَحْزَنُونَ ﴿أنعام48﴾

و ما پيامبران را صرفا [به عنوان‏] بشارتگر و بيم رسان مي‏فرستيم، پس كسي كه ايمان آورد و اصلاح كند، نه خوفي بر آنهاست و نه محزون مي‏شوند.

انذار به سود مؤمنان است

وَذَكِّرْ فَإِنَّ الذِّكْرَى تَنفَعُ الْمُؤْمِنِينَ ﴿ذاريات55﴾

و اندرز ده كه اندرز، مؤمنان را سود مى‏بخشد.

عواقب  عدم پذیرش هشدار

عاقبت نپذیرفتن هشدار عذاب است

فَذَكِّرْ إِنَّمَا أَنتَ مُذَكِّر. لَّسْتَ عَلَيْهِم بِمُصَيْطِرٍ. إِلَّا مَن تَوَلَّى وَكَفَرَ. فَيُعَذِّبُهُ اللَّهُ الْعَذَابَ الْأَكْبَرَ. إِنَّ إِلَيْنَا إِيَابَهُمْ ﴿غاشية21تا 25﴾

 پس پند ده كه تو تنها پند رسانى. تو بر كفار گماشته و مراقب نيستى. مگر آنكس كه پشت كند و كافر شود، پس خدا او را به عذاب بزرگتر، عذاب مى‏كند.همانا بازگشتشان به سوى ماست.

وَلَقَدْ أَنذَرَهُم بَطْشَتَنَا فَتَمَارَوْا بِالنُّذُرِ وَلَقَدْ رَاوَدُوهُ عَن ضَيْفِهِ فَطَمَسْنَا أَعْيُنَهُمْ فَذُوقُوا عَذَابِي وَنُذُرِ ﴿قمر36و 37﴾

و همانا [لوط] آنها را از عذاب سخت ما بيم داده بود، ولى با آن هشدارها به ستيزه برخاستند. و از مهمانان او كام زشت خواستند، پس چشما‌شان را كور كرديم [و گفتيم:] اينك بچشيد عذاب و هشدارهاى مرا.

وَلاَ تَكُونُواْ كَالَّذِينَ تَفَرَّقُواْ وَاخْتَلَفُواْ مِن بَعْدِ مَا جَاءهُمُ الْبَيِّنَاتُ وَأُوْلَئِكَ لَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ ﴿آل‌عمران105﴾

و همانند كساني نباشيد كه پس از آمدن دلايل روشنگر براي ايشان، پراكنده شدند و اختلاف كردند، و اينانند كه عذابي بزرگ خواهند داشت.

وَالَّذِينَ كَذَّبُواْ بِآيَاتِنَا يَمَسُّهُمُ الْعَذَابُ بِمَا كَانُواْ يَفْسُقُونَ ﴿أنعام49﴾

و كساني كه آيات ما را تكذيب كردند، به سزاي نافرماني‏شان عذاب [ما] آنها را در مي‌گيرد.

... سَنَجْزِي الَّذِينَ يَصْدِفُونَ عَنْ آيَاتِنَا سُوءَ الْعَذَابِ بِمَا كَانُواْ يَصْدِفُونَ ﴿أنعام157﴾

... به زودي كساني را كه از آيات ما روي مي‏گردانند، به سبب [همين‏] اعراضشان به عذابي سخت مجازات خواهيم كرد.

عاقبت اقوامی که هشدارگران را تکذیب کردند

قوم نوح

فَكَذَّبُوهُ فَنَجَّيْنَاهُ وَمَن مَّعَهُ فِي الْفُلْكِ وَجَعَلْنَاهُمْ خَلاَئِفَ وَأَغْرَقْنَا الَّذِينَ كَذَّبُواْ بِآيَاتِنَا فَانظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُنذَرِينَ ﴿يونس73﴾

اما او را تكذيب كردند و ما او و كساني را كه در كشتي با او بودند نجات داديم و آنها را جانشين [كافران‏] كرديم و كساني را كه آيات ما را تكذيب كردند غرق نموديم. پس بنگر که عاقبت بيم داده‌شدگان چسان شد.

قوم عاد

كَذَّبَتْ عَادٌ فَكَيْفَ كَانَ عَذَابِي وَنُذُرِ إِنَّا أَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ رِيحًا صَرْصَرًا فِي يَوْمِ نَحْسٍ مُّسْتَمِرٍّ. إِنَّا أَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ رِيحًا صَرْصَرًا فِي يَوْمِ نَحْسٍ مُّسْتَمِرٍّ .تَنزِعُ النَّاسَ كَأَنَّهُمْ أَعْجَازُ نَخْلٍ مُّنقَعِرٍ.فَكَيْفَ كَانَ عَذَابِي وَنُذُر.﴿قمر18تا 21﴾

عاديان [هود را] تكذيب كردند، پس چگونه بود عذاب من و هشدارهاى من؟

همانا ما بر [سر] آنها تندبادى سوزان در روزى پيوسته شوم فرستاديم.  [كه‏] مردم را از جا مى‏كند، گويى تنه‏هاى نخلى بودند كه ريشه كن شده‏اند. پس [بنگر] چگونه بود عذاب من و هشدارهاى من؟

قوم ثمود

كَذَّبَتْ ثَمُودُ بِالنُّذُرِ ﴿قمر23﴾ فَكَيْفَ كَانَ عَذَابِي وَنُذُرِ ﴿قمر30﴾ إِنَّا أَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ صَيْحَةً وَاحِدَةً فَكَانُوا كَهَشِيمِ الْمُحْتَظِرِ ﴿قمر31﴾

قوم ثمود بيم رسانان را تكذيب كردند. پس [بنگر] چگونه بود عذاب من و هشدارهاى من؟ همانا ما بر سرشان يك صيحه [ى مرگبار] فرستاديم و همگى چون علف خشك، خرد و ريز شدند.

