عهد و پيمان الهی

پیمان گرفتن خداوند از بنی آدم در روز الست

وَإِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِن بَنِي آدَمَ مِن ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَأَشْهَدَهُمْ عَلَى أَنفُسِهِمْ أَلَسْتَ بِرَبِّكُمْ قَالُواْ بَلَى شَهِدْنَا أَن تَقُولُواْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِنَّا كُنَّا عَنْ هَذَا غَافِلِينَ ﴿أعراف172﴾

و آن‏گاه كه پروردگار تو از پسران آدم، از پشت‏هايشان، نسل و نژاد آنها را برگرفت و آنها را بر خودشان گواه كرد كه: آيا من پروردگار شما نيستم؟ [آنها به زبان فطرت‏] گفتند: چرا! گواهي داديم. تا در روز رستاخيز نگوييد ما از آن غافل بوديم. (اعراف 172)

وَمَا لَكُمْ لَا تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالرَّسُولُ يَدْعُوكُمْ لِتُؤْمِنُوا بِرَبِّكُمْ وَقَدْ أَخَذَ مِيثَاقَكُمْ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ ﴿حديد8﴾

و شما را چه شده است كه به خدا ايمان نمى‏آوريد و حال آن كه پيامبر، شما را دعوت مى‏كند تا به پروردگارتان ايمان آوريد؟ در حالى كه [خدا] از شما پيمان گرفته است، اگر مؤمن هستيد. (حدید8 )

انسان پیمان خود را با خداوند فراموش کرده است

وَلَقَدْ عَهِدْنَا إِلَى آدَمَ مِن قَبْلُ فَنَسِيَ وَلَمْ نَجِدْ لَهُ عَزْمًا ﴿طه115﴾

و ما از پيش با آدم پيمان بستيم، ولي فراموش كرد و ما براي او عزمي [راسخ‏] نيافتيم. (طه115 )

پیمان خود را با خدا به یاد آورید

وَاذْكُرُواْ نِعْمَةَ اللّهِ عَلَيْكُمْ وَمِيثَاقَهُ الَّذِي وَاثَقَكُم بِهِ إِذْ قُلْتُمْ سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا وَاتَّقُواْ اللّهَ إِنَّ اللّهَ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ ﴿مائدة7﴾

و نعمت خدا را كه بر شما ارزاني داشته و [نيز] پيماني را كه با شما بسته است به ياد آوريد كه گفتيد: شنيديم و فرمان برديم، و از خدا پروا كنيد كه خداوند به راز دل‏ها آگاه است. (مائده7)

پیمان خداوند با انسان چیست ؟

أَلَمْ أَعْهَدْ إِلَيْكُمْ يَا بَنِي آدَمَ أَن لَّا تَعْبُدُوا الشَّيْطَانَ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِينٌ وَأَنْ اعْبُدُونِي هَذَا صِرَاطٌ مُّسْتَقِيمٌ ﴿يس60و 61﴾

مگر با شما پيمان نبستم اى فرزندان آدم! كه عبادت شيطان نكنيد كه وى دشمن آشكار شماست، و اين كه تنها مرا بندگى كنيد كه راه راست همين است؟ (یس60و 61)

فَخَلَفَ مِن بَعْدِهِمْ خَلْفٌ وَرِثُواْ الْكِتَابَ يَأْخُذُونَ عَرَضَ هَذَا الأدْنَى وَيَقُولُونَ سَيُغْفَرُ لَنَا وَإِن يَأْتِهِمْ عَرَضٌ مُّثْلُهُ يَأْخُذُوهُ أَلَمْ يُؤْخَذْ عَلَيْهِم مِّيثَاقُ الْكِتَابِ أَن لاَّ يِقُولُواْ عَلَى اللّهِ إِلاَّ الْحَقَّ وَدَرَسُواْ مَا فِيهِ وَالدَّارُ الآخِرَةُ خَيْرٌ لِّلَّذِينَ يَتَّقُونَ أَفَلاَ تَعْقِلُونَ ﴿أعراف169﴾

آن‏گاه بعد از آنان نسلي به جايشان نشستند و وارث كتاب [آسماني‏] شدند كه متاع دنياي پست را [به نامشروع‏]. مي‏گيرند و مي‏گويند: ما بخشيده خواهيم شد، و اگر متاع ديگري همانند آن به ايشان برسد باز آن را مي‏گيرند. آيا از آنها در كتاب، كه محتواي آن را آموخته‏اند، پيمان گرفته نشده است كه به خداوند جز حق را نسبت ندهند؟ و سراي آخرت براي كساني كه تقوا پيشه مي‏كنند بهتر است، آيا نمي‏انديشيد؟ (اعراف 169)

عهد و پیمان بازخواست شدنی است

وَلاَ تَقْرَبُواْ مَالَ الْيَتِيمِ إِلاَّ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ حَتَّى يَبْلُغَ أَشُدَّهُ وَأَوْفُواْ بِالْعَهْدِ إِنَّ الْعَهْدَ كَانَ مَسْؤُولاً ﴿إسراء34﴾

و به مال يتيم نزديك نشويد مگر به طريقي كه بهتر است، تا آن‏گاه كه به حدّ بلوغش برسد، و به پيمان وفا كنيد كه پيمان بازخواست شدني است. (اسراء34)

