|
خدا بر مردم ستم نميكند (قانون عمل و عكسالعمل)
اگر خدا را یاد کنید یادتان میکند
فَاذْكُرُونِي أَذْكُرْكُمْ وَاشْكُرُواْ لِي وَلاَ تَكْفُرُونِ ﴿بقرة152﴾
پس مرا ياد كنيد تا شما را ياد كنم، و براي من سپاسگزاري كنيد و ناسپاسيام نكنيد.
وَمَنْ أَعْرَضَ عَن ذِكْرِي فَإِنَّ لَهُ مَعِيشَةً ضَنكًا وَنَحْشُرُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَعْمَى ﴿طه124﴾
و هر كه از ياد من روي بگرداند، بيترديد زندگي سختي خواهد داشت و روز رستاخيز نابينا محشورش ميكنيم.
خدا را از یاد بردید از یاد برده شدید
فَذُوقُوا بِمَا نَسِيتُمْ لِقَاء يَوْمِكُمْ هَذَا إِنَّا نَسِينَاكُمْ وَذُوقُوا عَذَابَ الْخُلْدِ بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ ﴿سجدة14﴾
پس به [سزاى] آن كه ديدار اين روزتان را از ياد برديد [عذاب را] بچشيد. ما نيز شما را از ياد بردهايم، و بچشيد عذاب هميشگى را به خاطر اعمالى كه انجام مىداديد.
وَلَا تَكُونُوا كَالَّذِينَ نَسُوا اللَّهَ فَأَنسَاهُمْ أَنفُسَهُمْ أُوْلَئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ ﴿حشر19﴾
و مانند كسانى نباشيد كه خدا را فراموش كردند پس خدا هم خودشان را از يادشان برد. آنان همان فاسقانند.
قَالَ رَبِّ لِمَ حَشَرْتَنِي أَعْمَى وَقَدْ كُنتُ بَصِيرًا ﴿طه125﴾ قالَ كَذَلِكَ أَتَتْكَ آيَاتُنَا فَنَسِيتَهَا وَكَذَلِكَ الْيَوْمَ تُنسَى ﴿طه126﴾ وَكَذَلِكَ نَجْزِي مَنْ أَسْرَفَ وَلَمْ يُؤْمِن بِآيَاتِ رَبِّهِ وَلَعَذَابُ الْآخِرَةِ أَشَدُّ وَأَبْقَى ﴿طه127﴾
ميگويد: پروردگارا! چرا مرا نابينا محشور كردي حال آن كه بينا بودم؟ فرمود: بدينسان بود كه آيات ما به تو رسيد ولي آنها را فراموش كردي و همان گونه امروز فراموش ميشوي.و بدينسان هر كه را زيادهروي كرده و به آيات پروردگارش ايمان نياورده است سزا ميدهيم، و قطعا عذاب آخرت سختتر و پايدارتر است.
الَّذِينَ اتَّخَذُواْ دِينَهُمْ لَهْوًا وَلَعِبًا وَغَرَّتْهُمُ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا فَالْيَوْمَ نَنسَاهُمْ كَمَا نَسُواْ لِقَاء يَوْمِهِمْ هَذَا وَمَا كَانُواْ بِآيَاتِنَا يَجْحَدُونَ ﴿أعراف51﴾
همان كساني كه دين خويش را سرگرمي و بازيچه گرفتند و زندگي دنيا فريبشان داد. پس امروز آنان را از ياد ميبريم همان طور که ديدار امروزشان را از ياد بردند و آيات ما را انکار ميکردند.
اگر بازگردید باز میگردیم
إِن تَسْتَفْتِحُواْ فَقَدْ جَاءكُمُ الْفَتْحُ... ﴿أنفال19﴾
اگر باز گرديد [ما هم] باز ميگرديم ...
اگر مکر کنید خدا هم مکر میکند
وَمَكَرُواْ وَمَكَرَ اللّهُ وَاللّهُ خَيْرُ الْمَاكِرِينَ ﴿آلعمران54﴾
آنها مكر كردند و خدا هم [در پاسخ آنها] مكر در ميان آورد و خدا ماهرترين مكر كنندگان است.
خداوند ذرهای ستم نمیکند
يَوْمَ تَبْيَضُّ وُجُوهٌ وَتَسْوَدُّ وُجُوهٌ فَأَمَّا الَّذِينَ اسْوَدَّتْ وُجُوهُهُمْ أَكْفَرْتُم بَعْدَ إِيمَانِكُمْ فَذُوقُواْ الْعَذَابَ بِمَا كُنْتُمْ تَكْفُرُونَ ﴿آلعمران106﴾ وَأَمَّا الَّذِينَ ابْيَضَّتْ وُجُوهُهُمْ فَفِي رَحْمَةِ اللّهِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ ﴿آلعمران107﴾ تِلْكَ آيَاتُ اللّهِ نَتْلُوهَا عَلَيْكَ بِالْحَقِّ وَمَا اللّهُ يُرِيدُ ظُلْمًا لِّلْعَالَمِينَ ﴿آلعمران108﴾
روزي كه چهرههايي سفيد و چهرههايي سياه شود. اما رو سياهان {به آنها گفته شود} آيا پس از ايمانتان کافر شديد؟ پس به سزاي کفرتان اين عذاب را بچشيد. و اما رو سفيدان در رحمت خدا (بهشت) قرار ميگيرند و در آن جاودانند. اينها آيات الهي است كه به درستي بر تو ميخوانيم، و خدا هيچ ستمي بر جهانيان نميخواهد.
أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ يُزَكُّونَ أَنفُسَهُمْ بَلِ اللّهُ يُزَكِّي مَن يَشَاء وَلاَ يُظْلَمُونَ فَتِيلاً ﴿نساء49﴾
آيا نميبيني كساني را كه خود را به پاكي ميستايند؟ در صورتي كه خداست كه هر كس را بخواهد به پاكي ميستايد و ذرّهاي به آنها ستم نميرود.
أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ قِيلَ لَهُمْ كُفُّواْ أَيْدِيَكُمْ وَأَقِيمُواْ الصَّلاَةَ وَآتُواْ الزَّكَاةَ فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتَالُ إِذَا فَرِيقٌ مِّنْهُمْ يَخْشَوْنَ النَّاسَ كَخَشْيَةِ اللّهِ أَوْ أَشَدَّ خَشْيَةً وَقَالُواْ رَبَّنَا لِمَ كَتَبْتَ عَلَيْنَا الْقِتَالَ لَوْلا أَخَّرْتَنَا إِلَى أَجَلٍ قَرِيبٍ قُلْ مَتَاعُ الدَّنْيَا قَلِيلٌ وَالآخِرَةُ خَيْرٌ لِّمَنِ اتَّقَى وَلاَ تُظْلَمُونَ فَتِيلاً ﴿نساء77﴾
آيا نديدي كساني را كه به آنان گفته شد: [فعلا] دست از جنگ بداريد و نماز برپا داريد و زكات بدهيد، ولي وقتي كه كارزار بر آنها مقرر شد، به ناگاه گروهي از آنها از مردم (مشرك) ميترسيدند مانند ترسيدن از خدا يا بالاتر از آن، و گفتند: پروردگارا! چرا بر ما جنگ را مقرر داشتي؟ چرا ما را تا مدتي كوتاه مهلت ندادي. بگو: بهرهي دنيا ناچيز است و آخرت براي كسي كه تقوا پيشه كند بهتر است و ذرّهاي به شما ستم نخواهد رفت.
وَمِنهُم مَّن يَنظُرُ إِلَيْكَ أَفَأَنتَ تَهْدِي الْعُمْيَ وَلَوْ كَانُواْ لاَ يُبْصِرُونَ ﴿يونس43﴾ إِنَّ اللّهَ لاَ يَظْلِمُ النَّاسَ شَيْئًا وَلَكِنَّ النَّاسَ أَنفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ ﴿يونس44﴾ وَلَوْ أَنَّ لِكُلِّ نَفْسٍ ظَلَمَتْ مَا فِي الأَرْضِ لاَفْتَدَتْ بِهِ وَأَسَرُّواْ النَّدَامَةَ لَمَّا رَأَوُاْ الْعَذَابَ وَقُضِيَ بَيْنَهُم بِالْقِسْطِ وَهُمْ لاَ يُظْلَمُونَ ﴿يونس54﴾
و برخي از آنها به تو مينگرند [ولي نميبينند]، مگر تو كوران را هدايت تواني كرد هر چند كه نبينند؟ خدا به مردم هيچ ستمي نميكند، ليكن مردم به خودشان ستم ميكنند. و اگر هر كسي كه ستم كرده، آنچه در زمين است از آن او باشد، حتما آن را [براي نجات خود] فديه ميدهد، و هنگامي كه عذاب را ببينند پشيماني خود را نهان دارند و ميانشان به انصاف داوري شود و ستمي بر آنها نرود.
يَوْمَ تَأْتِي كُلُّ نَفْسٍ تُجَادِلُ عَن نَّفْسِهَا وَتُوَفَّى كُلُّ نَفْسٍ مَّا عَمِلَتْ وَهُمْ لاَ يُظْلَمُونَ ﴿نحل111﴾
روزي كه هر كسي ميآيد در حالي كه از خود دفاع ميكند، و هر كسي در برابر آنچه كسب كرده است بيكم و كاست پاداش مييابد و بر آنها ستم نميرود.
يَوْمَ نَدْعُو كُلَّ أُنَاسٍ بِإِمَامِهِمْ فَمَنْ أُوتِيَ كِتَابَهُ بِيَمِينِهِ فَأُوْلَئِكَ يَقْرَؤُونَ كِتَابَهُمْ وَلاَ يُظْلَمُونَ فَتِيلاً ﴿إسراء71﴾
روزي كه هر گروهي را با امامشان فرا ميخوانيم، پس هر كه نامه او به دست راستش داده شود آنها نامهي خود را ميخوانند و ذرّهاي به آنها ستم نميرود.
وَمَا ظَلَمْنَاهُمْ وَلَكِن كَانُوا هُمُ الظَّالِمِينَ ﴿زخرف76﴾
و ما بر آنها ستم نكرديم بلكه خودشان ستمكار بودند.
وَخَلَقَ اللَّهُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ بِالْحَقِّ وَلِتُجْزَى كُلُّ نَفْسٍ بِمَا كَسَبَتْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ ﴿جاثية22﴾
و خدا آسمانها و زمين را به حق آفريد و تا هر كسى به موجب آنچه به دست آورده جزا داده شود و به آنها ستم نمىشود.
خداوند به هیچیک از اقوام پیشین هم ستم نکرده است
أَلَمْ يَأْتِهِمْ نَبَأُ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ قَوْمِ نُوحٍ وَعَادٍ وَثَمُودَ وَقَوْمِ إِبْرَاهِيمَ وِأَصْحَابِ مَدْيَنَ وَالْمُؤْتَفِكَاتِ أَتَتْهُمْ رُسُلُهُم بِالْبَيِّنَاتِ فَمَا كَانَ اللّهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَلَكِن كَانُواْ أَنفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ ﴿توبة70﴾
آيا خبر كساني كه پيش از آنان بودند: قوم نوح و عاد و ثمود و قوم ابراهيم و اهل مدين و شهرهاي زير و رو شده به ايشان نرسيدهاست؟ پيامبرانشان حجتهاي روشن برايشان آوردند و چنين نبود كه خدا بر آنان ستم كند، بلكه آنها بودند كه به خود ستم ميكردند.
خداوند پاداش اصلاحگران را ضایع نمیکند
وَالَّذِينَ يُمَسَّكُونَ بِالْكِتَابِ وَأَقَامُواْ الصَّلاَةَ إِنَّا لاَ نُضِيعُ أَجْرَ الْمُصْلِحِينَ ﴿أعراف170﴾
و كساني كه به كتاب آسماني تمسك ميجويند و نماز برپا ميدارند [بدانند كه] ما پاداش اصلاحگران را ضايع نخواهيم كرد.