قوم لوط

كَذَّبَتْ قَوْمُ لُوطٍ بِالنُّذُرِ . إِنَّا أَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ حَاصِبًا إِلَّا آلَ لُوطٍ نَّجَّيْنَاهُم بِسَحَرٍ. نِعْمَةً مِّنْ عِندِنَا كَذَلِكَ نَجْزِي مَن شَكَرَ.وَلَقَدْ أَنذَرَهُم بَطْشَتَنَا فَتَمَارَوْا بِالنُّذُرِ. وَلَقَدْ رَاوَدُوهُ عَن ضَيْفِهِ فَطَمَسْنَا أَعْيُنَهُمْ فَذُوقُوا عَذَابِي وَنُذُرِ . وَلَقَدْ صَبَّحَهُم بُكْرَةً عَذَابٌ مُّسْتَقِرٌّ . فَذُوقُوا عَذَابِي وَنُذُرِ ﴿قمر33 تا 39﴾

قوم لوط بيم رسانان را تكذيب كردند. همانا ما بر سر آنها طوفانى سنگبار فرو فرستاديم، بجز خاندان لوط كه به وقت سحر نجاتشان داديم. [و اين‏] رحمتى از جانب ما بود. ما اين گونه هر كه را سپاس داشت پاداش مى‏دهيم. و همانا [لوط] آنها را از عذاب سخت ما بيم داده بود، ولى با آن هشدارها به ستيزه برخاستند.و از مهمانان او كام زشت خواستند، پس چشمانشان را كور كرديم [و گفتيم:] اينك بچشيد عذاب و هشدارهاى مرا. و همانا سپيده دم عذابى پايدار و ثابت بر سرشان آمد. پس عذاب و هشدارهاى مرا بچشيد.

قوم فرعون

وَلَقَدْ جَاء آلَ فِرْعَوْنَ النُّذُرُ.كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا كُلِّهَا فَأَخَذْنَاهُمْ أَخْذَ عَزِيزٍ مُّقْتَدِرٍ ﴿قمر41و 42﴾

و همانا بيم رسانان به جانب فرعونيان آمدند.[اما آنها] همه معجزات ما را تكذيب كردند، پس آنها را همچون گرفتن پيروزمندى مقتدر بگرفتيم.

صبح بیم داده شدگان بد است

أَفَبِعَذَابِنَا يَسْتَعْجِلُونَ فَإِذَا نَزَلَ بِسَاحَتِهِمْ فَسَاء صَبَاحُ الْمُنذَرِينَ ﴿صافات176و 177﴾

آيا به عذاب ما عجله مى‏كنند؟ پس وقتى [عذاب ما] به آستانه آنها فرود آيد، صبحگاه بيم داده شدگان بد خواهد بود.

بخش دوم : بشارت

حقیقت بشارت

بشارت  رحمت خداوند است

وَمِنْ آيَاتِهِ أَن يُرْسِلَ الرِّيَاحَ مُبَشِّرَاتٍ وَلِيُذِيقَكُم مِّن رَّحْمَتِهِ وَلِتَجْرِيَ الْفُلْكُ بِأَمْرِهِ وَلِتَبْتَغُوا مِن فَضْلِهِ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ ﴿روم46﴾

و از نشانه‏هاى او اين است كه بادها را بشارت دهنده مى‏فرستد، و تا بخشى از [باران‏] رحمتش را به شما بچشاند و تا كشتى‏ها به فرمان او روان شوند، و شما از فضل او [روزى‏] بجوييد، باشد كه شكرگزار باشيد.

قرآن کتاب بشارت است

طس تِلْكَ آيَاتُ الْقُرْآنِ وَكِتَابٍ مُّبِينٍ هُدًى وَبُشْرَى لِلْمُؤْمِنِينَ ﴿نمل1و 2﴾

طا، سين. اين آيات قرآن و كتاب روشنگر است. كه هدايت و بشارتى براى مؤمنان است.

إِنَّ هَذَا الْقُرْآنَ يِهْدِي لِلَّتِي هِيَ أَقْوَمُ وَيُبَشِّرُ الْمُؤْمِنِينَ الَّذِينَ يَعْمَلُونَ الصَّالِحَاتِ أَنَّ لَهُمْ أَجْرًا كَبِيرًا ﴿إسراء9﴾

بي‏ترديد، اين قرآن به آيين كه استوارتر است راه مي‏نمايد و به آن مؤمناني كه كارهاي شايسته مي‏كنند مژده مي‏دهد كه پاداشي بزرگ برايشان است

قُلْ مَن كَانَ عَدُوًّا لِّجِبْرِيلَ فَإِنَّهُ نَزَّلَهُ عَلَى قَلْبِكَ بِإِذْنِ اللّهِ مُصَدِّقاً لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ وَهُدًى وَبُشْرَى لِلْمُؤْمِنِينَ

﴿بقرة97﴾

بگو: هر كه دشمن جبرئيل باشد [در واقع دشمن خداست، چرا كه‏] او قرآن را به امر خدا بر قلب تو نازل كرد كه كتب آسماني پيشين را تصديق مي‏كند و هدايت و بشارتي براي مؤمنان است.

وَيَوْمَ نَبْعَثُ فِي كُلِّ أُمَّةٍ شَهِيدًا عَلَيْهِم مِّنْ أَنفُسِهِمْ وَجِئْنَا بِكَ شَهِيدًا عَلَى هَؤُلاء وَنَزَّلْنَا عَلَيْكَ الْكِتَابَ تِبْيَانًا لِّكُلِّ شَيْءٍ وَهُدًى وَرَحْمَةً وَبُشْرَى لِلْمُسْلِمِينَ ﴿نحل89﴾

و [ياد كن‏] روزي را كه در هر امتي گواهي از خودشان بر آنها برانگيزيم و تو را هم بر اين امت گواه آوريم، و اين كتاب را كه بيانگر همه چيز و براي مسلمانان رهنمود و رحمت و بشارتي است بر تو نازل كرديم.