وَلَقَدْ كَانُوا عَاهَدُوا اللَّهَ مِن قَبْلُ لَا يُوَلُّونَ الْأَدْبَارَ وَكَانَ عَهْدُ اللَّهِ مَسْؤُولًا ﴿أحزاب15﴾

در حالى كه آنها پيش از اين با خدا پيمان بسته بودند كه پشت [به دشمن‏] نكنند، و پيمان خدا همواره بازخواست شدنى است. (احزاب15)

چه کسی از خداوند به عهد خود وفادارتر است؟

إِنَّ اللّهَ اشْتَرَى مِنَ الْمُؤْمِنِينَ أَنفُسَهُمْ وَأَمْوَالَهُم بِأَنَّ لَهُمُ الجَنَّةَ يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللّهِ فَيَقْتُلُونَ وَيُقْتَلُونَ وَعْدًا عَلَيْهِ حَقًّا فِي التَّوْرَاةِ وَالإِنجِيلِ وَالْقُرْآنِ وَمَنْ أَوْفَى بِعَهْدِهِ مِنَ اللّهِ فَاسْتَبْشِرُواْ بِبَيْعِكُمُ الَّذِي بَايَعْتُم بِهِ وَذَلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ ﴿توبة111﴾

همانا خدا از مؤمنان جان و مالشان را به بهاي بهشت خريداري كرد آنان در راه خدا مي‏جنگند و مي‏كشند و كشته مي‏شوند. اين در تورات و انجيل و قرآن وعده‏ي حقي بر عهده‏ي خدا است، و چه كسي از خدا به عهد خويش وفادارتر است؟ پس به اين معامله‏اي كه با خدا كرده‏ايد شاد باشيد و اين همان كاميابي بزرگ است. (توبه 111)

به عهد خود وفا کنید تا به عهد خود وفا کنم

يَا بَنِي إِسْرَائِيلَ اذْكُرُواْ نِعْمَتِيَ الَّتِي أَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَأَوْفُواْ بِعَهْدِي أُوفِ بِعَهْدِكُمْ وَإِيَّايَ فَارْهَبُونِ ﴿بقرة40﴾

اي بني اسرائيل! نعمت مرا كه بر شما ارزاني داشتم به ياد آريد و پيمان مرا وفا كنيد تا به پيمانتان وفا كنم، و تنها از من بيم داريد. (بقره40 )

ویژگی­های وفاداران به عهد

وفاداری به عهد از نشانه‌های انسان‌های نیک و پارسا

لَّيْسَ الْبِرَّ أَن تُوَلُّواْ وُجُوهَكُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَلَكِنَّ الْبِرَّ مَنْ آمَنَ بِاللّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَالْمَلآئِكَةِ وَالْكِتَابِ وَالنَّبِيِّينَ وَآتَى الْمَالَ عَلَى حُبِّهِ ذَوِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينَ وَابْنَ السَّبِيلِ وَالسَّآئِلِينَ وَفِي الرِّقَابِ وَأَقَامَ الصَّلاةَ وَآتَى الزَّكَاةَ وَالْمُوفُونَ بِعَهْدِهِمْ إِذَا عَاهَدُواْ وَالصَّابِرِينَ فِي الْبَأْسَاء والضَّرَّاء وَحِينَ الْبَأْسِ أُولَئِكَ الَّذِينَ صَدَقُوا وَأُولَئِكَ هُمُ الْمُتَّقُونَ ﴿بقرة177﴾

نيكي [تنها] آن نيست كه روي خود را به جانب مشرق و مغرب كنيد، بلكه نيكي آن است كه انسان به خدا و روز واپسين و فرشتگان و كتاب [هاي آسماني‏] و پيامبران ايمان آورد، و مال [خود] را با آن كه دوستش دارد به خويشاوندان [نيازمند] و يتيمان و درماندگان و به راه مانده و مستمندان و [براي آزادي‏] در بند ماندگان ببخشد، و نماز به پا دارد و زكات دهد و آنانند كه چون تعهّد دهند به عهد خود وفا كنند و در سختي و زيان و به هنگام جنگ صابر و پايدار باشند. هم اينان راست مي‏گويند و هم ايشان پارسايانند. (بقره177)

وفاداری به عهد ، نشانه­ای برای مردان مؤمن

مِنَ الْمُؤْمِنِينَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ فَمِنْهُم مَّن قَضَى نَحْبَهُ وَمِنْهُم مَّن يَنتَظِرُ وَمَا بَدَّلُوا تَبْدِيلًا لِيَجْزِيَ اللَّهُ الصَّادِقِينَ بِصِدْقِهِمْ وَيُعَذِّبَ الْمُنَافِقِينَ إِن شَاء أَوْ يَتُوبَ عَلَيْهِمْ إِنَّ اللَّهَ كَانَ غَفُورًا رَّحِيمًا ﴿أحزاب23و 24﴾

از مؤمنان مردانى هستند كه به آنچه با خدا عهد بستند صادقانه وفا كردند، پس برخى از آنها نذر خود را ادا كرده [به شهادت رسيدند] و برخى از آنها در [همين‏] انتظارند و هرگز پيمان خود را تغيير ندادند. تا خدا راستگويان را به خاطر راستى‏شان پاداش دهد، و منافقان را اگر بخواهد عذاب كند يا توبه‏شان را بپذيرد كه خدا آمرزنده‏ى مهربان است. (احزاب23و 24)