هر چیز کوچک و بزرگی شمرده میشود
وَوُضِعَ الْكِتَابُ فَتَرَى الْمُجْرِمِينَ مُشْفِقِينَ مِمَّا فِيهِ وَيَقُولُونَ يَا وَيْلَتَنَا مَالِ هَذَا الْكِتَابِ لَا يُغَادِرُ صَغِيرَةً وَلَا كَبِيرَةً إِلَّا أَحْصَاهَا وَوَجَدُوا مَا عَمِلُوا حَاضِرًا وَلَا يَظْلِمُ رَبُّكَ أَحَدًا ﴿كهف49﴾
و كارنامهها را در ميان گذارند، آنگاه مجرمان را از آنچه در آن است هراسان بيني، و گويند: اي واي بر ما! اين چه كارنامهاي است كه هيچ [كار] كوچك و بزرگي را وانگذاشته مگر اين كه آن را برشمرده است! و آنان كردههاي خويش را آماده مييابند، و پروردگار تو به كسي ظلم نميكند.
وَلَئِن مَّسَّتْهُمْ نَفْحَةٌ مِّنْ عَذَابِ رَبِّكَ لَيَقُولُنَّ يَا وَيْلَنَا إِنَّا كُنَّا ظَالِمِينَ ﴿أنبياء46﴾ وَنَضَعُ الْمَوَازِينَ الْقِسْطَ لِيَوْمِ الْقِيَامَةِ فَلَا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَيْئًا وَإِن كَانَ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِّنْ خَرْدَلٍ أَتَيْنَا بِهَا وَكَفَى بِنَا حَاسِبِينَ ﴿أنبياء47﴾
و اگر شمهاي از عذاب پروردگارت به آنها برسد، حتما خواهند گفت: اي واي بر ما، به راستي ما ستمكار بوديم. و ترازوهاي عدل را در روز رستاخيز مينهيم، پس هيچ كس اندك ستمي نميبيند، و اگر [عملي] هموزن دانه خردلي هم باشد آن را ميآوريم، و كافي است كه ما حسابرس باشيم.
وَلاَ يُنفِقُونَ نَفَقَةً صَغِيرَةً وَلاَ كَبِيرَةً وَلاَ يَقْطَعُونَ وَادِيًا إِلاَّ كُتِبَ لَهُمْ لِيَجْزِيَهُمُ اللّهُ أَحْسَنَ مَا كَانُواْ يَعْمَلُونَ
﴿توبة121﴾
و هيچ هزينه كوچك و بزرگي خرج نميكنند و هيچ واديي را نميپيمايند مگر اين كه به حساب آنان نوشته ميشود، تا خدا آنها را بهتر از آنچه ميكردند پاداش دهد.
مردم خود بر خویش ستم میکنند
مَثَلُ مَا يُنفِقُونَ فِي هِذِهِ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا كَمَثَلِ رِيحٍ فِيهَا صِرٌّ أَصَابَتْ حَرْثَ قَوْمٍ ظَلَمُواْ أَنفُسَهُمْ فَأَهْلَكَتْهُ وَمَا ظَلَمَهُمُ اللّهُ وَلَكِنْ أَنفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ ﴿آلعمران117﴾
حكايت آنچه در اين زندگي دنيا [براي تخريب دين] هزينه ميكنند، همچون حكايت بادي است كه سرماي سوزاني در بر دارد كه به كشتزار كساني كه در حق خويش ستم كردهاند بزند و آن را تباه سازد، و خدا به آنان ستم نكرده بلكه خود بر خويشتن ستم ميكنند.
هَلْ يَنظُرُونَ إِلاَّ أَن تَأْتِيَهُمُ الْمَلائِكَةُ أَوْ يَأْتِيَ أَمْرُ رَبِّكَ كَذَلِكَ فَعَلَ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ وَمَا ظَلَمَهُمُ اللّهُ وَلكِن كَانُواْ أَنفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ ﴿نحل33﴾
آيا [كافران] جز اين انتظار دارند كه فرشتگان سويشان بيايند يا فرمان [عذاب] پروردگارت بيايد؟ كساني كه پيش از آنها بودند نيز چنين كردند، و خداوند به آنان ستم نكرد بلكه آنها به خويشتن ستم ميكردند.
وَمَا ظَلَمْنَاهُمْ وَلَكِن كَانُوا هُمُ الظَّالِمِينَ ﴿زخرف76﴾
و ما بر آنها ستم نكرديم بلكه خودشان ستمكار بودند.
قیامت زمان رویارویی با اعمال
وَمَا كَانَ لِنَبِيٍّ أَن يَغُلَّ وَمَن يَغْلُلْ يَأْتِ بِمَا غَلَّ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ثُمَّ تُوَفَّى كُلُّ نَفْسٍ مَّا كَسَبَتْ وَهُمْ لاَ يُظْلَمُونَ ﴿آلعمران161﴾
و هيچ پيامبري را نسزد كه خيانت ورزد، و هر كه خيانت كند روز قيامت آنچه خيانت كرده با خود بياورد، آنگاه به هر كسي پاداش هر چه كرده به تمامي داده شود و بر آنان ستم نرود.
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ كَفَرُوا لَا تَعْتَذِرُوا الْيَوْمَ إِنَّمَا تُجْزَوْنَ مَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ ﴿تحريم7﴾
اى كسانى كه كافر شدهايد! امروز عذر مخواهيد، جز اين نيست كه شما بدانچه مىكردهايد مجازات مىشويد.
برای خود خیر پیش فرستید
وَأَقِيمُواْ الصَّلاَةَ وَآتُواْ الزَّكَاةَ وَمَا تُقَدِّمُواْ لأَنفُسِكُم مِّنْ خَيْرٍ تَجِدُوهُ عِندَ اللّهِ إِنَّ اللّهَ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ
﴿بقرة110﴾
و نماز به پا داريد و زكات دهيد و هر خيري را كه براي خود پيش فرستيد، همان را نزد خدا خواهيد يافت. آري خدا به آنچه ميكنيد بيناست.
هر مصیبتی که به انسان میرسد از ناحیه خود اوست
وَمَا أَصَابَكُم مِّن مُّصِيبَةٍ فَبِمَا كَسَبَتْ أَيْدِيكُمْ وَيَعْفُو عَن كَثِيرٍ ﴿شورى30﴾
و هر مصيبتى به شما برسد به سبب دستاورد خود شماست و [خدا] از بسيارى [گناهان] در مىگذرد.
أَوَلَمَّا أَصَابَتْكُم مُّصِيبَةٌ قَدْ أَصَبْتُم مِّثْلَيْهَا قُلْتُمْ أَنَّى هَذَا قُلْ هُوَ مِنْ عِندِ أَنْفُسِكُمْ إِنَّ اللّهَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ ﴿آلعمران165﴾
آيا هنگامي كه به شما مصيبتي رسيد كه قطعا دو چندانش را [در جنگ بدر به دشمن] وارد ساخته بوديد گفتيد: اين [مصيبت] از كجاست؟ بگو: آن از ناحيه خود شماست، [كه سنگر را خالي كرديد] همانا خدا بر هر كاري تواناست.
لَّقَدْ سَمِعَ اللّهُ قَوْلَ الَّذِينَ قَالُواْ إِنَّ اللّهَ فَقِيرٌ وَنَحْنُ أَغْنِيَاء سَنَكْتُبُ مَا قَالُواْ وَقَتْلَهُمُ الأَنبِيَاء بِغَيْرِ حَقٍّ وَنَقُولُ ذُوقُواْ عَذَابَ الْحَرِيقِ ﴿آلعمران181﴾ ذَلِكَ بِمَا قَدَّمَتْ أَيْدِيكُمْ وَأَنَّ اللّهَ لَيْسَ بِظَلاَّمٍ لِّلْعَبِيدِ ﴿آلعمران182﴾
البته خدا سخن كساني (يهوديان) را كه گفتند: خدا فقير است و ما توانگريم، شنيد. به زودي آنچه را گفتند و پيامبراني را که به ناحق کشتند{ به حسابشان} خواهيم نوشت و خواهيم گفت بچشيد عذاب سوزان را. اين به سبب چيزي است كه دستان شما پيش فرستاده و [گر نه] خدا در حق بندگان هرگز ستمكار نيست.
مَنْ عَمِلَ صَالِحًا فَلِنَفْسِهِ وَمَنْ أَسَاء فَعَلَيْهَا وَمَا رَبُّكَ بِظَلَّامٍ لِّلْعَبِيدِ ﴿فصلت46﴾
هر كه كار شايسته كند به سود اوست، و هر كه بدى كند به زيان اوست و پروردگار تو نسبت به بندگان ستمكار نيست.
وَوَقَعَ الْقَوْلُ عَلَيْهِم بِمَا ظَلَمُوا فَهُمْ لَا يَنطِقُونَ ﴿نمل85﴾
و حكم عذاب بر ايشان واقع گردد به سبب ظلمى كه كردند. پس ايشان دم بر نيارند.
ذَلِكَ بِمَا قَدَّمَتْ يَدَاكَ وَأَنَّ اللَّهَ لَيْسَ بِظَلَّامٍ لِّلْعَبِيدِ ﴿حج10﴾ وَمِنَ النَّاسِ مَن يَعْبُدُ اللَّهَ عَلَى حَرْفٍ فَإِنْ أَصَابَهُ خَيْرٌ اطْمَأَنَّ بِهِ وَإِنْ أَصَابَتْهُ فِتْنَةٌ انقَلَبَ عَلَى وَجْهِهِ خَسِرَ الدُّنْيَا وَالْآخِرَةَ ذَلِكَ هُوَ الْخُسْرَانُ الْمُبِينُ ﴿حج11﴾ يَدْعُو مِن دُونِ اللَّهِ مَا لَا يَضُرُّهُ وَمَا لَا يَنفَعُهُ ذَلِكَ هُوَ الضَّلَالُ الْبَعِيدُ ﴿حج12﴾
[گفته شود:] اين به سزاي آن چيزي است كه به دستان خود پيش فرستادهاي، و البته خداوند به بندگان خويش ستمگر نيست. و از مردم كسي است كه خدا را در حاشيه [و با ترديد] ميپرستد حال اگر خيري [از دينداري] به او رسد بدان آرام گيرد، و چون امتحاني براي او پيش آيد [از دين] روي برتابد. او در دنيا و آخرت زيانكار است و اين همان خسارت آشكار است. به جاي خدا چيزي را ميخواند كه نه زياني به او ميرساند و نه سودش ميدهد. گمراهي دور همين است.
هیچ کس بار گناه خود را بر دوش میکشد
أَلَّا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى ﴿نجم38﴾ وَأَن لَّيْسَ لِلْإِنسَانِ إِلَّا مَا سَعَى ﴿نجم39﴾ وَأَنَّ سَعْيَهُ سَوْفَ يُرَى
﴿نجم40﴾ ثُمَّ يُجْزَاهُ الْجَزَاء الْأَوْفَى ﴿نجم41﴾ وَأَنَّ إِلَى رَبِّكَ الْمُنتَهَى ﴿نجم42﴾
كه هيچ كس بار گناه ديگرى را برنمىدارد. و اين كه براى انسان جز آنچه تلاش كرده نيست.و حتما كوشش او به زودى ديده خواهد شد. سپس به او جزاى كافى داده خواهد شد.و اين كه پايان [كار] به سوى پروردگار توست.
قُل لَّا تُسْأَلُونَ عَمَّا أَجْرَمْنَا وَلَا نُسْأَلُ عَمَّا تَعْمَلُونَ ﴿سبأ25﴾
بگو: [شما] از آنچه ما گناه كردهايم بازخواست نمىشويد، و [ما نيز] از آنچه شما انجام مىدهيد بازخواست نخواهيم شد.
قُلْ أَغَيْرَ اللّهِ أَبْغِي رَبًّا وَهُوَ رَبُّ كُلِّ شَيْءٍ وَلاَ تَكْسِبُ كُلُّ نَفْسٍ إِلاَّ عَلَيْهَا وَلاَ تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى ثُمَّ إِلَى رَبِّكُم مَّرْجِعُكُمْ فَيُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ ﴿أنعام164﴾
بگو: آيا جز خدا پروردگاري بجويم، در حالي كه او پروردگار همه چيز است؟ و هيچ كس [گناهي] جز به زيان خود مرتكب نميشود، و هيچ كس بار ديگري را بر دوش نميگيرد، سپس بازگشت شما به سوي پروردگارتان است آنگاه شما را به آنچه در آن اختلاف ميكرديد آگاهتان ميسازد.