قُلْ نَزَّلَهُ رُوحُ الْقُدُسِ مِن رَّبِّكَ بِالْحَقِّ لِيُثَبِّتَ الَّذِينَ آمَنُواْ وَهُدًى وَبُشْرَى لِلْمُسْلِمِينَ ﴿نحل102﴾

بگو: آن را روح القدس از طرف پروردگارت به حق نازل كرده تا كساني را كه ايمان آورده‏اند ثابت قدم كند و براي مسلمانان هدايت و بشارتي باشد.

وَيَوْمَ نَبْعَثُ فِي كُلِّ أُمَّةٍ شَهِيدًا عَلَيْهِم مِّنْ أَنفُسِهِمْ وَجِئْنَا بِكَ شَهِيدًا عَلَى هَؤُلاء وَنَزَّلْنَا عَلَيْكَ الْكِتَابَ تِبْيَانًا لِّكُلِّ شَيْءٍ وَهُدًى وَرَحْمَةً وَبُشْرَى لِلْمُسْلِمِينَ ﴿نحل89﴾

و [ياد كن‏] روزي را كه در هر امتي گواهي از خودشان بر آنها برانگيزيم و تو را هم بر اين امت گواه آوريم، و اين كتاب را كه بيانگر همه چيز و براي مسلمانان رهنمود و رحمت و بشارتي است بر تو نازل كرديم. 

وَمِن قَبْلِهِ كِتَابُ مُوسَى إِمَامًا وَرَحْمَةً وَهَذَا كِتَابٌ مُّصَدِّقٌ لِّسَانًا عَرَبِيًّا لِّيُنذِرَ الَّذِينَ ظَلَمُوا وَبُشْرَى لِلْمُحْسِنِينَ ﴿أحقاف12﴾

و پيش از آن، كتاب موسى راهنما و رحمتى بود، و اين [قرآن‏] كتابى به زبان عربى است كه تصديق كننده [ى آن‏] است، تا كسانى را كه ستم كردند هشدار دهد و نيكوكاران را مژده‏اى باشد.

تَنزِيلٌ مِّنَ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ كِتَابٌ فُصِّلَتْ آيَاتُهُ قُرْآنًا عَرَبِيًّا لِّقَوْمٍ يَعْلَمُونَ.بَشِيرًا وَنَذِيرًا فَأَعْرَضَ أَكْثَرُهُمْ فَهُمْ لَا يَسْمَعُونَ ﴿فصلت2تا 4﴾

 [اين كتاب‏] فرو فرستاده از جانب [خداى‏] هستى بخش مهربان است. كتابى است كه آيات آن تفصيل داده شده [به شكل‏] قرآنى به زبان عربى براى مردمى كه می‌دانند. بشارتگر و هشدار دهنده است. ولى بيشتر آنان رويگردان شدند، از اين رو [چيزى‏] نمى‏شنوند.

بشارت­های قرآن

بشارت به تفضل خداوند

وَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِينَ بِأَنَّ لَهُم مِّنَ اللَّهِ فَضْلًا كَبِيرًا ﴿أحزاب47﴾

و مؤمنان را مژده ده كه براى آنها از جانب خدا تفضّلى بزرگ خواهد بود.

بشارت به بهشت

إِنَّ الَّذِينَ قَالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوا تَتَنَزَّلُ عَلَيْهِمُ الْمَلَائِكَةُ أَلَّا تَخَافُوا وَلَا تَحْزَنُوا وَأَبْشِرُوا بِالْجَنَّةِ الَّتِي كُنتُمْ تُوعَدُونَ ﴿فصلت30﴾

بى‏گمان، كسانى كه گفتند: پروردگار ما خداست، سپس ايستادگى كردند، فرشتگان بر آنها نازل مى‏شوند كه بيم مداريد و غمگين مباشيد و مژده باد شما را به بهشتى كه وعده داده مى‏شديد.

وَبَشِّرِ الَّذِين آمَنُواْ وَعَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ أَنَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الأَنْهَارُ كُلَّمَا رُزِقُواْ مِنْهَا مِن ثَمَرَةٍ رِّزْقاً قَالُواْ هَذَا الَّذِي رُزِقْنَا مِن قَبْلُ وَأُتُواْ بِهِ مُتَشَابِهاً وَلَهُمْ فِيهَا أَزْوَاجٌ مُّطَهَّرَةٌ وَهُمْ فِيهَا خَالِدُونَ ﴿بقرة25﴾

و كساني را كه ايمان آورده و كارهاي شايسته كرده‏اند نويد ده كه برايشان باغ‏هايي است كه از پاي درختانش نهرها جاري است، هر بار كه ميوه‏اي از آن روزيشان گردد، گويند: اين همان است كه قبلا روزيمان شده و براي آنان همانند آن آورده شود و آن جا آنها را همسران پاكيزه‏اي است و در آن جاودانند.

يُبَشِّرُهُمْ رَبُّهُم بِرَحْمَةٍ مِّنْهُ وَرِضْوَانٍ وَجَنَّاتٍ لَّهُمْ فِيهَا نَعِيمٌ مُّقِيمٌ ﴿توبة21﴾

پروردگارشان آنها را به رحمت و رضوان خويش و بهشتي كه در آن نعمت‏هاي دايم دارند، نويد مي‏دهد، (توبه 21)

ذَلِكَ الَّذِي يُبَشِّرُ اللَّهُ عِبَادَهُ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ قُل لَّا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبَى وَمَن يَقْتَرِفْ حَسَنَةً نَّزِدْ لَهُ فِيهَا حُسْنًا إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ شَكُورٌ ﴿شورى23﴾

اين همان [پاداشى‏] است كه خدا بندگان خود را كه ايمان آورده و كارهاى شايسته كرده‏اند [بدان‏] مژده مى‏دهد. بگو: من بر اين [رسالت‏] مزدى از شما نمى‏خواهم مگر محبت و دوستى خويشان [و اهل بيت‏] را. و هر كس نيكى كسب كند براى او در آن نيكى مى‏افزاييم. بى‏ترديد خدا آمرزنده و قدرشناس است.