خردمندان حقیقی به عهد خود با خدا وفادارند

أَفَمَن يَعْلَمُ أَنَّمَا أُنزِلَ إِلَيْكَ مِن رَبِّكَ الْحَقُّ كَمَنْ هُوَ أَعْمَى إِنَّمَا يَتَذَكَّرُ أُوْلُواْ الأَلْبَابِ الَّذِينَ يُوفُونَ بِعَهْدِ اللّهِ وَلاَ يِنقُضُونَ الْمِيثَاقَ ﴿رعد19و 20﴾

 پس آيا كسي كه مي‏داند آنچه از جانب پروردگارت به سوي تو نازل شده حق است، مانند آن كسي است كه كور [دل‏] است؟ فقط خردمندان متذكر مي‏شوند، همانان كه به عهد خدا وفا مي‏كنند و پيمان [خدا] را نمي‏شكنند. (رعد19و 20 )

حافظان عهد و پیمان و امانات در باغ‌های بهشت گرامی داشته می­شوند

وَالَّذِينَ هُمْ لِأَمَانَاتِهِمْ وَعَهْدِهِمْ رَاعُونَ وَالَّذِينَ هُم بِشَهَادَاتِهِمْ قَائِمُونَ وَالَّذِينَ هُمْ عَلَى صَلَاتِهِمْ يُحَافِظُونَ أُوْلَئِكَ فِي جَنَّاتٍ مُّكْرَمُونَ ﴿معارج32 تا 35﴾

و كسانى كه امانت‏ها و پيمان خود را مراعات كنند. و آنان كه بر شهادت‏هاى خود ايستاده‏اند. و كسانى كه بر نمازشان مواظبت دارند. آنها هستند كه در باغ‏هايى [از بهشت‏] گرامى داشته مى‏شوند. (معارج 32تا 35)

پیامبران الهی  و پیمان با خدا

خداوند از پیامبران خود پیمان استوار گرفته است

وَإِذْ أَخَذْنَا مِنَ النَّبِيِّينَ مِيثَاقَهُمْ وَمِنكَ وَمِن نُّوحٍ وَإِبْرَاهِيمَ وَمُوسَى وَعِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ وَأَخَذْنَا مِنْهُم مِّيثَاقًا غَلِيظًا لِيَسْأَلَ الصَّادِقِينَ عَن صِدْقِهِمْ وَأَعَدَّ لِلْكَافِرِينَ عَذَابًا أَلِيمًا ﴿أحزاب7و 8﴾

و [ياد كن‏] هنگامى را كه از پيامبران پيمان گرفتيم و از تو و از نوح و ابراهيم و موسى و عيسى بن مريم، و از [همه‏] آنان پيمانى استوار گرفتيم [كه در تكليف رسالت كوتاهى نكنند]. تا [خدا] راستگويان را از صدقشان سؤال كند، و براى كافران عذابى دردناك آماده كرده است. (احزاب7 و 8)

وَإِذْ أَخَذَ اللّهُ مِيثَاقَ النَّبِيِّيْنَ لَمَا آتَيْتُكُم مِّن كِتَابٍ وَحِكْمَةٍ ثُمَّ جَاءكُمْ رَسُولٌ مُّصَدِّقٌ لِّمَا مَعَكُمْ لَتُؤْمِنُنَّ بِهِ وَلَتَنصُرُنَّهُ قَالَ أَأَقْرَرْتُمْ وَأَخَذْتُمْ عَلَى ذَلِكُمْ إِصْرِي قَالُواْ أَقْرَرْنَا قَالَ فَاشْهَدُواْ وَأَنَاْ مَعَكُم مِّنَ الشَّاهِدِينَ فَمَن تَوَلَّى بَعْدَ ذَلِكَ فَأُوْلَئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ ﴿آل‌عمران81و 82﴾

و هنگامي كه خدا از پيامبران [و امّت‏هاي آنان‏] پيمان گرفت كه چون به شما كتاب و حكمت بخشيدم، آن‏گاه پيامبري سويتان آمد كه گواهي دهنده بر كتاب آسماني شما گرديد، بر شماست كه به او ايمان آوريد و حتما ياري‏اش دهيد آن‏گاه گفت: آيا گردن نهاديد و پيمانم را پذيرفتيد؟ گفتند: آري، گردن نهاديم. گفت: پس گواه باشيد و من نيز با شما از گواهانم. پس هر كه بعد از آن [پيمان‏] پشت كند، پس آنان همان فاسقانند. (آل عمران81و 82)

عهد پبشوایی و امامت به ظالمان نمی­رسد

وَإِذِ ابْتَلَى إِبْرَاهِيمَ رَبُّهُ بِكَلِمَاتٍ فَأَتَمَّهُنَّ قَالَ إِنِّي جَاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِمَامًا قَالَ وَمِن ذُرِّيَّتِي قَالَ لاَ يَنَالُ عَهْدِي الظَّالِمِينَ ﴿بقرة124﴾

و هنگامي كه خدا ابراهيم را با كلماتي بيازمود و او همه را به اتمام رسانيد، گفت: من تو را امام و پيشواي مردم قرار دادم. [ابراهيم‏] گفت: از خاندانم چطور؟ فرمود: عهد من به ستمكاران نمي‏رسد. (بقره124)