مَّنِ اهْتَدَى فَإِنَّمَا يَهْتَدي لِنَفْسِهِ وَمَن ضَلَّ فَإِنَّمَا يَضِلُّ عَلَيْهَا وَلاَ تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى وَمَا كُنَّا مُعَذِّبِينَ حَتَّى نَبْعَثَ رَسُولاً ﴿إسراء15﴾
هر كه به راه آيد، تنها به سود خود به راه آمده، و هر كه بيراهه رود تنها به ضرر خود بيراهه رفته است و هيچ حمل كنندهاي بار گناه ديگري را بر نميدارد، و ما عذاب كننده نبودهايم تا وقتي كه رسولي بفرستيم.
وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى وَإِن تَدْعُ مُثْقَلَةٌ إِلَى حِمْلِهَا لَا يُحْمَلْ مِنْهُ شَيْءٌ وَلَوْ كَانَ ذَا قُرْبَى إِنَّمَا تُنذِرُ الَّذِينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُم بِالغَيْبِ وَأَقَامُوا الصَّلَاةَ وَمَن تَزَكَّى فَإِنَّمَا يَتَزَكَّى لِنَفْسِهِ وَإِلَى اللَّهِ الْمَصِيرُ ﴿فاطر18﴾
و هيچ گناهكارى، بار [گناه] ديگرى را بر دوش نمىكشد، و اگر [شخص] گرانبارى [ديگرى را] براى حمل بار گناه خود بخواند، چيزى از آن برداشته نمىشود، هر چند خويشاوند باشد. تو تنها كسانى را كه در نهان از پروردگارشان مىترسند و نماز برپا داشتهاند هشدار توانى داد. و هر كس پاكيزگى جويد، تنها براى خود پاكيزگى مىجويد، و فرجام [همه] به سوى خداست.
بار گناه ستمگران بر دوش خود آنهاست
وَإِذَا رَأَيْتَ الَّذِينَ يَخُوضُونَ فِي آيَاتِنَا فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ حَتَّى يَخُوضُواْ فِي حَدِيثٍ غَيْرِهِ وَإِمَّا يُنسِيَنَّكَ الشَّيْطَانُ فَلاَ تَقْعُدْ بَعْدَ الذِّكْرَى مَعَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ ﴿أنعام68﴾ وَمَا عَلَى الَّذِينَ يَتَّقُونَ مِنْ حِسَابِهِم مِّن شَيْءٍ وَلَكِن ذِكْرَى لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ ﴿أنعام69﴾
و چون كساني را ببيني كه در آيات ما [به سوء نيت] پرگويي ميكنند، از آنان روي برتاب تا به سخني غير از آن پردازند، و اگر شيطان [آن را] از ياد تو برد، بعد از آن كه متذكر شدي با قوم ستمكار منشين. و چيزي از حساب آنان (ستمكاران) بر عهدهي پرهيزكاران نيست، و ليكن [اين] يادآوري [لازم] است تا شايد پرهيز کنند.
سبکی و سنگینی اعمال
فَمَن ثَقُلَتْ مَوَازِينُهُ فَأُوْلَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ ﴿مؤمنون102﴾ وَمَنْ خَفَّتْ مَوَازِينُهُ فَأُوْلَئِكَ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنفُسَهُمْ فِي جَهَنَّمَ خَالِدُونَ﴿مؤمنون103﴾
پس هر كه ميزان اعمالش سنگين باشد، آنها حقاً رستگاراناند.و هر كه ميزان اعمالش سبك باشد، آنان كسانياند كه به خويشتن زيان زدهاند و هميشه در جهنم ميمانند.
پاداش چند برابر به نیکیهای انسان
إِنَّ اللّهَ لاَ يَظْلِمُ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ وَإِن تَكُ حَسَنَةً يُضَاعِفْهَا وَيُؤْتِ مِن لَّدُنْهُ أَجْرًا عَظِيمًا ﴿نساء40﴾
خدا به اندازهي سنگيني ذرهاي ستم نكند، و اگر كار نيكي باشد دو چندانش كند و از نزد خود پاداش بزرگي دهد.
مَن جَاء بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثَالِهَا وَمَن جَاء بِالسَّيِّئَةِ فَلاَ يُجْزَى إِلاَّ مِثْلَهَا وَهُمْ لاَ يُظْلَمُونَ ﴿أنعام160﴾
هر كس كار نيكي بياورد، ده چندان آن پاداش دارد، و هر كس كار بدي بياورد، جز مانند آن مجازات نشود، و بر آنها ستم نرود.
لِّلَّذِينَ أَحْسَنُواْ الْحُسْنَى وَزِيَادَةٌ وَلاَ يَرْهَقُ وُجُوهَهُمْ قَتَرٌ وَلاَ ذِلَّةٌ أُوْلَئِكَ أَصْحَابُ الْجَنَّةِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ
﴿يونس26﴾
براي آنان كه كار نيك كردهاند عاقبت نيكوتر و بيش از آن هست، و سيه رويي و خواري چهرههايشان را نميگيرد. آنها اهل بهشتند و در آن جاودانه خواهند بود.
وَلَأَجْرُ الآخِرَةِ خَيْرٌ لِّلَّذِينَ آمَنُواْ وَكَانُواْ يَتَّقُونَ ﴿يوسف57﴾
و البته اجر آخرت براي كساني كه ايمان آوردند و پرهيزكاري ميكردند [از اين هم] بهتر است.
وَيَزِيدُ اللَّهُ الَّذِينَ اهْتَدَوْا هُدًى وَالْبَاقِيَاتُ الصَّالِحَاتُ خَيْرٌ عِندَ رَبِّكَ ثَوَابًا وَخَيْرٌ مَّرَدًّا ﴿مريم76﴾
و خداوند بر هدايت كساني كه هدايت را پذيرفتند، ميافزايد. و نيكيهاي ماندگار در پيشگاه پروردگارت از نظر پاداش و عاقبت بهتر است.
قُلْ يَا عِبَادِ الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا رَبَّكُمْ لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا فِي هَذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةٌ وَأَرْضُ اللَّهِ وَاسِعَةٌ إِنَّمَا يُوَفَّى الصَّابِرُونَ أَجْرَهُم بِغَيْرِ حِسَابٍ ﴿زمر10﴾
بگو: اى بندگان من كه ايمان آوردهايد! از پروردگارتان بپرهيزيد. براى كسانى كه در اين دنيا نيكى كردهاند [پاداش] خوبى هست، و زمين خدا وسيع است [از مهاجرت نترسيد]. بىترديد پاداش شكيبايان بىحساب و به طور كامل داده مىشود.
مَنْ عَمِلَ سَيِّئَةً فَلَا يُجْزَى إِلَّا مِثْلَهَا وَمَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِّن ذَكَرٍ أَوْ أُنثَى وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَأُوْلَئِكَ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ يُرْزَقُونَ فِيهَا بِغَيْرِ حِسَابٍ ﴿غافر40﴾
... و كسانى كه كار شايسته كنند- چه مرد و چه زن- و مؤمن باشند، آنها داخل بهشت شده، در آن جا بىحساب روزى داده مىشوند.
وَالَّذِينَ اهْتَدَوْا زَادَهُمْ هُدًى وَآتَاهُمْ تَقْواهُمْ ﴿محمد17﴾
و آنها كه هدايت پذير شدند، [خدا] بر هدايتشان افزود و [روح] تقوايشان بخشيد.
وَلِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ لِيَجْزِيَ الَّذِينَ أَسَاؤُوا بِمَا عَمِلُوا وَيَجْزِيَ الَّذِينَ أَحْسَنُوا بِالْحُسْنَى
﴿نجم31﴾
و هر چه در آسمانها و هر چه در زمين است از آن خداست، تا كسانى را كه بد كردهاند بدانچه انجام دادهاند كيفر دهد و آنها را كه نيكى كردهاند پاداشى بهتر دهد.
يَا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاءكُم بُرْهَانٌ مِّن رَّبِّكُمْ وَأَنزَلْنَا إِلَيْكُمْ نُورًا مُّبِينًا ﴿نساء174﴾
اما آنها كه ايمان آوردند و اعمال صالح انجام دادند، پاداششان را به تمامي خواهد داد و از كرم خويش براي آنان خواهد افزود، و اما آنها را كه ابا كردند و گردنكشي نمودند، مجازات دردناكي خواهد كرد و براي خود غير از خدا سرپرست و ياوري نخواهند يافت.
الَّذِينَ آمَنُواْ وَهَاجَرُواْ وَجَاهَدُواْ فِي سَبِيلِ اللّهِ بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ أَعْظَمُ دَرَجَةً عِندَ اللّهِ وَأُوْلَئِكَ هُمُ الْفَائِزُونَ
﴿توبة20﴾
آنها كه ايمان آوردند و هجرت نمودند و با مال و جان خود در راه خدا جهاد كردند، نزد خدا منزلتي والاتر دارند و هم آنان كامروايانند.
أُوْلَئِكَ يُؤْتَوْنَ أَجْرَهُم مَّرَّتَيْنِ بِمَا صَبَرُوا وَيَدْرَؤُونَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنفِقُونَ ﴿قصص54﴾
آنان به پاس آن كه صبر كردند، و بدى را با نيكى دفع مىكنند و از آنچه روزىشان كردهايم انفاق مىكنند، دو بار پاداش داده مىشوند.
وَأَمَّا مَنْ آمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَلَهُ جَزَاء الْحُسْنَى وَسَنَقُولُ لَهُ مِنْ أَمْرِنَا يُسْرًا ﴿كهف88﴾
و اما هر كه ايمان بياورد و كار شايسته كند پاداشي هر چه نيكوتر خواهد داشت و به او از فرمان خود تكليفي آسان خواهيم گفت.
وَمَا أَمْوَالُكُمْ وَلَا أَوْلَادُكُم بِالَّتِي تُقَرِّبُكُمْ عِندَنَا زُلْفَى إِلَّا مَنْ آمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَأُوْلَئِكَ لَهُمْ جَزَاء الضِّعْفِ بِمَا عَمِلُوا وَهُمْ فِي الْغُرُفَاتِ آمِنُونَ ﴿سبأ37﴾
و اموال و فرزندانتان چيزى نيست كه شما را به پيشگاه ما نزديك گرداند، مگر كسانى كه ايمان آورده و كار شايسته كرده باشند، كه آنها را بدانچه كردهاند دو برابر پاداش است و آنها در غرفههاى [بهشتى] آسوده خاطر خواهند بود.
با هر دست بدهید با همان دست میگیرید (ضرورت انفاق)
لَن تَنَالُواْ الْبِرَّ حَتَّى تُنفِقُواْ مِمَّا تُحِبُّونَ وَمَا تُنفِقُواْ مِن شَيْءٍ فَإِنَّ اللّهَ بِهِ عَلِيمٌ ﴿آلعمران92﴾
هرگز به نيكي دست نيابيد مگر اين كه از آنچه دوست داريد انفاق كنيد، و هر چه انفاق كنيد، قطعا خدا از آن آگاه است.
انفاق و پاداش چند برابر
مَّثَلُ الَّذِينَ يُنفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ فِي سَبِيلِ اللّهِ كَمَثَلِ حَبَّةٍ أَنبَتَتْ سَبْعَ سَنَابِلَ فِي كُلِّ سُنبُلَةٍ مِّئَةُ حَبَّةٍ وَاللّهُ يُضَاعِفُ لِمَن يَشَاء وَاللّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ ﴿بقرة261﴾
داستان كساني كه مالشان را در راه خدا ميبخشند چون داستان دانهاي است كه هفت خوشه بروياند كه در هر خوشهاي صد دانه [باشد]، و خدا براي هر كس بخواهد [پاداشي] چند برابر ميدهد و خدا وسعت بخش داناست.