يَوْمَ تَرَى الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ يَسْعَى نُورُهُم بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَبِأَيْمَانِهِم بُشْرَاكُمُ الْيَوْمَ جَنَّاتٌ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا ذَلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ ﴿حديد12﴾

روزى كه مردان و زنان مؤمن را مى‏بينى كه نورشان پيشاپيش آنها و به جانب راستشان شتابان مى‏رود، [به آنها گفته مى‏شود:] مژده‏ى شما امروز باغ‏هايى است كه از پاى درختانش نهرها جارى است، [و] در آنها جاويدانيد. اين همان كاميابى بزرگ است.

بشارت به نصرت خداوند

وَأُخْرَى تُحِبُّونَهَا نَصْرٌ مِّنَ اللَّهِ وَفَتْحٌ قَرِيبٌ وَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِينَ ﴿صف13﴾

و [نعمت‏] ديگرى كه دوستش داريد، نصرتى از جانب خدا و فتحى نزديك است و مؤمنان را بشارت ده.

بشارت به یاری فرشتگان

بَلَى إِن تَصْبِرُواْ وَتَتَّقُواْ وَيَأْتُوكُم مِّن فَوْرِهِمْ هَذَا يُمْدِدْكُمْ رَبُّكُم بِخَمْسَةِ آلافٍ مِّنَ الْمَلآئِكَةِ مُسَوِّمِينَ وَمَا جَعَلَهُ اللّهُ إِلاَّ بُشْرَى لَكُمْ وَلِتَطْمَئِنَّ قُلُوبُكُم بِهِ وَمَا النَّصْرُ إِلاَّ مِنْ عِندِ اللّهِ الْعَزِيزِ الْحَكِيمِ ﴿آل‌عمران125و 126﴾

آري، اگر شكيبايي و پارسايي كنيد و دشمنان در اين هيجان و شتاب خويش بر شما بتازند، پروردگارتان شما را با پنج هزار فرشته نشاندار ياري خواهد كرد. و خدا آن را جز بشارتي براي شما قرار نداد، تا دل‏هايتان به آن آرام گيرد، و پيروزي تنها از جانب خداوند شكست ناپذير حكيم است.

إِذْ تَسْتَغِيثُونَ رَبَّكُمْ فَاسْتَجَابَ لَكُمْ أَنِّي مُمِدُّكُم بِأَلْفٍ مِّنَ الْمَلآئِكَةِ مُرْدِفِينَ ﴿أنفال9﴾

[ياد آوريد] هنگامي را كه از خداي خود كمك مي‏خواستيد، پس او دعاي شما را اجابت كرد كه من با هزار فرشته كه از پي يكديگر در آيند مددكار شمايم.

وَمَا جَعَلَهُ اللّهُ إِلاَّ بُشْرَى وَلِتَطْمَئِنَّ بِهِ قُلُوبُكُمْ وَمَا النَّصْرُ إِلاَّ مِنْ عِندِ اللّهِ إِنَّ اللّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ ﴿أنفال10﴾

و خداوند آن را جز بشارتي براي شما قرار نداد، تا دل‏هاي شما به آن اطمينان يابد، و نصرت و پيروزي تنها از جانب خداست. [و] مسلما خداوند شكست‏ناپذير حكيم است.

بشارت به حکومت  صالحان بر زمین

وَلَقَدْ كَتَبْنَا فِي الزَّبُورِ مِن بَعْدِ الذِّكْرِ أَنَّ الْأَرْضَ يَرِثُهَا عِبَادِيَ الصَّالِحُونَ ﴿أنبياء105﴾

و همانا در زبور پس از تورات نوشتيم كه زمين را بندگان شايسته ما به ارث خواهند برد.

وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنكُمْ وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُم فِي الْأَرْضِ كَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ وَلَيُمَكِّنَنَّ لَهُمْ دِينَهُمُ الَّذِي ارْتَضَى لَهُمْ وَلَيُبَدِّلَنَّهُم مِّن بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْنًا يَعْبُدُونَنِي لَا يُشْرِكُونَ بِي شَيْئًا وَمَن كَفَرَ بَعْدَ ذَلِكَ فَأُوْلَئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ ﴿نور55﴾

خدا به كساني از شما كه ايمان آورده و كارهاي شايسته كرده‏اند، وعده داده است كه حتما آنها را در زمين جانشين كند، چنان كه اسلافشان را جانشين كرد، و دينشان را كه برايشان پسنديده، براي آنها استقرار بخشد و خوفشان را به ايمني بدل سازد، آنان مرا عبادت مي‏كنند و چيزي را با من شريك نمي‏سازند، و هر كس پس از آن كفر ورزد، آنها واقعا فاسق‏اند.

بشارت به چه کسانی داده شده است؟

بشارت به پیامبران

بشارت  فرزند به ابراهیم(ع)

وَلَقَدْ جَاءتْ رُسُلُنَا إِبْرَاهِيمَ بِالْبُشْرَى قَالُواْ سَلاَمًا قَالَ سَلاَمٌ فَمَا لَبِثَ أَن جَاء بِعِجْلٍ حَنِيذٍ ﴿هود69﴾

و به راستي فرستادگان ما براي ابراهيم مژده آوردند. گفتند: سلام بر تو. [او نيز در جواب‏] گفت: سلام بر شما. و طولي نكشيد كه گوساله‏اي بريان پيش آورد.

وَقَالَ إِنِّي ذَاهِبٌ إِلَى رَبِّي سَيَهْدِينِ رَبِّ هَبْ لِي مِنَ الصَّالِحِينَ . فَبَشَّرْنَاهُ بِغُلَامٍ حَلِيمٍ ﴿صافات99تا 101﴾

و [ابراهيم‏] گفت: من به سوى پروردگارم روانم، زودا كه هدايتم كند. [اى‏] پروردگار من! مرا [فرزندى‏] از شايستگان عطا كن. پس پسرى بردبار را به او مژده داديم.