پیمان یعقوب (ع) با فرزندان خود با نام خدا

فَلَمَّا اسْتَيْأَسُواْ مِنْهُ خَلَصُواْ نَجِيًّا قَالَ كَبِيرُهُمْ أَلَمْ تَعْلَمُواْ أَنَّ أَبَاكُمْ قَدْ أَخَذَ عَلَيْكُم مَّوْثِقًا مِّنَ اللّهِ وَمِن قَبْلُ مَا فَرَّطتُمْ فِي يُوسُفَ فَلَنْ أَبْرَحَ الأَرْضَ حَتَّىَ يَأْذَنَ لِي أَبِي أَوْ يَحْكُمَ اللّهُ لِي وَهُوَ خَيْرُ الْحَاكِمِينَ ﴿يوسف80﴾

پس چون از او نوميد شدند، نجواكنان كنار كشيدند. بزرگشان گفت: مگر نمي‏دانيد كه پدرتان از شما به نام خدا پيمان اكيد گرفته است و قبلا هم در حق يوسف چه تقصيري كرده‏ايد؟ پس من هرگز از اين جا خارج نمي‏شوم تا پدرم به من رخصت دهد يا اين كه خداوند در حق من حكم كند، و او بهترين داوران است. (يوسف80)

پیمان خدا با بنی اسرائیل و اعراض آنها از این پیمان

وَإِذْ أَخَذْنَا مِيثَاقَ بَنِي إِسْرَائِيلَ لاَ تَعْبُدُونَ إِلاَّ اللّهَ وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَاناً وَذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَقُولُواْ لِلنَّاسِ حُسْناً وَأَقِيمُواْ الصَّلاَةَ وَآتُواْ الزَّكَاةَ ثُمَّ تَوَلَّيْتُمْ إِلاَّ قَلِيلاً مِّنكُمْ وَأَنتُم مِّعْرِضُونَ وَإِذْ أَخَذْنَا مِيثَاقَكُمْ لاَ تَسْفِكُونَ دِمَاءكُمْ وَلاَ تُخْرِجُونَ أَنفُسَكُم مِّن دِيَارِكُمْ ثُمَّ أَقْرَرْتُمْ وَأَنتُمْ تَشْهَدُونَ ﴿بقرة83و 84﴾

و [ياد كن‏] آن‏گاه كه از بني اسرائيل پيمان گرفتيم كه جز خدا را نپرستيد و به پدر و مادر و يتيمان و بينوايان نيكي كنيد و با مردم، نيكو سخن گوييد و نماز به پا داريد و زكات بدهيد، آن‏گاه جز تعدادي اندك از شما با حالت اعراض به آن پشت كرديد. و چون از شما پيمان گرفتيم كه خون يكديگر را مريزيد و يكديگر را از خانه و ديار خويش بيرون نكنيد، سپس شما [به اين پيمان‏] اقرار كرديد و شما گواهيد. (بقره83و 84)

وَإِذْ أَخَذْنَا مِيثَاقَكُمْ وَرَفَعْنَا فَوْقَكُمُ الطُّورَ خُذُواْ مَا آتَيْنَاكُم بِقُوَّةٍ وَاذْكُرُواْ مَا فِيهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ ثُمَّ تَوَلَّيْتُم مِّن بَعْدِ ذَلِكَ فَلَوْلاَ فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهُ لَكُنتُم مِّنَ الْخَاسِرِينَ ﴿بقرة63و 64﴾

و [ياد كنيد] وقتي كه از شما پيمان گرفتيم و كوه طور را [به نشانه قدرت‏] بالاي سرتان بلند كرديم و [گفتيم:] كتابي را كه به شما داده‏ايم، محكم بگيريد و محتواي آن را به خاطر بسپاريد، باشد كه پرهيزكار شويد. سپس شما بعد از آن [عهد و ميثاق‏] رو برتافتيد، و اگر فضل و رحمت خدا در حق شما نبود، قطعا از زيانكاران مي‏شديد(بقره63و 64)

وَإِذْ أَخَذْنَا مِيثَاقَكُمْ وَرَفَعْنَا فَوْقَكُمُ الطُّورَ خُذُواْ مَا آتَيْنَاكُم بِقُوَّةٍ وَاسْمَعُواْ قَالُواْ سَمِعْنَا وَعَصَيْنَا وَأُشْرِبُواْ فِي قُلُوبِهِمُ الْعِجْلَ بِكُفْرِهِمْ قُلْ بِئْسَمَا يَأْمُرُكُمْ بِهِ إِيمَانُكُمْ إِن كُنتُمْ مُّؤْمِنِينَ ﴿بقرة93﴾

 و آن‏گاه كه از شما پيمان گرفتيم و كوه طور را [به علامت جدّيت موضوع‏] بر فرازتان بداشتيم [و گفتيم:] آنچه به شما داده‏ايم محكم بگيريد و گوش فرا دهيد. گفتند: شنيديم {و به دل گفتند} نافرماني کرديم! آري، در اثر کفرشان دل به گوساله باختند. بگو: اگر دعوي ايمان داريد، چه بد است آنچه ايمانتان شما را به آن امر مي کند.  (بقره93)