وَمَثَلُ الَّذِينَ يُنفِقُونَ أَمْوَالَهُمُ ابْتِغَاء مَرْضَاتِ اللّهِ وَتَثْبِيتًا مِّنْ أَنفُسِهِمْ كَمَثَلِ جَنَّةٍ بِرَبْوَةٍ أَصَابَهَا وَابِلٌ فَآتَتْ أُكُلَهَا ضِعْفَيْنِ فَإِن لَّمْ يُصِبْهَا وَابِلٌ فَطَلٌّ وَاللّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ ﴿بقرة265﴾
و حكايت كساني كه مالشان را در راه خشنودي خدا و براي تحكيم ايمان خويش انفاق ميكنند همچون بوستاني بر تپهاي است كه رگباري بر آن ببارد و ميوههايش را دو چندان بار آورد، و اگر رگباري هم به آن نرسد باران سبك [آن را بس است]. و خدا به آنچه ميكنيد بيناست.
کیفر بدیها به همان اندازه است
وَالَّذِينَ كَسَبُواْ السَّيِّئَاتِ جَزَاء سَيِّئَةٍ بِمِثْلِهَا وَتَرْهَقُهُمْ ذِلَّةٌ مَّا لَهُم مِّنَ اللّهِ مِنْ عَاصِمٍ كَأَنَّمَا أُغْشِيَتْ وُجُوهُهُمْ قِطَعًا مِّنَ اللَّيْلِ مُظْلِمًا أُوْلَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ ﴿يونس27﴾
و كساني كه كارهاي بد كردند، جزاي هر بدي همانند آن است و خواري آنها را فرا ميگيرد. در مقابل خدا هيچ كس حامي آنها نيست. چنان شوند كه گويي چهرههايشان با پارههايي از شب ظلماني پوشيده شده است. آنها اهل آتشند و در آن جاودانند.
مَن جَاء بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ خَيْرٌ مِّنْهَا وَمَن جَاء بِالسَّيِّئَةِ فَلَا يُجْزَى الَّذِينَ عَمِلُوا السَّيِّئَاتِ إِلَّا مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ
﴿قصص84﴾
هر كه نيكى بياورد، براى او بهتر از آن خواهد بود، و هر كه بدى آورد، آنها كه بدى كردند جز آنچه كردهاند كيفر نبينند.
مَنْ عَمِلَ سَيِّئَةً فَلَا يُجْزَى إِلَّا مِثْلَهَا وَمَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِّن ذَكَرٍ أَوْ أُنثَى وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَأُوْلَئِكَ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ يُرْزَقُونَ فِيهَا بِغَيْرِ حِسَابٍ ﴿غافر40﴾
هر كه بدى كند، جز به قدر آن مجازات نمىشود، و كسانى كه كار شايسته كنند- چه مرد و چه زن- و مؤمن باشند، آنها داخل بهشت شده، در آن جا بىحساب روزى داده مىشوند.
وَلِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ لِيَجْزِيَ الَّذِينَ أَسَاؤُوا بِمَا عَمِلُوا وَيَجْزِيَ الَّذِينَ أَحْسَنُوا بِالْحُسْنَى
﴿نجم31﴾
و هر چه در آسمانها و هر چه در زمين است از آن خداست، تا كسانى را كه بد كردهاند بدانچه انجام دادهاند كيفر دهد و آنها را كه نيكى كردهاند پاداشى بهتر دهد.
کیفر کسانی که درباره بیدلیل خداوند مجادله میکنند
وَمِنَ النَّاسِ مَن يُجَادِلُ فِي اللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَلَا هُدًى وَلَا كِتَابٍ مُّنِيرٍ ﴿حج8﴾ ثَانِيَ عِطْفِهِ لِيُضِلَّ عَن سَبِيلِ اللَّهِ لَهُ فِي الدُّنْيَا خِزْيٌ وَنُذِيقُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عَذَابَ الْحَرِيقِ ﴿حج9﴾ ذَلِكَ بِمَا قَدَّمَتْ يَدَاكَ وَأَنَّ اللَّهَ لَيْسَ بِظَلَّامٍ لِّلْعَبِيدِ ﴿حج10﴾
و از ميان مردم كسي است كه بدون هيچ دانش و بيهيچ رهنمود و كتاب روشني در بارهي خدا به مجادله ميپردازد.از سر نخوت پشت ميكند تا [مردم را] از راه خدا گمراه كند. در اين دنيا براي او خواري است و روز رستاخيز عذاب آتش سوزان را به او ميچشانيم. [گفته شود:] اين به سزاي آن چيزي است كه به دستان خود پيش فرستادهاي، و البته خداوند به بندگان خويش ستمگر نيست.
همه چیز به حکم و اذن خداوند است
أَيْنَمَا تَكُونُواْ يُدْرِككُّمُ الْمَوْتُ وَلَوْ كُنتُمْ فِي بُرُوجٍ مُّشَيَّدَةٍ وَإِن تُصِبْهُمْ حَسَنَةٌ يَقُولُواْ هَذِهِ مِنْ عِندِ اللّهِ وَإِن تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ يَقُولُواْ هَذِهِ مِنْ عِندِكَ قُلْ كُلًّ مِّنْ عِندِ اللّهِ فَمَا لِهَؤُلاء الْقَوْمِ لاَ يَكَادُونَ يَفْقَهُونَ حَدِيثًا ﴿نساء78﴾ مَّا أَصَابَكَ مِنْ حَسَنَةٍ فَمِنَ اللّهِ وَمَا أَصَابَكَ مِن سَيِّئَةٍ فَمِن نَّفْسِكَ وَأَرْسَلْنَاكَ لِلنَّاسِ رَسُولاً وَكَفَى بِاللّهِ شَهِيدًا
﴿نساء79﴾
هر كجا باشيد مرگ شما را در خواهد يافت، هر چند در برجهاي مستحكم باشيد. و اگر خيري به آنها رسد گويند: اين از جانب خداست، و اگر شكست و بدي به آنها رسد گويند: اين از جانب توست. بگو: همه از جانب خداوند است. [آخر] اين قوم را چه شده است كه نميخواهند سخني را بفهمند؟هر خيري به تو رسد از جانب خداست و هر بدي به تو رسد از خود توست، و تو را به عنوان پيامبر براي مردم فرستاديم، و اين بس كه خداوند گواه است.
وَمَا أَصَابَكُمْ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعَانِ فَبِإِذْنِ اللّهِ وَلِيَعْلَمَ الْمُؤْمِنِينَ﴿آلعمران166﴾ وَلْيَعْلَمَ الَّذِينَ نَافَقُواْ وَقِيلَ لَهُمْ تَعَالَوْاْ قَاتِلُواْ فِي سَبِيلِ اللّهِ أَوِ ادْفَعُواْ قَالُواْ لَوْ نَعْلَمُ قِتَالاً لاَّتَّبَعْنَاكُمْ هُمْ لِلْكُفْرِ يَوْمَئِذٍ أَقْرَبُ مِنْهُمْ لِلإِيمَانِ يَقُولُونَ بِأَفْوَاهِهِم مَّا لَيْسَ فِي قُلُوبِهِمْ وَاللّهُ أَعْلَمُ بِمَا يَكْتُمُونَ ﴿آلعمران167﴾
و آنچه روز برخورد آن دو گروه [در جنگ احد] به شما رسيد، به اذن خدا بود و تا مؤمنان [واقعي] را باز شناسد. و تا معلوم دارد كساني را كه دورويي كردند و [چون] به آنان گفته شد: بياييد در راه خدا بجنگيد يا دفاع كنيد. گفتند: اگر ميدانستيم جنگي خواهد بود حتما شما را پيروي ميكرديم. آنها در آن روز به كفر نزديكتر بودند تا به ايمان. به زبان چيزي ميگويند كه در دلهايشان نيست، و خدا به آنچه نهان ميدارند داناتر است.
قُلْ إِنَّ رَبِّي يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَن يَشَاء مِنْ عِبَادِهِ وَيَقْدِرُ لَهُ وَمَا أَنفَقْتُم مِّن شَيْءٍ فَهُوَ يُخْلِفُهُ وَهُوَ خَيْرُ الرَّازِقِينَ
﴿سبأ39﴾
بگو: در حقيقت، پروردگار من روزى را براى هر كس از بندگانش بخواهد وسعت مىدهد يا براى او تنگ مىگيرد. و هر چه انفاق كرديد عوضش را خدا مىدهد، و او بهترين روزى دهندگان است.
خداوند مراقب، حسابگر و انتقام گیرنده است
مَّن يَشْفَعْ شَفَاعَةً حَسَنَةً يَكُن لَّهُ نَصِيبٌ مِّنْهَا وَمَن يَشْفَعْ شَفَاعَةً سَيِّئَةً يَكُن لَّهُ كِفْلٌ مِّنْهَا وَكَانَ اللّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ مُّقِيتًا ﴿نساء85﴾
هر كه شفاعتي نيكو كند، او را از آن بهرهاي باشد و كسي را كه شفاعتي بد كند وي را از آن سهمي باشد و مسلما خداوند بر هر چيزي مراقب و حسابگر دقيق است.
وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّن ذُكِّرَ بِآيَاتِ رَبِّهِ ثُمَّ أَعْرَضَ عَنْهَا إِنَّا مِنَ الْمُجْرِمِينَ مُنتَقِمُونَ﴿سجدة22﴾
و كيست ظالمتر از آن كس كه به آيات پروردگارش توجه داده شود و آنگاه از آن روى بگرداند؟ قطعا ما از مجرمان انتقام خواهيم گرفت.
فَاسْتَجَابَ لَهُمْ رَبُّهُمْ أَنِّي لاَ أُضِيعُ عَمَلَ عَامِلٍ مِّنكُم مِّن ذَكَرٍ أَوْ أُنثَى بَعْضُكُم مِّن بَعْضٍ فَالَّذِينَ هَاجَرُواْ وَأُخْرِجُواْ مِن دِيَارِهِمْ وَأُوذُواْ فِي سَبِيلِي وَقَاتَلُواْ وَقُتِلُواْ لأُكَفِّرَنَّ عَنْهُمْ سَيِّئَاتِهِمْ وَلأُدْخِلَنَّهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الأَنْهَارُ ثَوَابًا مِّن عِندِ اللّهِ وَاللّهُ عِندَهُ حُسْنُ الثَّوَابِ ﴿آلعمران195﴾
پس پروردگارشان [دعاي ايشان را] اجابت كرد كه من عمل هيچ عاملي از شما را، اعم از مرد يا زن تباه نميكنم. شما همگي از يكديگريد. بنابر اين كساني كه مهاجرت كردند و از خانههاي خود بيرون رانده شدند و در راه من آزار ديدند و جنگيدند و كشته شدند، بيترديد گناهانشان را ميپوشانم و حتما آنها را در باغهايي داخل ميكنم كه از پاي درختانش نهرها جاري است. [اين] پاداشي از جانب خداست، و خداست كه پاداش نيكو نزد خداوند است.
خداوند به عدالت حکم و داوری میکند
قُلْ يَجْمَعُ بَيْنَنَا رَبُّنَا ثُمَّ يَفْتَحُ بَيْنَنَا بِالْحَقِّ وَهُوَ الْفَتَّاحُ الْعَلِيمُ ﴿سبأ26﴾
بگو: پروردگارمان ما و شما را [يكجا] جمع مىكند، سپس ميان ما به حق داورى مىكند و اوست داور دانا.
مجازات به تناسب ظلم
ذَلِكَ وَمَنْ عَاقَبَ بِمِثْلِ مَا عُوقِبَ بِهِ ثُمَّ بُغِيَ عَلَيْهِ لَيَنصُرَنَّهُ اللَّهُ إِنَّ اللَّهَ لَعَفُوٌّ غَفُورٌ ﴿حج60﴾
اين [حكم خداست] و هر كس به آن اندازه كه به او ستم شده مجازات كند و سپس باز بر او ستم كنند، قطعا خدا او را نصرت دهد همانا خدا بخشندهي آمرزنده است.