وَامْرَأَتُهُ قَآئِمَةٌ فَضَحِكَتْ فَبَشَّرْنَاهَا بِإِسْحَقَ وَمِن وَرَاء إِسْحَقَ يَعْقُوبَ ﴿هود71﴾

و زن او ايستاده بود. [از خوشحالي‏] بخنديد و ما وي را به اسحاق و از پي اسحاق به يعقوب مژده داديم.

وَبَشَّرْنَاهُ بِإِسْحَقَ نَبِيًّا مِّنَ الصَّالِحِينَ ﴿صافات112﴾

و او را به اسحاق، پيامبرى از صالحان بشارت داديم.

بشارت به تولد یحیی(ع)

فَنَادَتْهُ الْمَلآئِكَةُ وَهُوَ قَائِمٌ يُصَلِّي فِي الْمِحْرَابِ أَنَّ اللّهَ يُبَشِّرُكَ بِيَحْيَى مُصَدِّقًا بِكَلِمَةٍ مِّنَ اللّهِ وَسَيِّدًا وَحَصُورًا وَنَبِيًّا مِّنَ الصَّالِحِينَ ﴿آل‌عمران39﴾

پس در حالي كه در محراب به نماز ايستاده بود، فرشتگان او را ندا دادند كه خداوند تو را به يحيي نويد مي‏دهد كه تصديق كننده‏ي كلمه خدا (عيسي) است و بزرگوار و پارسا و پيامبري از صالحان است.

يَا زَكَرِيَّا إِنَّا نُبَشِّرُكَ بِغُلَامٍ اسْمُهُ يَحْيَى لَمْ نَجْعَل لَّهُ مِن قَبْلُ سَمِيًّا ﴿مريم7﴾

اي زكريا! ما تو را به پسري كه نامش يحيي است مژده مي‏دهيم كه قبلا همنامي براي او قرار نداده‏ايم.

بشارت به تولد عیسی مسیح(ع)

إِذْ قَالَتِ الْمَلآئِكَةُ يَا مَرْيَمُ إِنَّ اللّهَ يُبَشِّرُكِ بِكَلِمَةٍ مِّنْهُ اسْمُهُ الْمَسِيحُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ وَجِيهًا فِي الدُّنْيَا وَالآخِرَةِ وَمِنَ الْمُقَرَّبِينَ ﴿آل‌عمران45﴾

آن‏گاه كه فرشتگان گفتند: اي مريم! خدا تو را به كلمه‏اي از جانب خود كه نامش مسيح عيسي بن مريم است مژده مي‏دهد كه در دنيا و آخرت آبرومند و از مقرّبان است.

بشارت عیسی(ع) به آمدن پیامبر اسلام

وَإِذْ قَالَ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ يَا بَنِي إِسْرَائِيلَ إِنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَيْكُم مُّصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيَّ مِنَ التَّوْرَاةِ وَمُبَشِّرًا بِرَسُولٍ يَأْتِي مِن بَعْدِي اسْمُهُ أَحْمَدُ فَلَمَّا جَاءهُم بِالْبَيِّنَاتِ قَالُوا هَذَا سِحْرٌ مُّبِينٌ ﴿صف6﴾

و هنگامى كه عيسى پسر مريم گفت: اى فرزندان اسرائيل! بى‏ترديد من فرستاده‏ى خدا به سوى شمايم، در حالى كه آنچه را پيش از من آمده كه تورات است تصديق مى‏كنم و به رسولى كه پس از من مى‏آيد و نامش احمد است بشارت مى‏دهم، ولى همين كه [آن رسول‏] با دلايل روشن سراغشان آمد، گفتند: اين جادويى آشكار است.

بشارت به مؤمنان و صالحان

أَلا إِنَّ أَوْلِيَاء اللّهِ لاَ خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلاَ هُمْ يَحْزَنُونَ الَّذِينَ آمَنُواْ وَكَانُواْ يَتَّقُونَ.لَهُمُ الْبُشْرَى فِي الْحَياةِ الدُّنْيَا وَفِي الآخِرَةِ لاَ تَبْدِيلَ لِكَلِمَاتِ اللّهِ ذَلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ ﴿يونس62تا 64﴾

آگاه باشيد كه اولياي خدا را نه بيمي است و نه اندوهگين مي‏شوند. همانان كه ايمان آوردند و پرهيزكاري مي‏كردند. براي ايشان در زندگي اين دنيا و در آخرت بشارت است. وعده‏هاي خدا را تغييري نيست. اين است آن كاميابي بزرگ.

التَّائِبُونَ الْعَابِدُونَ الْحَامِدُونَ السَّائِحُونَ الرَّاكِعُونَ السَّاجِدونَ الآمِرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَالنَّاهُونَ عَنِ الْمُنكَرِ وَالْحَافِظُونَ لِحُدُودِ اللّهِ وَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِينَ ﴿توبة112﴾

همان توبه كنندگان، عبادت پيشگان، ستايشگران، روزه‏داران، ركوع كنندگان و سجده كنندگان، امر كنندگان به معروف و نهي كنندگان از منكر و پاسداران مقررات الهي‏اند، و مؤمنان را مژده رسان.

وَبَشِّرِ الَّذِين آمَنُواْ وَعَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ أَنَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الأَنْهَارُ كُلَّمَا رُزِقُواْ مِنْهَا مِن ثَمَرَةٍ رِّزْقاً قَالُواْ هَذَا الَّذِي رُزِقْنَا مِن قَبْلُ وَأُتُواْ بِهِ مُتَشَابِهاً وَلَهُمْ فِيهَا أَزْوَاجٌ مُّطَهَّرَةٌ وَهُمْ فِيهَا خَالِدُونَ ﴿بقرة25﴾

و كساني را كه ايمان آورده و كارهاي شايسته كرده‏اند نويد ده كه برايشان باغ‏هايي است كه از پاي درختانش نهرها جاري است، هر بار كه ميوه‏اي از آن روزيشان گردد، گويند: اين همان است كه قبلا روزيمان شده و براي آنان همانند آن آورده شود و آن جا آنها را همسران پاكيزه‏اي است و در آن جاودانند.