وَرَفَعْنَا فَوْقَهُمُ الطُّورَ بِمِيثَاقِهِمْ وَقُلْنَا لَهُمُ ادْخُلُواْ الْبَابَ سُجَّدًا وَقُلْنَا لَهُمْ لاَ تَعْدُواْ فِي السَّبْتِ وَأَخَذْنَا مِنْهُم مِّيثَاقًا غَلِيظًا فَبِمَا نَقْضِهِم مِّيثَاقَهُمْ وَكُفْرِهِم بَآيَاتِ اللّهِ وَقَتْلِهِمُ الأَنْبِيَاء بِغَيْرِ حَقًّ وَقَوْلِهِمْ قُلُوبُنَا غُلْفٌ بَلْ طَبَعَ اللّهُ عَلَيْهَا بِكُفْرِهِمْ فَلاَ يُؤْمِنُونَ إِلاَّ قَلِيلاً  ﴿نساء154و 155﴾

و كوه طور را به اعتبار پيمانشان بالاي سرشان برافراشتيم و به ايشان گفتيم: فروتنانه از اين دروازه وارد شويد، و گفتيم: حرمت شنبه را نشكنيد [و صيد نكنيد] و از ايشان پيماني محكم گرفتيم. پس به سزاي پيمان شكني‏شان، و انكار آيات خدا، و كشتن پيامبران به ناحق، و به خاطر گفتارشان كه: دل‏هاي ما در غلاف است [لعنتشان كرديم‏]، بلكه خدا به خاطر كفرشان بر دل‏هاي آنها مهر زد و جز اندكي ايمان نمي‏آورند.  (نساء154و 155)

وَلَقَدْ أَخَذَ اللّهُ مِيثَاقَ بَنِي إِسْرَآئِيلَ وَبَعَثْنَا مِنهُمُ اثْنَيْ عَشَرَ نَقِيبًا وَقَالَ اللّهُ إِنِّي مَعَكُمْ لَئِنْ أَقَمْتُمُ الصَّلاَةَ وَآتَيْتُمُ الزَّكَاةَ وَآمَنتُم بِرُسُلِي وَعَزَّرْتُمُوهُمْ وَأَقْرَضْتُمُ اللّهَ قَرْضًا حَسَنًا لَّأُكَفِّرَنَّ عَنكُمْ سَيِّئَاتِكُمْ وَلأُدْخِلَنَّكُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الأَنْهَارُ فَمَن كَفَرَ بَعْدَ ذَلِكَ مِنكُمْ فَقَدْ ضَلَّ سَوَاء السَّبِيلِ فَبِمَا نَقْضِهِم مِّيثَاقَهُمْ لَعنَّاهُمْ وَجَعَلْنَا قُلُوبَهُمْ قَاسِيَةً يُحَرِّفُونَ الْكَلِمَ عَن مَّوَاضِعِهِ وَنَسُواْ حَظًّا مِّمَّا ذُكِّرُواْ بِهِ وَلاَ تَزَالُ تَطَّلِعُ عَلَىَ خَآئِنَةٍ مِّنْهُمْ إِلاَّ قَلِيلاً مِّنْهُمُ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاصْفَحْ إِنَّ اللّهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ ﴿مائدة12و 13﴾

و همانا خدا از بني اسرائيل پيمان گرفت و از آنها دوازده سرپرست برانگيختيم، و خدا فرمود: همانا من با شما هستم، اگر نماز برپا داريد و زكات بدهيد و به فرستادگان من ايمان بياوريد و ياريشان كنيد و به خدا قرض الحسنه بدهيد، قطعا بدي‏هايتان را از شما مي‏پوشانم و حتما شما را به باغ‏هايي كه از زير درختانش نهرها روان است در مي‏آورم. پس هر كه از شما بعد از اين [حجت‏] كافر شود، به يقين از راه راست منحرف شده است. پس به خاطر پيمان‏شكني‏شان، آنها را لعنت کردیم و دل‏هايشان را سخت گردانيديم كلمات را از جايگاه‏هاي خود تحريف مي‏كردند و بخشي از آنچه را به آنها گوشزد شده بود فراموش كردند، و تو همواره به خيانت [تازه‏اي‏] از ايشان آگاه مي‏شوي، مگر عده‏ي كمي از آنان و ليكن تو از آنها درگذر و چشم‏پوشي كن كه خداوند نيكوكاران را دوست مي‏دارد. (مائده 12و 13)

وَاذْكُرُواْ نِعْمَةَ اللّهِ عَلَيْكُمْ وَمِيثَاقَهُ الَّذِي وَاثَقَكُم بِهِ إِذْ قُلْتُمْ سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا وَاتَّقُواْ اللّهَ إِنَّ اللّهَ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ ﴿مائدة7﴾

نعمت خدا را كه بر شما ارزاني داشته و [نيز] پيماني را كه با شما بسته است به ياد آوريد كه گفتيد: شنيديم و فرمان برديم، و از خدا پروا كنيد كه خداوند به راز دل‏ها آگاه است. (مائده7)

لَقَدْ أَخَذْنَا مِيثَاقَ بَنِي إِسْرَائِيلَ وَأَرْسَلْنَا إِلَيْهِمْ رُسُلاً كُلَّمَا جَاءهُمْ رَسُولٌ بِمَا لاَ تَهْوَى أَنْفُسُهُمْ فَرِيقًا كَذَّبُواْ وَفَرِيقًا يَقْتُلُونَ ﴿مائدة70﴾