خداوند هیچکس را بیش از وسعاش تکلیف نمیکند
لِيُنفِقْ ذُو سَعَةٍ مِّن سَعَتِهِ وَمَن قُدِرَ عَلَيْهِ رِزْقُهُ فَلْيُنفِقْ مِمَّا آتَاهُ اللَّهُ لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا مَا آتَاهَا سَيَجْعَلُ اللَّهُ بَعْدَ عُسْرٍ يُسْرًا ﴿طلاق7﴾
صاحب وسعت بايد از وسعت خود انفاق كند و هر كه تنگدست باشد، بايد از آنچه خدايش داده انفاق كند. خدا هيچ كس را جز به اندازهاى كه به او داده تكليف نمىكند. زودا که خدا پس از دشواری آسانی پیش آورد.
يُرِيدُ اللّهُ أَن يُخَفِّفَ عَنكُمْ وَخُلِقَ الإِنسَانُ ضَعِيفًا ﴿نساء28﴾
خدا ميخواهد بر شما آسان گيرد، و آدمي ناتوان آفريده شده است.
وَأَمَّا مَنْ آمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَلَهُ جَزَاء الْحُسْنَى وَسَنَقُولُ لَهُ مِنْ أَمْرِنَا يُسْرًا ﴿كهف88﴾
و اما هر كه ايمان بياورد و كار شايسته كند پاداشي هر چه نيكوتر خواهد داشت و به او از فرمان خود تكليفي آسان خواهيم گفت.
وَلَا نُكَلِّفُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا وَلَدَيْنَا كِتَابٌ يَنطِقُ بِالْحَقِّ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ ﴿مؤمنون62﴾ بَلْ قُلُوبُهُمْ فِي غَمْرَةٍ مِّنْ هَذَا وَلَهُمْ أَعْمَالٌ مِن دُونِ ذَلِكَ هُمْ لَهَا عَامِلُونَ ﴿مؤمنون63﴾
و هيچ كس را جز به قدر توانش تكليف نميكنيم، و نزد ما كتابي است كه به حق سخن ميگويد، و آنان مورد ستم قرار نميگيرند. نه، بلكه دلهاي آنان از اين [حقيقت] در غفلت است، و آنان كارهاي [نارواي ديگري] جز اين دارند كه پيوسته مرتكب ميشوند.
رتبههای مختلف نسبت به آنچه انجام میدادند
وَلِكُلٍّ دَرَجَاتٌ مِّمَّا عَمِلُواْ وَمَا رَبُّكَ بِغَافِلٍ عَمَّا يَعْمَلُونَ ﴿أنعام132﴾
و براي هر يك [از بندگان] براي آنچه انجام دادهاند [نزد خدا] رتبههايي است، و پروردگار تو از آنچه ميكنند غافل نيست.
وَلِكُلٍّ دَرَجَاتٌ مِّمَّا عَمِلُوا وَلِيُوَفِّيَهُمْ أَعْمَالَهُمْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ ﴿أحقاف19﴾
و براى هر يك [از مؤمن و كافر] بر حسب آنچه انجام دادهاند درجاتى است، و تا [خدا پاداش] اعمالشان را تمام بدهد، و آنها مورد ستم واقع نخواهند شد.
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا قِيلَ لَكُمْ تَفَسَّحُوا فِي الْمَجَالِسِ فَافْسَحُوا يَفْسَحِ اللَّهُ لَكُمْ وَإِذَا قِيلَ انشُزُوا فَانشُزُوا يَرْفَعِ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنكُمْ وَالَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجَاتٍ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ ﴿مجادلة11﴾
اى كسانى كه ايمان آوردهايد! هرگاه به شما گفته شد در مجلسها [براى برادرانتان] جاى باز كنيد، جاى باز كنيد تا خدا براى شما [در بهشت] جاى بگشايد. و چون گفته شد برخيزيد، برخيزيد تا خدا كسانى از شما را كه ايمان آورده و كسانى را كه دانش داده شدهاند رتبهها بالا برد، و خدا به آنچه مىكنيد آگاه است.
گناه آدمی به زیان خود اوست
وَمَن يَكْسِبْ إِثْمًا فَإِنَّمَا يَكْسِبُهُ عَلَى نَفْسِهِ وَكَانَ اللّهُ عَلِيمًا حَكِيمًا ﴿نساء111﴾
و هر كه گناهي مرتكب شود، تنها به زيان خود كار ميكند و خداوند آگاه و حكيم است.
لَّيْسَ بِأَمَانِيِّكُمْ وَلا أَمَانِيِّ أَهْلِ الْكِتَابِ مَن يَعْمَلْ سُوءًا يُجْزَ بِهِ وَلاَ يَجِدْ لَهُ مِن دُونِ اللّهِ وَلِيًّا وَلاَ نَصِيرًا
﴿نساء123﴾
[اجر و كيفر الهي] به دلخواه شما و يا اهل كتاب نيست هر كه بدي كند بدان كيفر شود، و براي خود غير از خدا يار و ياوري نيابد.
کارهای شایسته انسان به خود او باز میگردد
وَمَن يَعْمَلْ مِنَ الصَّالِحَاتَ مِن ذَكَرٍ أَوْ أُنثَى وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَأُوْلَئِكَ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ وَلاَ يُظْلَمُونَ نَقِيرًا ﴿نساء124﴾
و هر كه از مرد و زن كارهاي شايسته كند در حالي كه مؤمن باشد آنها داخل بهشت ميشوند و ذرهاي به آنها ستم نميرود.
أَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ فَلَهُمْ جَنَّاتُ الْمَأْوَى نُزُلًا بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ ﴿سجدة19﴾
اما كسانى كه ايمان آوردند و كارهاى شايسته كردند، ايشان را براى پذيرايى، به خاطر آنچه انجام مىدادند منزلگاههاى بهشت است.
کیفر گناهان و اعمال ناشایست
فَبِمَا نَقْضِهِم مِّيثَاقَهُمْ وَكُفْرِهِم بَآيَاتِ اللّهِ وَقَتْلِهِمُ الأَنْبِيَاء بِغَيْرِ حَقًّ وَقَوْلِهِمْ قُلُوبُنَا غُلْفٌ بَلْ طَبَعَ اللّهُ عَلَيْهَا بِكُفْرِهِمْ فَلاَ يُؤْمِنُونَ إِلاَّ قَلِيلاً ﴿نساء155﴾
پس به سزاي پيمان شكنيشان، و انكار آيات خدا، و كشتن پيامبران به ناحق، و به خاطر گفتارشان كه: دلهاي ما در غلاف است [لعنتشان كرديم]، بلكه خدا به خاطر كفرشان بر دلهاي آنها مهر زد و جز اندكي ايمان نميآورند.
قُل لِّلَّذِينَ آمَنُوا يَغْفِرُوا لِلَّذِينَ لا يَرْجُون أَيَّامَ اللَّهِ لِيَجْزِيَ قَوْمًا بِما كَانُوا يَكْسِبُونَ ﴿جاثية14﴾
به كسانى كه ايمان آوردهاند بگو تا از كسانى كه روزهاى [سخت و ناگوار] الهى را باور ندارند در گذرند، تا [خدا] قومى را بدانچه مىكردند جزا دهد.
وَالَّذِينَ كَفَرُوا فَتَعْسًا لَّهُمْ وَأَضَلَّ أَعْمَالَهُمْ ﴿محمد8﴾ ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ كَرِهُوا مَا أَنزَلَ اللَّهُ فَأَحْبَطَ أَعْمَالَهُمْ ﴿محمد9﴾
و كسانى كه كافر شدند، مرگ بر آنها، و [خدا] اعمالشان را نابود كرد. اين بدان سبب است كه آنها آنچه را خدا نازل كرده است خوش نداشتند و [خدا نيز] كارهايشان را نابود كرد.
سزای پشت کردن به فراخوان پیامبر (ص)
إِذْ تُصْعِدُونَ وَلاَ تَلْوُونَ عَلَى أحَدٍ وَالرَّسُولُ يَدْعُوكُمْ فِي أُخْرَاكُمْ فَأَثَابَكُمْ غُمَّاً بِغَمٍّ لِّكَيْلاَ تَحْزَنُواْ عَلَى مَا فَاتَكُمْ وَلاَ مَا أَصَابَكُمْ وَاللّهُ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ ﴿آلعمران153﴾
[ياد آريد] آنگاه كه ميگريختيد و به كسي توجه نميكرديد و پيامبر صلّي اللّه عليه و آله از پشت سرتان شما را فرا ميخواند. پس خدا نيز شما را غمي روي غم سزا داد تا بر آنچه از دست دادهايد و آنچه بر سرتان آمده غم نخوريد، و خدا بدانچه ميكنيد آگاه است.
اتمام حجت خداوند قبل از هلاکت
ذَلِكَ أَن لَّمْ يَكُن رَّبُّكَ مُهْلِكَ الْقُرَى بِظُلْمٍ وَأَهْلُهَا غَافِلُونَ ﴿أنعام131﴾
اين [اتمام حجت] از آن روست كه پروردگار تو هيچگاه [اهل] شهرها را به ستم هلاك كننده نبوده است در حالي كه مردم آن غافل باشند.
نتیجه عملکرد و انتخابهای انسان
مَنْ عَمِلَ صَالِحًا فَلِنَفْسِهِ وَمَنْ أَسَاء فَعَلَيْهَا ثُمَّ إِلَى رَبِّكُمْ تُرْجَعُونَ ﴿جاثية15﴾
هر كه كارى شايسته كند، به سود خود اوست و هر كه بدى كند به زيانش مىباشد، سپس به سوى پروردگارتان بازگردانده مىشويد.
إِنَّ اللّهَ لاَ يُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُواْ مَا بِأَنْفُسِهِمْ وَإِذَا أَرَادَ اللّهُ بِقَوْمٍ سُوءًا فَلاَ مَرَدَّ لَهُ وَمَا لَهُم مِّن دُونِهِ مِن وَالٍ ﴿رعد11﴾
... بيترديد خداوند سرنوشت قومي را تغيير نميدهد تا آنها وضع خود را تغيير دهند. و چون خدا براي قومي بدي خواهد، آن را بازگشتي نيست، و جز خدا كارسازي براي آنها نخواهد بود.
إِنْ أَحْسَنتُمْ أَحْسَنتُمْ لِأَنفُسِكُمْ وَإِنْ أَسَأْتُمْ فَلَهَا فَإِذَا جَاء وَعْدُ الآخِرَةِ لِيَسُوؤُواْ وُجُوهَكُمْ وَلِيَدْخُلُواْ الْمَسْجِدَ كَمَا دَخَلُوهُ أَوَّلَ مَرَّةٍ وَلِيُتَبِّرُواْ مَا عَلَوْاْ تَتْبِيرًا ﴿إسراء7﴾ عَسَى رَبُّكُمْ أَن يَرْحَمَكُمْ وَإِنْ عُدتُّمْ عُدْنَا وَجَعَلْنَا جَهَنَّمَ لِلْكَافِرِينَ حَصِيرًا ﴿إسراء8﴾
[حال] اگر نيكي كنيد، به خود نيكي كردهايد و اگر بدي كنيد به خود بد كردهايد، پس وقتي وعدهي [كيفر] بعدي فرا رسد [چنان بر شما بتازند] كه از اندوه صورتتان را زشت گردانند و وارد مسجد [الاقصي] شوند، چنان كه بار اول داخل شده بودند و به هر چه دست يابند يكسره آن را نابود كنند. [در صورتي که توبه کنيد] اميد است كه پروردگارتان بر شما رحمت آورد، و اگر [به فساد] باز گشتيد ما نيز باز ميگرديم. و دوزخ را براي كافران زندان قرار دادهايم.
فَرِيقًا هَدَى وَفَرِيقًا حَقَّ عَلَيْهِمُ الضَّلاَلَةُ إِنَّهُمُ اتَّخَذُوا الشَّيَاطِينَ أَوْلِيَاء مِن دُونِ اللّهِ وَيَحْسَبُونَ أَنَّهُم مُّهْتَدُونَ ﴿أعراف30﴾
گروهي را هدايت كرد و گروهي گمراهي بر آنها محقق شد آنها شياطين را به جاي خدا ولي خود گرفتند و ميپندارند كه راه يافتهاند.