ذَلِكَ الَّذِي يُبَشِّرُ اللَّهُ عِبَادَهُ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ قُل لَّا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبَى وَمَن يَقْتَرِفْ حَسَنَةً نَّزِدْ لَهُ فِيهَا حُسْنًا إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ شَكُورٌ ﴿شورى23﴾

اين همان [پاداشى‏] است كه خدا بندگان خود را كه ايمان آورده و كارهاى شايسته كرده‏اند [بدان‏] مژده مى‏دهد. بگو: من بر اين [رسالت‏] مزدى از شما نمى‏خواهم مگر محبت و دوستى خويشان [و اهل بيت‏] را. و هر كس نيكى كسب كند براى او در آن نيكى مى‏افزاييم. بى‏ترديد خدا آمرزنده و قدرشناس است.

وَالَّذِينَ اجْتَنَبُوا الطَّاغُوتَ أَن يَعْبُدُوهَا وَأَنَابُوا إِلَى اللَّهِ لَهُمُ الْبُشْرَى فَبَشِّرْ عِبَادِ ﴿زمر17﴾

و كسانى كه از بندگى طاغوت اجتناب كرده و به خدا روى آورده‏اند، آنها را بشارت است. پس بندگان مرا بشارت بده.

إِنَّ هَذَا الْقُرْآنَ يِهْدِي لِلَّتِي هِيَ أَقْوَمُ وَيُبَشِّرُ الْمُؤْمِنِينَ الَّذِينَ يَعْمَلُونَ الصَّالِحَاتِ أَنَّ لَهُمْ أَجْرًا كَبِيرًا ﴿إسراء9﴾

بي‏ترديد، اين قرآن به آيين كه استوارتر است راه مي‏نمايد و به آن مؤمناني كه كارهاي شايسته مي‏كنند مژده مي‏دهد كه پاداشي بزرگ برايشان است.

وَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِينَ بِأَنَّ لَهُم مِّنَ اللَّهِ فَضْلًا كَبِيرًا ﴿أحزاب47﴾

و مؤمنان را مژده ده كه براى آنها از جانب خدا تفضّلى بزرگ خواهد بود.

...اتَّقُواْ اللّهَ وَاعْلَمُواْ أَنَّكُم مُّلاَقُوهُ وَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِينَ ﴿بقرة223﴾

...از خدا بترسيد و بدانيد كه او را ملاقات خواهيد كرد و مؤمنان را بشارت ده.

قَيِّمًا لِّيُنذِرَ بَأْسًا شَدِيدًا مِن لَّدُنْهُ وَيُبَشِّرَ الْمُؤْمِنِينَ الَّذِينَ يَعْمَلُونَ الصَّالِحَاتِ أَنَّ لَهُمْ أَجْرًا حَسَنًا ﴿كهف2﴾

[كتابي‏] راست و درست، تا به عقوبتي سخت از نزد خود هشدار دهد و مؤمنان را كه كارهاي شايسته مي‏كنند نويد بخشد كه ايشان را پاداشي نيكوست،

بشارت به هجرت کنندگان و جهادگران

الَّذِينَ آمَنُواْ وَهَاجَرُواْ وَجَاهَدُواْ فِي سَبِيلِ اللّهِ بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ أَعْظَمُ دَرَجَةً عِندَ اللّهِ وَأُوْلَئِكَ هُمُ الْفَائِزُونَ .يُبَشِّرُهُمْ رَبُّهُم بِرَحْمَةٍ مِّنْهُ وَرِضْوَانٍ وَجَنَّاتٍ لَّهُمْ فِيهَا نَعِيمٌ مُّقِيمٌ . خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا إِنَّ اللّهَ عِندَهُ أَجْرٌ عَظِيمٌ ﴿توبة20تا 22﴾

آنها كه ايمان آوردند و هجرت نمودند و با مال و جان خود در راه خدا جهاد كردند، نزد خدا منزلتي والاتر دارند و هم آنان كامروايانند. پروردگارشان آنها را به رحمت و رضوان خويش و بهشتي كه در آن نعمت‏هاي دايم دارند، نويد مي‏دهد، كه تا ابد در آن خواهند بود [و] بي‏ترديد اجري عظيم نزد خداوند است.

بشارت به شهیدان

 وَلاَ تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُواْ فِي سَبِيلِ اللّهِ أَمْوَاتًا بَلْ أَحْيَاء عِندَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ. فَرِحِينَ بِمَا آتَاهُمُ اللّهُ مِن فَضْلِهِ وَيَسْتَبْشِرُونَ بِالَّذِينَ لَمْ يَلْحَقُواْ بِهِم مِّنْ خَلْفِهِمْ أَلاَّ خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلاَ هُمْ يَحْزَنُونَ ﴿آل‌عمران169و 170﴾

 كساني را كه در راه خدا كشته شده‏اند مرده مپندار، بلكه آنها زنده‏اند و نزد پروردگارشان روزي مي خورند. آنان به نعمتي كه خدا ارزاني‏شان داشته خوشحالند، و از [سرنوشت‏] همرزماني كه هنوز به آنها ملحق نشده‏اند شادمانند [مي‏دانند] كه نه بيمي بر آنهاست و نه اندوهگين مي‏شوند.

بشارت به فروتنان

وَلِكُلِّ أُمَّةٍ جَعَلْنَا مَنسَكًا لِيَذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ عَلَى مَا رَزَقَهُم مِّن بَهِيمَةِ الْأَنْعَامِ فَإِلَهُكُمْ إِلَهٌ وَاحِدٌ فَلَهُ أَسْلِمُوا وَبَشِّرِ الْمُخْبِتِينَ ﴿حج34﴾

و براي هر امتي قربانگاهي قرار داديم تا نام خدا را بر [ذبح‏] چهارپاياني كه روزي آنها كرده است ببرند، پس [بدانيد كه‏] خداي شما خداي يگانه است، پس به فرمان او گردن نهيد. و فروتنان را بشارت ده.