به تحقيق ما از بني اسرائيل پيمان گرفتيم و پيامبراني به سوي آنها فرستاديم، [اما] هرگاه پيامبري تعليماتي براي آنها آورد كه دلخواهشان نبود، گروهي را دروغگو شمردند و گروهي را كشتند. (مائده 70)

يَا بَنِي إِسْرَائِيلَ اذْكُرُواْ نِعْمَتِيَ الَّتِي أَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَأَوْفُواْ بِعَهْدِي أُوفِ بِعَهْدِكُمْ وَإِيَّايَ فَارْهَبُونِ ﴿بقرة40﴾

اي بني اسرائيل! نعمت مرا كه بر شما ارزاني داشتم به ياد آريد و پيمان مرا وفا كنيد تا به پيمانتان وفا كنم، و تنها از من بيم داريد. (بقره40 )

توصیه های خدا در مورد عهد و پیمان

چون با خدا پيمان بستيد بدان وفا كنيد

وَأَوْفُواْ بِعَهْدِ اللّهِ إِذَا عَاهَدتُّمْ وَلاَ تَنقُضُواْ الأَيْمَانَ بَعْدَ تَوْكِيدِهَا وَقَدْ جَعَلْتُمُ اللّهَ عَلَيْكُمْ كَفِيلاً إِنَّ اللّهَ يَعْلَمُ مَا تَفْعَلُونَ ﴿نحل91﴾

و چون با خدا پيمان بستيد بدان وفا كنيد و سوگندهاي خود را پس از محكم ساختن آنها نشكنيد در حالي كه خدا را بر خود ضامن قرار داده‏ايد. بي‏شك خدا از آنچه مي‏كنيد آگاه است. (نحل91)

پیمان خدا را وفا کنید تا به پیمان­تان وفا  کند

يَا بَنِي إِسْرَائِيلَ اذْكُرُواْ نِعْمَتِيَ الَّتِي أَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَأَوْفُواْ بِعَهْدِي أُوفِ بِعَهْدِكُمْ وَإِيَّايَ فَارْهَبُونِ ﴿بقرة40﴾

اي بني اسرائيل! نعمت مرا كه بر شما ارزاني داشتم به ياد آريد و پيمان مرا وفا كنيد تا به پيمانتان وفا كنم، و تنها از من بيم داريد. (بقره40)

به قراردادهای خود وفا کنید

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ أَوْفُواْ بِالْعُقُودُِ... ﴿مائدة1﴾

اي كساني كه ايمان آورده‏ايد! به قراردادهاي [خود] وفا كنيد. گوشت چهارپايان براي شما حلال شده است، مگر آنچه [حكمش‏] بر شما خوانده مي‏شود، در حالي كه نبايد شكار را در حال احرام جايز شماريد. خدا هر چه بخواهد [و مصلحت بداند] حكم مي‏كند. (مائده1)

به پیمان خود با مشرکان نیز تا وقتی بر سر پیمان خود ایستاده­اند وفادار باشید

كَيْفَ يَكُونُ لِلْمُشْرِكِينَ عَهْدٌ عِندَ اللّهِ وَعِندَ رَسُولِهِ إِلاَّ الَّذِينَ عَاهَدتُّمْ عِندَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ فَمَا اسْتَقَامُواْ لَكُمْ فَاسْتَقِيمُواْ لَهُمْ إِنَّ اللّهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِينَ كَيْفَ وَإِن يَظْهَرُوا عَلَيْكُمْ لاَ يَرْقُبُواْ فِيكُمْ إِلاًّ وَلاَ ذِمَّةً يُرْضُونَكُم بِأَفْوَاهِهِمْ وَتَأْبَى قُلُوبُهُمْ وَأَكْثَرُهُمْ فَاسِقُونَ اشْتَرَوْاْ بِآيَاتِ اللّهِ ثَمَنًا قَلِيلاً فَصَدُّواْ عَن سَبِيلِهِ إِنَّهُمْ سَاء مَا كَانُواْ يَعْمَلُونَ لاَ يَرْقُبُونَ فِي مُؤْمِنٍ إِلاًّ وَلاَ ذِمَّةً وَأُوْلَئِكَ هُمُ الْمُعْتَدُونَ فَإِن تَابُواْ وَأَقَامُواْ الصَّلاَةَ وَآتَوُاْ الزَّكَاةَ فَإِخْوَانُكُمْ فِي الدِّينِ وَنُفَصِّلُ الآيَاتِ لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ ﴿توبة7تا 11﴾

 چگونه مشركان را نزد خدا و رسول او پيماني تواند بود؟ مگر آنها كه كنار مسجد الحرام با ايشان پيمان بسته‏ايد، پس تا هنگامي كه با شما بر سر پيمان ايستادند، بر سر پيمانتان بايستيد [زيرا] خداوند پرهيزكاران را دوست دارد.  چگونه [عهدي داشته باشند] در حالي كه اگر بر شما ظفر يابند، نه قرابتي را در باره‏ي شما مراعات مي‏كنند و نه پيماني را، شما را به زبان خويش راضي مي‏كنند اما دل‏هايشان امتناع دارد و بيشترشان فاسقند.  آنها آيات خدا را به بهايي اندك فروختند پس [مردم را] از راه او بازداشتند، به راستي آنها بد عمل مي‏كردند. آنها در باره‏ي هيچ مؤمني قرابت و پيماني را رعايت نمي‏كنند و آنها واقعا متجاوزند.  پس اگر توبه كردند و نماز به پا داشتند و زكات دادند، برادران ديني شما هستند، و ما آيات [خود] را براي قومي كه مي‏فهمند توضيح مي‏دهيم. (توبه 7تا 11)