فَذُوقُوا بِمَا نَسِيتُمْ لِقَاء يَوْمِكُمْ هَذَا إِنَّا نَسِينَاكُمْ وَذُوقُوا عَذَابَ الْخُلْدِ بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ ﴿سجدة14﴾
پس به [سزاى] آن كه ديدار اين روزتان را از ياد برديد [عذاب را] بچشيد. ما نيز شما را از ياد بردهايم، و بچشيد عذاب هميشگى را به خاطر اعمالى كه انجام مىداديد.
أَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ فَلَهُمْ جَنَّاتُ الْمَأْوَى نُزُلًا بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ ﴿سجدة19﴾ وَأَمَّا الَّذِينَ فَسَقُوا فَمَأْوَاهُمُ النَّارُ كُلَّمَا أَرَادُوا أَن يَخْرُجُوا مِنْهَا أُعِيدُوا فِيهَا وَقِيلَ لَهُمْ ذُوقُوا عَذَابَ النَّارِ الَّذِي كُنتُم بِهِ تُكَذِّبُونَ ﴿سجدة20﴾
اما كسانى كه ايمان آوردند و كارهاى شايسته كردند، ايشان را براى پذيرايى، به خاطر آنچه انجام مىدادند منزلگاههاى بهشت است. و اما كسانى كه نافرمانى كردند، جايگاهشان آتش است. هر بار كه بخواهند از آن بيرون بيايند به درون آن بازگردانده مىشوند و به آنها گفته مىشود: بچشيد عذاب آتشى را كه دروغش مىپنداشتيد.
اسْتِكْبَارًا فِي الْأَرْضِ وَمَكْرَ السَّيِّئِ وَلَا يَحِيقُ الْمَكْرُ السَّيِّئُ إِلَّا بِأَهْلِهِ فَهَلْ يَنظُرُونَ إِلَّا سُنَّتَ الْأَوَّلِينَ فَلَن تَجِدَ لِسُنَّتِ اللَّهِ تَبْدِيلًا وَلَن تَجِدَ لِسُنَّتِ اللَّهِ تَحْوِيلًا ﴿فاطر43﴾
از سر گردنكشى در زمين و نيرنگ زشت بود، و نيرنگ زشت جز دامن صاحبش را نگيرد. پس آيا جز سنّت [و سرنوشت شوم] پيشينيان را انتظار مىبرند؟ و هرگز برای سنت خدا تبديلی نخواهی يافت، و هرگز برای سنت خدا دگرگونی نخواهی يافت.
فَالْيَوْمَ لَا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَيْئًا وَلَا تُجْزَوْنَ إِلَّا مَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ ﴿يس54﴾
امروز بر هيچ كس هيچ ستمى نمىرود و جز در برابر آنچه مىكرديد پاداش نمىبينيد.
وَمَا تُجْزَوْنَ إِلَّا مَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ ﴿صافات39﴾
و جز در برابر آنچه مىكرديد جزا نمىيابيد.
كُلُّ نَفْسٍ بِمَا كَسَبَتْ رَهِينَةٌ ﴿مدثر38﴾
هر كسى در گرو دستاورد خويش است.
وَالَّذِينَ آمَنُوا وَاتَّبَعَتْهُمْ ذُرِّيَّتُهُم بِإِيمَانٍ أَلْحَقْنَا بِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَمَا أَلَتْنَاهُم مِّنْ عَمَلِهِم مِّن شَيْءٍ كُلُّ امْرِئٍ بِمَا كَسَبَ رَهِينٌ ﴿طور21﴾
و كسانى كه ايمان آوردند و فرزندانشان در ايمان پيروىشان كردند، فرزندانشان را به آنها ملحق كنيم و از [پاداش] عملشان چيزى نكاهيم. هر كسى در گرو دستاورد خويش است.
قُلْ أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ فَإِن تَوَلَّوا فَإِنَّمَا عَلَيْهِ مَا حُمِّلَ وَعَلَيْكُم مَّا حُمِّلْتُمْ وَإِن تُطِيعُوهُ تَهْتَدُوا وَمَا عَلَى الرَّسُولِ إِلَّا الْبَلَاغُ الْمُبِينُ ﴿نور54﴾
بگو: اطاعت خدا كنيد و پيامبر را فرمان بريد، پس اگر روي برتابيد، پيامبر مسئول چيزي است كه بر او تكليف شده و شما مسئول چيزي هستيد كه بدان تكليف شدهايد. اما اگر اطاعتش كنيد، هدايت خواهيد يافت. و بر پيامبر [حكمي] جز ابلاغ آشكار نيست.
مَن جَاء بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ خَيْرٌ مِّنْهَا وَهُم مِّن فَزَعٍ يَوْمَئِذٍ آمِنُونَ ﴿نمل89﴾ وَمَن جَاء بِالسَّيِّئَةِ فَكُبَّتْ وُجُوهُهُمْ فِي النَّارِ هَلْ تُجْزَوْنَ إِلَّا مَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ ﴿نمل90﴾
هر كس [عمل] نيكى آورد، پاداشى بهتر از آن خواهد داشت، و آنها آن روز از هراسى بزرگ در امانند. و هر كس [عمل] بدى آورد [با] صورتهايشان در آتش دوزخ واژگون شوند. [گفته مىشود:] آيا جز آنچه مىكرديد سزا داده مىشويد؟
ستمگري صاحبان باغ و عقوبتشان
إِنَّا بَلَوْنَاهُمْ كَمَا بَلَوْنَا أَصْحَابَ الْجَنَّةِ إِذْ أَقْسَمُوا لَيَصْرِمُنَّهَا مُصْبِحِينَ ﴿قلم17﴾ وَلَا يَسْتَثْنُونَ ﴿قلم18﴾ فَطَافَ عَلَيْهَا طَائِفٌ مِّن رَّبِّكَ وَهُمْ نَائِمُونَ ﴿قلم19﴾ فَأَصْبَحَتْ كَالصَّرِيمِ ﴿قلم20﴾ فَتَنَادَوا مُصْبِحِينَ ﴿قلم21﴾ أَنِ اغْدُوا عَلَى حَرْثِكُمْ إِن كُنتُمْ صَارِمِينَ ﴿قلم22﴾ فَانطَلَقُوا وَهُمْ يَتَخَافَتُونَ ﴿قلم23﴾ أَن لَّا يَدْخُلَنَّهَا الْيَوْمَ عَلَيْكُم مِّسْكِينٌ ﴿قلم24﴾ وَغَدَوْا عَلَى حَرْدٍ قَادِرِينَ ﴿قلم25﴾ فَلَمَّا رَأَوْهَا قَالُوا إِنَّا لَضَالُّونَ ﴿قلم26﴾ بَلْ نَحْنُ مَحْرُومُونَ ﴿قلم27﴾ قَالَ أَوْسَطُهُمْ أَلَمْ أَقُل لَّكُمْ لَوْلَا تُسَبِّحُونَ ﴿قلم28﴾ قَالُوا سُبْحَانَ رَبِّنَا إِنَّا كُنَّا ظَالِمِينَ ﴿قلم29﴾ فَأَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ يَتَلَاوَمُونَ ﴿قلم30﴾ قَالُوا يَا وَيْلَنَا إِنَّا كُنَّا طَاغِينَ ﴿قلم31﴾ عَسَى رَبُّنَا أَن يُبْدِلَنَا خَيْرًا مِّنْهَا إِنَّا إِلَى رَبِّنَا رَاغِبُونَ ﴿قلم32﴾ كَذَلِكَ الْعَذَابُ وَلَعَذَابُ الْآخِرَةِ أَكْبَرُ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ
﴿قلم33﴾
ما آنها (مشركان) را آزمودیم، همان گونه كه صاحبان باغ را آزمودیم، آنگاه كه سوگند خوردند كه {میوه های} آن را صبحگاهان بچینند، و چیزی باقی نگذارند {و مستمندان را محروم کنند}پس بلايى فراگير از جانب پروردگارت آن باغ را فراگرفت در حالى كه آنها خواب بودند.)پس آن [باغ] همچون زمين باير گرديد. سپس صبحگاهان يكديگر را صدا زدند. که اگر میوه می چینید صبح زود به کشتزارتان برسید. پس به راه افتادند و آهسته به هم مىگفتند: [مواظب باشيد] كه امروز فقيرى در آن جا بر شما وارد نشود. و به وقت صبح با قدرت بر منع [مستمندان] بيرون شدند. پس همين كه آن [باغ سوخته] را ديدند گفتند: محققا ما راه گم كردهايم. بلكه ما محروم شدگانيم [و همه چيز را از دست دادهايم]. عاقلترشان گفت: آيا به شما نگفتم: چرا [خدا را] تسبيح نمىگوييد؟ گفتند: پروردگار ما منزه است، ما واقعا ستمگر بودهايم. پس بعضى بر بعضى روى كرده يكديگر را ملامت مىكردند. گفتند: اى واى بر ما! در حقيقت ما سركش بودهايم. اميد است كه پروردگارمان بهتر از آن را به ما عوض دهد، [زيرا] ما به پروردگارمان روى آوردهايم. عذاب [دنيا] چنين است، و عذاب آخرت قطعا بزرگتر است اگر مى دانستند.
توبه وسیلهی تغییر سرنوشت
وَيَقُولُ الَّذِينَ كَفَرُواْ لَوْلاَ أُنزِلَ عَلَيْهِ آيَةٌ مِّن رَّبِّهِ قُلْ إِنَّ اللّهَ يُضِلُّ مَن يَشَاء وَيَهْدِي إِلَيْهِ مَنْ أَنَابَ ﴿رعد27﴾
و كسانى كه كافر شدهاند مىگويند: چرا از جانب پروردگارش معجزهاي بر او نازل نشد؟ بگو: خداست كه هر كه را بخواهد بيراه ميگذارد و هر كه را توبه كند و باز گردد، به سوي خويش هدايت ميكند.
مرگ سخت در نتیجه عملکرد انسان
وَلَوْ تَرَى إِذْ يَتَوَفَّى الَّذِينَ كَفَرُواْ الْمَلآئِكَةُ يَضْرِبُونَ وُجُوهَهُمْ وَأَدْبَارَهُمْ وَذُوقُواْ عَذَابَ الْحَرِيقِ ﴿أنفال50﴾ ذَلِكَ بِمَا قَدَّمَتْ أَيْدِيكُمْ وَأَنَّ اللّهَ لَيْسَ بِظَلاَّمٍ لِّلْعَبِيدِ ﴿أنفال51﴾
كاش ميديدي آن دم كه فرشتگان جان كافران را ميستانند، [چگونه] بر صورتها و پشتهايشان ميزنند و [ميگويند]: بچشيد عذاب سوزان را. اين به سزاي اعمالي است كه با دستان خويش پيش فرستادهايد و خدا هرگز بر بندگان ستمگر نيست.
چگونگی تغییر نعمتها
ذَلِكَ بِأَنَّ اللّهَ لَمْ يَكُ مُغَيِّرًا نِّعْمَةً أَنْعَمَهَا عَلَى قَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُواْ مَا بِأَنفُسِهِمْ وَأَنَّ اللّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ ﴿أنفال53﴾ كَدَأْبِ آلِ فِرْعَوْنَ وَالَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ كَذَّبُواْ بآيَاتِ رَبِّهِمْ فَأَهْلَكْنَاهُم بِذُنُوبِهِمْ وَأَغْرَقْنَا آلَ فِرْعَونَ وَكُلٌّ كَانُواْ ظَالِمِينَ ﴿أنفال54﴾
اين بدان سبب است كه خداوند هيچگاه نعمتي را كه بر قومي ارزاني داشته تغيير نميدهد، مگر اين كه آنچه را در خود دارند تغيير دهند، و خداوند شنواي داناست. مانند رسم فرعونيان و كسان پيش از ايشان كه آيات پروردگار خويش را منكر شدند و ما هم به كيفر گناهانشان آنها را هلاك نموديم و فرعونيان را غرق ساختيم و همه آنان ستمكار بودند.