بشارت به صابران

وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْءٍ مِّنَ الْخَوفْ وَالْجُوعِ وَنَقْصٍ مِّنَ الأَمَوَالِ وَالأنفُسِ وَالثَّمَرَاتِ وَبَشِّرِ الصَّابِرِينَ ﴿بقرة155﴾

و مسلما شما را به چيزي از ترس و گرسنگي و زيان مالي و جاني و كاهش محصولات مي‏آزماييم، و صابران را نويد ده

إِنَّ الَّذِينَ قَالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوا تَتَنَزَّلُ عَلَيْهِمُ الْمَلَائِكَةُ أَلَّا تَخَافُوا وَلَا تَحْزَنُوا وَأَبْشِرُوا بِالْجَنَّةِ الَّتِي كُنتُمْ تُوعَدُونَ ﴿فصلت30﴾

بى‏گمان، كسانى كه گفتند: پروردگار ما خداست، سپس ايستادگى كردند، فرشتگان بر آنها نازل مى‏شوند كه بيم مداريد و غمگين مباشيد و مژده باد شما را به بهشتى كه وعده داده مى‏شديد.

بشارت به نیکوکاران

... وَبَشِّرِ الْمُحْسِنِينَ ﴿حج37﴾

...نيكوكاران را مژده رسان.

بشارت به آنها که ازبهترین سخنان پیروی می­ کنند

وَالَّذِينَ اجْتَنَبُوا الطَّاغُوتَ أَن يَعْبُدُوهَا وَأَنَابُوا إِلَى اللَّهِ لَهُمُ الْبُشْرَى فَبَشِّرْ عِبَادِ. الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ أُوْلَئِكَ الَّذِينَ هَدَاهُمُ اللَّهُ وَأُوْلَئِكَ هُمْ أُوْلُوا الْأَلْبَابِ  ﴿زمر17و 18 ﴾

و كسانى كه از بندگى طاغوت اجتناب كرده و به خدا روى آورده‏اند، آنها را بشارت است. پس بندگان مرا بشارت بده. همان‏هايى كه به سخن گوش فرا مى‏دهند و بهترين آن را پيروى مى‏كنند. اينانند كه خدايشان هدايت كرده و هم اينانند خردمندان.

بشارت­های عذاب به چه کسانی داده شده؟

بشارت عذاب به کافران و منکران

بَلِ الَّذِينَ كَفَرُواْ يُكَذِّبُونَ وَاللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا يُوعُونَ. فَبَشِّرْهُم بِعَذَابٍ أَلِيمٍ ﴿انشقاق22تا24﴾

 نه، بلكه كافران [همواره‏] تكذيب مى‏كنند. و خدا بهتر داند كه در خاطر چه دارند.پس به عذاب دردناكى بشارتشان ده.

إِنَّ الَّذِينَ يَكْفُرُونَ بِآيَاتِ اللّهِ وَيَقْتُلُونَ النَّبِيِّينَ بِغَيْرِ حَقٍّ وَيَقْتُلُونَ الِّذِينَ يَأْمُرُونَ بِالْقِسْطِ مِنَ النَّاسِ فَبَشِّرْهُم بِعَذَابٍ أَلِيمٍ ﴿آل‌عمران21﴾

كساني كه آيات الهي را انكار مي‏كنند و به ناحق پيامبران را مي‏كشند و مردمي را كه به عدالت فرمان مي‏دهند به قتل مي‏رسانند، آنها را به عذابي دردناك بشارت ده.

... فَإِن تُبْتُمْ فَهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ وَإِن تَوَلَّيْتُمْ فَاعْلَمُواْ أَنَّكُمْ غَيْرُ مُعْجِزِي اللّهِ وَبَشِّرِ الَّذِينَ كَفَرُواْ بِعَذَابٍ أَلِيمٍ ﴿توبة3﴾

...پس اگر توبه كنيد براي شما بهتر است، و اگر رو برتابيد بدانيد كه شما خدا را عاجز نتوانيد كرد و كافران را به عذابي دردناك بشارت ده.

بشارت عذاب به گردنکشان ،ریشخندکنندگان و منکران

وَيْلٌ لِّكُلِّ أَفَّاكٍ أَثِيمٍ.يَسْمَعُ آيَاتِ اللَّهِ تُتْلَى عَلَيْهِ ثُمَّ يُصِرُّ مُسْتَكْبِرًا كَأَن لَّمْ يَسْمَعْهَا فَبَشِّرْهُ بِعَذَابٍ أَلِيمٍ وَإِذَا عَلِمَ مِنْ آيَاتِنَا شَيْئًا اتَّخَذَهَا هُزُوًا أُوْلَئِكَ لَهُمْ عَذَابٌ مُّهِينٌ مِن وَرَائِهِمْ جَهَنَّمُ وَلَا يُغْنِي عَنْهُم مَّا كَسَبُوا شَيْئًا وَلَا مَا اتَّخَذُوا مِن دُونِ اللَّهِ أَوْلِيَاء وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ هَذَا هُدًى وَالَّذِينَ كَفَرُوا بِآيَاتِ رَبِّهِمْ لَهُمْ عَذَابٌ مَّن رِّجْزٍ أَلِيمٌ ﴿جاثية7 تا 11﴾

واى بر هر دروغزن گناه پيشه، [كه‏] آيات خدا را كه بر او خوانده مى‏شود مى‏شنود، سپس به گردنكشى پاى مى‏فشارد، چنان كه گويى آن را نشنيده است، پس او را به عذابى دردآور بشارت ده.و چون به چيزى از آيات ما آگاه شود آن را به ريشخند مى‏گيرد. اينان عذابى خفت‏بار برايشان خواهد بود.از پشت سرشان دوزخ است، و آنچه را كه به دست آورده و آن دوستانى را كه غير از خدا اختيار نموده‏اند به كارشان نمى‏آيد و براى ايشان عذابى بزرگ است. اين يك رهنمود است، و كسانى كه آيات پروردگارشان را انكار كردند برايشان عذاب دردناك از شكنجه و اضطراب است.

بشارت عذاب به منافقان

بَشِّرِ الْمُنَافِقِينَ بِأَنَّ لَهُمْ عَذَابًا أَلِيمًا ﴿نساء138﴾

[و] به منافقان مژده ده كه عذابي دردناك براي آنهاست.

بشارت عذاب به زراندوزان و کسانی که انفاق نمی­کنند

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ إِنَّ كَثِيرًا مِّنَ الأَحْبَارِ وَالرُّهْبَانِ لَيَأْكُلُونَ أَمْوَالَ النَّاسِ بِالْبَاطِلِ وَيَصُدُّونَ عَن سَبِيلِ اللّهِ وَالَّذِينَ يَكْنِزُونَ الذَّهَبَ وَالْفِضَّةَ وَلاَ يُنفِقُونَهَا فِي سَبِيلِ اللّهِ فَبَشِّرْهُم بِعَذَابٍ أَلِيمٍ ﴿توبة34﴾

اي كساني كه ايمان آورده‏ايد! بسياري از علماي يهود و راهبان قطعا اموال مردم را به ناحق مي‏خورند و [آنان را] از راه خدا باز مي‏دارند. و كساني را كه زر و سيم مي‏اندوزند و در راه خدا انفاق نمي‏كنند، به عذابي دردناك نويدشان ده.

بشارت عذاب به متکبران

وَإِذَا تُتْلَى عَلَيْهِ آيَاتُنَا وَلَّى مُسْتَكْبِرًا كَأَن لَّمْ يَسْمَعْهَا كَأَنَّ فِي أُذُنَيْهِ وَقْرًا فَبَشِّرْهُ بِعَذَابٍ أَلِيمٍ ﴿لقمان7﴾

و چون آيات ما بر او تلاوت شود، با نخوت روى بر مى‏گرداند، چنان كه گويى آن را نشنيده است، گويى در دو گوش او سنگينى است. پس او را به عذابى دردناك بشارت ده.

بشارت عذاب به دروغگویان

وَيْلٌ لِّكُلِّ أَفَّاكٍ أَثِيمٍ ﴿جاثية7﴾ يَسْمَعُ آيَاتِ اللَّهِ تُتْلَى عَلَيْهِ ثُمَّ يُصِرُّ مُسْتَكْبِرًا كَأَن لَّمْ يَسْمَعْهَا فَبَشِّرْهُ بِعَذَابٍ أَلِيمٍ ﴿جاثية8﴾

واى بر هر دروغزن گناه پيشه، [كه‏] آيات خدا را كه بر او خوانده مى‏شود مى‏شنود، سپس به گردنكشى پاى مى‏فشارد، چنان كه گويى آن را نشنيده است، پس او را به عذابى دردآور بشارت ده.

وَاذْكُرْ أَخَا عَادٍ إِذْ أَنذَرَ قَوْمَهُ بِالْأَحْقَافِ وَقَدْ خَلَتْ النُّذُرُ مِن بَيْنِ يَدَيْهِ وَمِنْ خَلْفِهِ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا اللَّهَ إِنِّي أَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ قَالُوا أَجِئْتَنَا لِتَأْفِكَنَا عَنْ آلِهَتِنَا فَأْتِنَا بِمَا تَعِدُنَا إِن كُنتَ مِنَ الصَّادِقِينَ .قَالَ إِنَّمَا الْعِلْمُ عِندَ اللَّهِ وَأُبَلِّغُكُم مَّا أُرْسِلْتُ بِهِ وَلَكِنِّي أَرَاكُمْ قَوْمًا تَجْهَلُونَ .فَلَمَّا رَأَوْهُ عَارِضًا مُّسْتَقْبِلَ أَوْدِيَتِهِمْ قَالُوا هَذَا عَارِضٌ مُّمْطِرُنَا بَلْ هُوَ مَا اسْتَعْجَلْتُم بِهِ رِيحٌ فِيهَا عَذَابٌ أَلِيمٌ .تُدَمِّرُ كُلَّ شَيْءٍ بِأَمْرِ رَبِّهَا فَأَصْبَحُوا لَا يُرَى إِلَّا مَسَاكِنُهُمْ كَذَلِكَ نَجْزِي الْقَوْمَ الْمُجْرِمِينَ ﴿أحقاف21تا 25﴾

و برادر عاديان را به ياد آور، آن‏گاه كه قوم خويش را در [سرزمين‏] احقاف هشدار داد، با آن كه پيش از او و پس از او نيز هشدار دهندگانى بودند كه: جز خدا را مپرستيد. واقعاً من بر شما از عذاب روزی هولناک می ترسم. گفتند: آيا به سوى ما آمده‏اى كه ما را از خدايانمان برگردانى؟ پس آنچه به ما وعده مى‏دهى بياور اگر راست مى‏گويى. گفت: جز اين نيست كه آگاهى [از زمان وقوع عذاب‏] نزد خداست، و من آنچه را بدان فرستاده شده‏ام به شما ابلاغ مى‏كنم، ولى شما را مردمى جاهل مى‏بينم. پس چون آن [عذاب‏] را ديدند كه به صورت ابرى به طرف وادى‏هايشان روى آورده، گفتند: اين ابرى است كه بر ما خواهد باريد. [گفته شد: نه،] بلكه اين همان چيزى است كه شتاب در آن را مى‏خواستيد تندبادى است كه در آن عذابى دردناك است. همه چيز را به فرمان پروردگارش ريشه كن مى‏كند. پس چنان شدند كه چيزى جز خانه‏هايشان ديده نمى‏شد. [آرى‏]، اين چنين مردم مجرم را سزا مى‏دهيم.

                                                                                   کاوشگران نور

دریافت فایل صوتی

بازگشت

Share