منافقان خدا را فراموش کرده و فراموش شدند
الْمُنَافِقُونَ وَالْمُنَافِقَاتُ بَعْضُهُم مِّن بَعْضٍ يَأْمُرُونَ بِالْمُنكَرِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمَعْرُوفِ وَيَقْبِضُونَ أَيْدِيَهُمْ نَسُواْ اللّهَ فَنَسِيَهُمْ إِنَّ الْمُنَافِقِينَ هُمُ الْفَاسِقُونَ ﴿توبة67﴾
مردان و زنان منافق همه از يكديگرند كه امر به منكر و نهي از معروف ميكنند و دستهاي خود را [از انفاق] بسته ميدارند. خدا را فراموش كردهاند و او هم فراموششان كرده است. آري، منافقان همان فاسقانند.
اعمالشان را به تمامی میدهیم
مَن كَانَ يُرِيدُ الْحَيَاةَ الدُّنْيَا وَزِينَتَهَا نُوَفِّ إِلَيْهِمْ أَعْمَالَهُمْ فِيهَا وَهُمْ فِيهَا لاَ يُبْخَسُونَ ﴿هود15﴾
هر كه زندگي اين دنيا و تجمّل آن را بخواهد [مزد] اعمالشان را به تمامي در همين دنيا به آنها ميدهيم و چيزي از آن كم داده نميشوند.
وَأَعِدُّواْ لَهُم مَّا اسْتَطَعْتُم مِّن قُوَّةٍ وَمِن رِّبَاطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللّهِ وَعَدُوَّكُمْ وَآخَرِينَ مِن دُونِهِمْ لاَ تَعْلَمُونَهُمُ اللّهُ يَعْلَمُهُمْ وَمَا تُنفِقُواْ مِن شَيْءٍ فِي سَبِيلِ اللّهِ يُوَفَّ إِلَيْكُمْ وَأَنتُمْ لاَ تُظْلَمُونَ ﴿أنفال60﴾
... هر چه در راه خدا انفاق كنيد به تمامي به شما بازگردانده ميشود و بر شما ستم نميرود.
عمل کنید ما هم عمل میکنیم
وَقُل لِّلَّذِينَ لاَ يُؤْمِنُونَ اعْمَلُواْ عَلَى مَكَانَتِكُمْ إِنَّا عَامِلُونَ ﴿هود121﴾ وَانتَظِرُوا إِنَّا مُنتَظِرُونَ ﴿هود122﴾
و به كساني كه ايمان نميآورند بگو: با هر امكاني كه داريد عمل كنيد كه ما هم عمل خواهيم كرد.
و منتظر باشيد كه ما نيز منتظريم.
قُلْ يَا قَوْمِ اعْمَلُوا عَلَى مَكَانَتِكُمْ إِنِّي عَامِلٌ فَسَوْفَ تَعْلَمُونَ ﴿زمر39﴾
بگو: اى قوم من! آنچه در توان داريد عمل كنيد، من [نيز] عمل مىكنم اما به زودى خواهيد دانست،
مَن يَأْتِيهِ عَذَابٌ يُخْزِيهِ وَيَحِلُّ عَلَيْهِ عَذَابٌ مُّقِيمٌ ﴿زمر40﴾
چه كسى را عذابى خواهد آمد كه رسوايش كند و در [قيامت] عذابى دائم بر او نازل مىشود.
چنانچه اصرار ورزید ما هم اصرار میورزیم
أَمْ أَبْرَمُوا أَمْرًا فَإِنَّا مُبْرِمُونَ ﴿زخرف79﴾
بلكه در كار [مخالفت با حق] اصرار ورزيدند، ما [نيز بر كيفرشان] اصرار مىورزيم.
چون برگشتند دلهایشان برگردانیده شد
وَإِذْ قَالَ مُوسَى لِقَوْمِهِ يَا قَوْمِ لِمَ تُؤْذُونَنِي وَقَد تَّعْلَمُونَ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَيْكُمْ فَلَمَّا زَاغُوا أَزَاغَ اللَّهُ قُلُوبَهُمْ وَاللَّهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الْفَاسِقِينَ ﴿صف5﴾
و [ياد كن] هنگامى را كه موسى به قوم خود گفت: اى قوم من! چرا آزارم مىدهيد در حالى كه مىدانيد من فرستادهى خدا به سوى شمايم. پس چون [از حق] برگشتند، خدا هم دلهايشان را برگرداند، و خدا مردم نافرمان را هدايت نمىكند.
نتیجه و بازتاب ایمان و بیایمانی در زندگی
يُثَبِّتُ اللّهُ الَّذِينَ آمَنُواْ بِالْقَوْلِ الثَّابِتِ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَفِي الآخِرَةِ وَيُضِلُّ اللّهُ الظَّالِمِينَ وَيَفْعَلُ اللّهُ مَا يَشَاء ﴿إبراهيم27﴾
خداوند كساني را كه ايمان آوردهاند، در زندگي دنيا و در آخرت با سخن و اعتقاد استوار ثابت ميگرداند، و ستمگران را گمراه ميكند و خدا هر چه بخواهد انجام ميدهد.
روز پاداش و کیفرها
يَوْمَ تَأْتِي كُلُّ نَفْسٍ تُجَادِلُ عَن نَّفْسِهَا وَتُوَفَّى كُلُّ نَفْسٍ مَّا عَمِلَتْ وَهُمْ لاَ يُظْلَمُونَ ﴿نحل111﴾
روزي كه هر كسي ميآيد در حالي كه از خود دفاع ميكند، و هر كسي در برابر آنچه كسب كرده است بيكم و كاست پاداش مييابد و بر آنها ستم نميرود.
مَن جَاء بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ خَيْرٌ مِّنْهَا وَهُم مِّن فَزَعٍ يَوْمَئِذٍ آمِنُونَ ﴿نمل89﴾
هر كس [عمل] نيكى آورد، پاداشى بهتر از آن خواهد داشت، و آنها آن روز از هراسى بزرگ در امانند.
روز قیامت هر کس با اعمال خود روبروست
يَقُولُ الْإِنسَانُ يَوْمَئِذٍ أَيْنَ الْمَفَرُّ ﴿قيامة10﴾ كَلَّا لَا وَزَرَ ﴿قيامة11﴾ إِلَى رَبِّكَ يَوْمَئِذٍ الْمُسْتَقَرُّ ﴿قيامة12﴾ يُنَبَّأُ الْإِنسَانُ يَوْمَئِذٍ بِمَا قَدَّمَ وَأَخَّرَ ﴿قيامة13﴾ بَلِ الْإِنسَانُ عَلَى نَفْسِهِ بَصِيرَةٌ ﴿قيامة14﴾ وَلَوْ أَلْقَى مَعَاذِيرَهُ
﴿قيامة15﴾
آن روز انسان مىگويد: گريزگاه كجاست؟ حاشا! پناهگاهى نيست. آن روز قرارگاه [نهايى] به سوى پروردگار توست. آن روز انسان بدانچه پيش فرستاده و بعد فرستاده آگاهى داده مىشود.بلكه انسان خود بر [نيك و بد] خويشتن بيناست.هر چند [به زبان] عذرهايش را پيش آورد.
بخشش گناهانی که از روی جهالت باشد
ثُمَّ إِنَّ رَبَّكَ لِلَّذِينَ عَمِلُواْ السُّوءَ بِجَهَالَةٍ ثُمَّ تَابُواْ مِن بَعْدِ ذَلِكَ وَأَصْلَحُواْ إِنَّ رَبَّكَ مِن بَعْدِهَا لَغَفُورٌ رَّحِيمٌ
﴿نحل119﴾
سپس پروردگار تو نسبت به كساني كه از روي جهالت گناه كردند و آنگاه از پس آن توبه نمودند و درستكاري كردند، البته پروردگارت بعد از آن آمرزندهي مهربان است.
نیکیهای ماندگار از نظر پاداش و عاقبت بهتر است
وَيَزِيدُ اللَّهُ الَّذِينَ اهْتَدَوْا هُدًى وَالْبَاقِيَاتُ الصَّالِحَاتُ خَيْرٌ عِندَ رَبِّكَ ثَوَابًا وَخَيْرٌ مَّرَدًّا ﴿مريم76﴾
و خداوند بر هدايت كساني كه هدايت را پذيرفتند، ميافزايد. و نيكيهاي ماندگار در پيشگاه پروردگارت از نظر پاداش و عاقبت بهتر است.
خدا را یاری کنید تا یاریتان کند
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِن تَنصُرُوا اللَّهَ يَنصُرْكُمْ وَيُثَبِّتْ أَقْدَامَكُمْ ﴿محمد7﴾
اى كسانى كه ايمان آوردهايد! اگر خدا را يارى كنيد، ياريتان مىكند و گامهايتان را استوار مىدارد.
الَّذِينَ أُخْرِجُوا مِن دِيَارِهِمْ بِغَيْرِ حَقٍّ إِلَّا أَن يَقُولُوا رَبُّنَا اللَّهُ وَلَوْلَا دَفْعُ اللَّهِ النَّاسَ بَعْضَهُم بِبَعْضٍ لَّهُدِّمَتْ صَوَامِعُ وَبِيَعٌ وَصَلَوَاتٌ وَمَسَاجِدُ يُذْكَرُ فِيهَا اسْمُ اللَّهِ كَثِيرًا وَلَيَنصُرَنَّ اللَّهُ مَن يَنصُرُهُ إِنَّ اللَّهَ لَقَوِيٌّ عَزِيزٌ ﴿حج40﴾
كساني كه به ناحق از خانههايشان بيرون رانده شدند، چرا كه ميگفتند: پروردگار ما خداست. و اگر خدا بعضي از مردم را با بعضي ديگر دفع نميكرد، صومعهها و كليساها و كنيسهها و مساجدي كه نام خدا در آنها بسيار ذكر ميشود سخت ويران ميشد، و قطعا خدا به كسي كه [دين] او را ياري ميكند ياري ميدهد، كه خدا مسلما نيرومند شكستناپذير است.
کافران در گرو اعمال بد خویش درماندهاند
وَذَرِ الَّذِينَ اتَّخَذُواْ دِينَهُمْ لَعِبًا وَلَهْوًا وَغَرَّتْهُمُ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا وَذَكِّرْ بِهِ أَن تُبْسَلَ نَفْسٌ بِمَا كَسَبَتْ لَيْسَ لَهَا مِن دُونِ اللّهِ وَلِيٌّ وَلاَ شَفِيعٌ وَإِن تَعْدِلْ كُلَّ عَدْلٍ لاَّ يُؤْخَذْ مِنْهَا أُوْلَئِكَ الَّذِينَ أُبْسِلُواْ بِمَا كَسَبُواْ لَهُمْ شَرَابٌ مِّنْ حَمِيمٍ وَعَذَابٌ أَلِيمٌ بِمَا كَانُواْ يَكْفُرُونَ ﴿أنعام70﴾
و كساني را كه دين خود را بازيچه و سرگرمي گرفته و زندگي دنيا فريبشان داده است رها كن، و تو با آن [قرآن] پندشان ده تا مبادا كسي به سبب كاري كه كرده به عذاب الهي دچار شود، كه او را جز خدا ياور و شفاعتگري نباشد، هرگونه عوضي دهد از او نگيرند. آنان كساني هستند كه در گرو اعمال [بد] خويش درماندهاند و به سبب اين كه كافر شدند آبي جوشان و عذابي دردناك [در پيش] دارند.
کیفر منافقان نگونساری
فَمَا لَكُمْ فِي الْمُنَافِقِينَ فِئَتَيْنِ وَاللّهُ أَرْكَسَهُم بِمَا كَسَبُواْ أَتُرِيدُونَ أَن تَهْدُواْ مَنْ أَضَلَّ اللّهُ وَمَن يُضْلِلِ اللّهُ فَلَن تَجِدَ لَهُ سَبِيلاً ﴿نساء88﴾
چرا در مورد منافقان دچار دو دستگي شدهايد؟ حال آن كه خدا آنها را به سبب آنچه كردند نگونسار كرده است. آيا ميخواهيد كسي را كه خدا گمراه كرده به راه آوريد؟ و هر كه را خدا گمراه كند هرگز راهي برايش نخواهي يافت.
ویژگی انسانهایی که ستم میکنند و ستم نمیکنند
وَالَّذِينَ اسْتَجَابُوا لِرَبِّهِمْ وَأَقَامُوا الصَّلَاةَ وَأَمْرُهُمْ شُورَى بَيْنَهُمْ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنفِقُونَ ﴿شورى38﴾ وَالَّذِينَ إِذَا أَصَابَهُمُ الْبَغْيُ هُمْ يَنتَصِرُونَ ﴿شورى39﴾ وَجَزَاء سَيِّئَةٍ سَيِّئَةٌ مِّثْلُهَا فَمَنْ عَفَا وَأَصْلَحَ فَأَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ إِنَّهُ لَا يُحِبُّ الظَّالِمِينَ ﴿شورى40﴾ وَلَمَنِ انتَصَرَ بَعْدَ ظُلْمِهِ فَأُوْلَئِكَ مَا عَلَيْهِم مِّن سَبِيلٍ ﴿شورى41﴾ إِنَّمَا السَّبِيلُ عَلَى الَّذِينَ يَظْلِمُونَ النَّاسَ وَيَبْغُونَ فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ أُوْلَئِكَ لَهُم عَذَابٌ أَلِيمٌ ﴿شورى42﴾
و كسانى كه دعوت پروردگارشان را اجابت كردند و نماز برپا داشتند و كارشان در ميانشان [بر پايه] مشورت است و از آنچه روزيشان كردهايم انفاق مىكنند. و آنان كه چون ستمى به آنها رسد [تسليم نشده] داد [خود] میستانند. و سزاى بدى، بدى همانند آن است. پس هر كه در گذرد و اصلاح كند، پاداش او بر خداست. همانا ظالمان را دوست نمىدارد. و البته هر كه بعد از مظلوم شدنش يارى جويد [و انتقام گيرد] چنين كسانى هيچ راه [ملامتى] بر ايشان نيست.راه [ملامت] تنها بر كسانى است كه به مردم ظلم مىكنند و در زمين به ناحق سر به طغيان بر مىدارند، اينانند كه برايشان عذاب دردناكى است.
پس هر چه میسر شد خوبی پیش بفرستید
مَا تَيَسَّرَ مِنْهُ وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَأَقْرِضُوا اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا وَمَا تُقَدِّمُوا لِأَنفُسِكُم مِّنْ خَيْرٍ تَجِدُوهُ عِندَ اللَّهِ هُوَ خَيْرًا وَأَعْظَمَ أَجْرًا وَاسْتَغْفِرُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ ﴿مزمل20﴾
... پس هر چه ميسر شد از آن بخوانيد و نماز را بر پا داريد و زكات بدهيد و به خدا قرض الحسنه بدهيد و هر كار خوبى براى خود پيش فرستيد آن را نزد خدا بهتر و با پاداشى بزرگتر باز خواهيد يافت، و از خدا آمرزش بخواهيد كه خدا آمرزندهى مهربان است.
عملکرد متفاوت انسانها بر اساس ساختار روحی
وَإِذَآ أَنْعَمْنَا عَلَى الإِنسَانِ أَعْرَضَ وَنَأَى بِجَانِبِهِ وَإِذَا مَسَّهُ الشَّرُّ كَانَ يَؤُوسًا﴿ إسراء83﴾ قُلْ كُلٌّ يَعْمَلُ عَلَى شَاكِلَتِهِ فَرَبُّكُمْ أَعْلَمُ بِمَنْ هُوَ أَهْدَى سَبِيلاً ﴿إسراء84﴾
و چون به انسان نعمت ارزاني داريم روي ميگرداند و دوري ميگزيند، و چون به وي بدي رسد نوميد ميگردد.بگو: هر كس بر حسب ساختار روحي خود عمل ميكند، و پروردگار شما بهتر ميداند چه كسي راه يافتهتر است.
خریداران جادو در آخرت بهرهای نخواهند داشت
وَاتَّبَعُواْ مَا تَتْلُواْ الشَّيَاطِينُ عَلَى مُلْكِ سُلَيْمَانَ وَمَا كَفَرَ سُلَيْمَانُ وَلَكِنَّ الشَّيْاطِينَ كَفَرُواْ يُعَلِّمُونَ النَّاسَ السِّحْرَ وَمَا أُنزِلَ عَلَى الْمَلَكَيْنِ بِبَابِلَ هَارُوتَ وَمَارُوتَ وَمَا يُعَلِّمَانِ مِنْ أَحَدٍ حَتَّى يَقُولاَ إِنَّمَا نَحْنُ فِتْنَةٌ فَلاَ تَكْفُرْ فَيَتَعَلَّمُونَ مِنْهُمَا مَا يُفَرِّقُونَ بِهِ بَيْنَ الْمَرْءِ وَزَوْجِهِ وَمَا هُم بِضَآرِّينَ بِهِ مِنْ أَحَدٍ إِلاَّ بِإِذْنِ اللّهِ وَيَتَعَلَّمُونَ مَا يَضُرُّهُمْ وَلاَ يَنفَعُهُمْ وَلَقَدْ عَلِمُواْ لَمَنِ اشْتَرَاهُ مَا لَهُ فِي الآخِرَةِ مِنْ خَلاَقٍ وَلَبِئْسَ مَا شَرَوْاْ بِهِ أَنفُسَهُمْ لَوْ كَانُواْ يَعْلَمُونَ ﴿بقرة102﴾
و [يهود به جاي تورات] از آنچه شياطين دربارهي سلطنت سليمان ميخواندند، پيروي كردند، در صورتي كه سليمان [سحر نكرد] و كافر نشد ولي شياطين كافر شدند كه به مردم سحر و جادو ميآموختند، و نيز از آنچه كه بر دو فرشته، هاروت و ماروت، در بابل نازل شده بود پيروي كردند، در حالي كه فرشتگان به احدي [ابطال سحر] نميآموختند مگر اين كه به او ميگفتند: ما وسيله امتحانيم، زنهار كه كافر شوي. پس آنان از فرشتگان مطالبي را ميآموختند كه با آن ميان مرد و همسرش جدايي افكنند و [هر چند] نميتوانستند به كسي زيان برسانند مگر به اذن خدا. و آنها چيزي را ميآموختند كه برايشان ضرر داشت و به آنها سودي نميرساند، و به خوبي دريافته بودند كه هر كس [به جاي كتاب خدا] خريدار سحر و جادو باشد، در آخرت بهرهاي نخواهد داشت. و چه بد چيزي است آنچه خود را بدان فروختند اگر ميدانستند.
وضعیت حساب مردم در روز قیامت
وَعَنَتِ الْوُجُوهُ لِلْحَيِّ الْقَيُّومِ وَقَدْ خَابَ مَنْ حَمَلَ ظُلْمًا ﴿طه111﴾ وَمَن يَعْمَلْ مِنَ الصَّالِحَاتِ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَا يَخَافُ ظُلْمًا وَلَا هَضْمًا ﴿طه112﴾
و در آن روز چهرهها در برابر [خداي] زندهي پاينده خاضع شوند و هر كه بار ستم برداشت مأيوس و زيانكار گردد.و هر كس كارهاي شايسته به جا آورد در حالي كه مؤمن باشد، نه از ستمي ميهراسد و نه از پايمال شدن.
وَالَّذِينَ هَاجَرُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ ثُمَّ قُتِلُوا أَوْ مَاتُوا لَيَرْزُقَنَّهُمُ اللَّهُ رِزْقًا حَسَنًا وَإِنَّ اللَّهَ لَهُوَ خَيْرُ الرَّازِقِينَ ﴿حج58﴾ لَيُدْخِلَنَّهُم مُّدْخَلًا يَرْضَوْنَهُ وَإِنَّ اللَّهَ لَعَلِيمٌ حَلِيمٌ ﴿حج59﴾
و آنها كه در راه خدا مهاجرت كردند، سپس كشته شدند يا مردند، قطعا خداوند به آنها رزقي نيكو ميبخشد، و بيترديد خداوند بهترين روزي دهندگان است. آنان را حتماً به جايگاهي كه آن را ميپسندند وارد ميكند، و شك نيست كه خداوند داناي بردبار است.
جز بار خود سهمي از بار گناهان ديگران را بر ميدارند
إِلَهُكُمْ إِلَهٌ وَاحِدٌ فَالَّذِينَ لاَ يُؤْمِنُونَ بِالآخِرَةِ قُلُوبُهُم مُّنكِرَةٌ وَهُم مُّسْتَكْبِرُونَ﴿نحل22﴾ لاَ جَرَمَ أَنَّ اللّهَ يَعْلَمُ مَا يُسِرُّونَ وَمَا يُعْلِنُونَ إِنَّهُ لاَ يُحِبُّ الْمُسْتَكْبِرِينَ ﴿نحل23﴾ وَإِذَا قِيلَ لَهُم مَّاذَا أَنزَلَ رَبُّكُمْ قَالُواْ أَسَاطِيرُ الأَوَّلِينَ ﴿نحل24﴾ لِيَحْمِلُواْ أَوْزَارَهُمْ كَامِلَةً يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَمِنْ أَوْزَارِ الَّذِينَ يُضِلُّونَهُم بِغَيْرِ عِلْمٍ أَلاَ سَاء مَا يَزِرُونَ
﴿نحل25﴾
معبود شما معبودي يگانه است، پس كساني كه به آخرت ايمان نميآورند دلهايشان منكر [حق] است و ايشان متكبرند. شكي نيست كه خداوند آنچه را پنهان ميدارند و آنچه را عيان ميسازند ميداند. بي ترديد او گردنگشان را دوست نمیدارد. و چون به آنها گفته شود: پروردگارتان چه نازل كرده است؟ گويند: افسانههاي پيشينيان. تا روز قيامت، هم بار گناهان خود را به تمامي بردارند و هم سهمي از بار كساني را كه بدون علم گمراهشان ميكنند. آگاه باش كه بد باري را ميكشند.
عاقبت مكر كنندگان چگونه بوده است؟
قَدْ مَكَرَ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ فَأَتَى اللّهُ بُنْيَانَهُم مِّنَ الْقَوَاعِدِ فَخَرَّ عَلَيْهِمُ السَّقْفُ مِن فَوْقِهِمْ وَأَتَاهُمُ الْعَذَابُ مِنْ حَيْثُ لاَ يَشْعُرُونَ ﴿نحل26﴾ ثُمَّ يَوْمَ الْقِيَامَةِ يُخْزِيهِمْ وَيَقُولُ أَيْنَ شُرَكَآئِيَ الَّذِينَ كُنتُمْ تُشَاقُّونَ فِيهِمْ قَالَ الَّذِينَ أُوتُواْ الْعِلْمَ إِنَّ الْخِزْيَ الْيَوْمَ وَالْسُّوءَ عَلَى الْكَافِرِينَ ﴿نحل27﴾ الَّذِينَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلائِكَةُ ظَالِمِي أَنفُسِهِمْ فَأَلْقَوُاْ السَّلَمَ مَا كُنَّا نَعْمَلُ مِن سُوءٍ بَلَى إِنَّ اللّهَ عَلِيمٌ بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ ﴿نحل28﴾ فَادْخُلُواْ أَبْوَابَ جَهَنَّمَ خَالِدِينَ فِيهَا فَلَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرِينَ ﴿نحل29﴾
همانا كساني هم كه پيش از آنها بودند مكر كردند و خدا به سراغشان آمد و از پايهها بر بنيانشان زد، و سقف بر سرشان فرود آمد و عذاب از آن جا كه حدس نميزدند بر آنان فرا رسيد. سپس روز قيامت رسوايشان سازد و گويد: كجايند آن شريكان من كه دربارهي آنها مناقشه ميكرديد؟ آنها كه علم داده شدهاند گويند: در حقيقت امروز رسوايي و بدبختي بر كافران است. همانان كه فرشتگان جانشان را در حالي كه ستمگر خويشند بستانند، پس سر تسليم فرود آرند [و گويند]: ما هيچ كاري بدي نميكرديم. آري، مسلما خدا به آنچه ميكرديد داناست. پس از درهاي دوزخ وارد شويد و در آن هميشه بمانيد، و راستي بد است جايگاه متكبران.
کاوشگران نور
دریافت فایل صوتی
بازگشت
Share
|