وَأَذَانٌ مِّنَ اللّهِ وَرَسُولِهِ إِلَى النَّاسِ يَوْمَ الْحَجِّ الأَكْبَرِ أَنَّ اللّهَ بَرِيءٌ مِّنَ الْمُشْرِكِينَ وَرَسُولُهُ فَإِن تُبْتُمْ فَهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ وَإِن تَوَلَّيْتُمْ فَاعْلَمُواْ أَنَّكُمْ غَيْرُ مُعْجِزِي اللّهِ وَبَشِّرِ الَّذِينَ كَفَرُواْ بِعَذَابٍ أَلِيمٍ إِلاَّ الَّذِينَ عَاهَدتُّم مِّنَ الْمُشْرِكِينَ ثُمَّ لَمْ يَنقُصُوكُمْ شَيْئًا وَلَمْ يُظَاهِرُواْ عَلَيْكُمْ أَحَدًا فَأَتِمُّواْ إِلَيْهِمْ عَهْدَهُمْ إِلَى مُدَّتِهِمْ إِنَّ اللّهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِينَ ﴿توبة3 و 4﴾

و اين اعلاني است از ناحيه خدا و رسول او به مردم در روز حج اكبر كه خدا و رسولش از مشركان بيزارند. پس اگر توبه كنيد براي شما بهتر است، و اگر رو برتابيد بدانيد كه شما خدا را عاجز نتوانيد كرد و كافران را به عذابي دردناك بشارت ده. مگر آن مشركاني كه با آنها پيمان بستيد و سپس چيزي از پيمان شما را نكاستند و با هيچ كس بر ضد شما همدست نشدند، پس پيمان آنان را تا پايان مدت شان تمام كنيد. همانا خداوند پرهيزکاران را دوست دارد. (توبه 3و 4)

فَمَا لَكُمْ فِي الْمُنَافِقِينَ فِئَتَيْنِ وَاللّهُ أَرْكَسَهُم بِمَا كَسَبُواْ أَتُرِيدُونَ أَن تَهْدُواْ مَنْ أَضَلَّ اللّهُ وَمَن يُضْلِلِ اللّهُ فَلَن تَجِدَ لَهُ سَبِيلاً وَدُّواْ لَوْ تَكْفُرُونَ كَمَا كَفَرُواْ فَتَكُونُونَ سَوَاء فَلاَ تَتَّخِذُواْ مِنْهُمْ أَوْلِيَاء حَتَّىَ يُهَاجِرُواْ فِي سَبِيلِ اللّهِ فَإِن تَوَلَّوْاْ فَخُذُوهُمْ وَاقْتُلُوهُمْ حَيْثُ وَجَدتَّمُوهُمْ وَلاَ تَتَّخِذُواْ مِنْهُمْ وَلِيًّا وَلاَ نَصِيرًا إِلاَّ الَّذِينَ يَصِلُونَ إِلَىَ قَوْمٍ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُم مِّيثَاقٌ أَوْ جَآؤُوكُمْ حَصِرَتْ صُدُورُهُمْ أَن يُقَاتِلُونَكُمْ أَوْ يُقَاتِلُواْ قَوْمَهُمْ وَلَوْ شَاء اللّهُ لَسَلَّطَهُمْ عَلَيْكُمْ فَلَقَاتَلُوكُمْ فَإِنِ اعْتَزَلُوكُمْ فَلَمْ يُقَاتِلُوكُمْ وَأَلْقَوْاْ إِلَيْكُمُ السَّلَمَ فَمَا جَعَلَ اللّهُ لَكُمْ عَلَيْهِمْ سَبِيلاً ﴿نساء88 تا 90﴾

چرا در مورد منافقان دچار دو دستگي شده‏ايد؟ حال آن كه خدا آنها را به سبب آنچه كردند نگونسار كرده است. آيا مي‏خواهيد كسي را كه خدا گمراه كرده به راه آوريد؟ و هر كه را خدا گمراه كند هرگز راهي برايش نخواهي يافت. آنها دوست دارند شما هم مانند آنها كافر شويد تا با آنها يكسان گرديد. پس، از آنها دوست مگيريد تا اين كه در راه خدا هجرت كنند. پس اگر رو برتافتند، هر جا آنها را يافتيد بگيريد و بكشيد و از آنها دوست و ياور نگيريد. مگر آنها كه به گروهي پيوندند كه ميان شما و آنها پيماني هست، يا در حالي نزد شما بيايند كه دل‏هايشان از پيكار با شما يا با قوم خود به تنگ آمده باشد. و اگر خدا مي‏خواست قطعا آنها را بر شما چيره مي‏ساخت و با شما مي‏جنگيدند. پس اگر آنها از شما كناره گرفتند و با شما سر جنگ نداشتند و به شما پيشنهاد صلح دادند، ديگر خدا براي شما راهي [براي مبارزه‏] عليه آنان قرار نداده است. (نساء88 تا 90)

وَمَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ أَن يَقْتُلَ مُؤْمِنًا إِلاَّ خَطَئًا وَمَن قَتَلَ مُؤْمِنًا خَطَئًا فَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مُّؤْمِنَةٍ وَدِيَةٌ مُّسَلَّمَةٌ إِلَى أَهْلِهِ إِلاَّ أَن يَصَّدَّقُواْ فَإِن كَانَ مِن قَوْمٍ عَدُوٍّ لَّكُمْ وَهُوَ مْؤْمِنٌ فَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مُّؤْمِنَةٍ وَإِن كَانَ مِن قَوْمٍ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ مِّيثَاقٌ فَدِيَةٌ مُّسَلَّمَةٌ إِلَى أَهْلِهِ وَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مُّؤْمِنَةً فَمَن لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ شَهْرَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِ تَوْبَةً مِّنَ اللّهِ وَكَانَ اللّهُ عَلِيمًا حَكِيمًا ﴿نساء92﴾

و بر هيچ مؤمني نسزد كه مؤمني را بكشد مگر به خطا، و هر كه مؤمني را به خطا بكشد بايد يك بنده‏ي مؤمن را آزاد كند و به كسان او خونبها بپردازد، مگر اين كه آنها گذشت كنند. و اگر [مقتول‏] از قومي باشد كه در حال جنگ با شماست و خود وي مؤمن است، آزاد كردن بنده‏ي مؤمن [بس است‏]. و اگر از قومي باشد كه ميان شما و آنها پيماني هست بايد به كسان او خونبها پرداخت و بنده‏ي مؤمني را آزاد كرد، و هر كه [بنده‏اي‏] نيافت، دو ماه پياپي روزه بدارد كه اين بخشايشي از خداست و خداوند دانا و حكيم است. (نساء92)

نواهی خدا در باره­ی پیمان و عهد الهی

اعلام بیزاری خدا و پیامبر از پیمان بستن با مشرکان

بَرَاءةٌ مِّنَ اللّهِ وَرَسُولِهِ إِلَى الَّذِينَ عَاهَدتُّم مِّنَ الْمُشْرِكِينَ ﴿توبة1﴾

اين [اعلان‏] بيزاري است از طرف خدا و رسولش به آن مشركاني كه با ايشان پيمان بسته‏ايد. (توبه 1)

پیمان خود را با خدا نشکنید

وَلاَ تَكُونُواْ كَالَّتِي نَقَضَتْ غَزْلَهَا مِن بَعْدِ قُوَّةٍ أَنكَاثًا تَتَّخِذُونَ أَيْمَانَكُمْ دَخَلاً بَيْنَكُمْ أَن تَكُونَ أُمَّةٌ هِيَ أَرْبَى مِنْ أُمَّةٍ إِنَّمَا يَبْلُوكُمُ اللّهُ بِهِ وَلَيُبَيِّنَنَّ لَكُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مَا كُنتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ ﴿نحل92﴾

و مانند آن زني نباشيد كه رشته خود را پس از محكم تابيدن از هم واكرد كه سوگندهاي خود را به خاطر اين كه گروهي جمعيتشان افزون‏تر از ديگري است [بشكنيد و پيمان خود را با پيامبر لغو كنيد و آن را] وسيله تقلب ميان خود قرار دهيد. جز اين نيست که خدا شما را بدين وسيله مي‌آزمايد و قطعاً روز قيامت، [حقيقت] آنچه را که بر سرش اختلاف مي‌کرديد براي شما روشن خواهد کرد. (نحل92)

وَأَوْفُواْ بِعَهْدِ اللّهِ إِذَا عَاهَدتُّمْ وَلاَ تَنقُضُواْ الأَيْمَانَ بَعْدَ تَوْكِيدِهَا وَقَدْ جَعَلْتُمُ اللّهَ عَلَيْكُمْ كَفِيلاً إِنَّ اللّهَ يَعْلَمُ مَا تَفْعَلُونَ ﴿نحل91﴾

و چون با خدا پيمان بستيد بدان وفا كنيد و سوگندهاي خود را پس از محكم ساختن آنها نشكنيد در حالي كه خدا را بر خود ضامن قرار داده‏ايد. بي‏شك خدا از آنچه مي‏كنيد آگاه است. (نحل91)

پیمان با خدا را به بهای ناچیز مفروشید

وَلاَ تَشْتَرُواْ بِعَهْدِ اللّهِ ثَمَنًا قَلِيلاً إِنَّمَا عِندَ اللّهِ هُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ إِن كُنتُمْ تَعْلَمُونَ ﴿نحل95﴾

و پيمان خدا را به بهاي ناچيزي مفروشيد همانا آنچه نزد خداست همان براي شما بهتر است اگر مي‏دانستيد. (نحل95)

وَإِذَ أَخَذَ اللّهُ مِيثَاقَ الَّذِينَ أُوتُواْ الْكِتَابَ لَتُبَيِّنُنَّهُ لِلنَّاسِ وَلاَ تَكْتُمُونَهُ فَنَبَذُوهُ وَرَاء ظُهُورِهِمْ وَاشْتَرَوْاْ بِهِ ثَمَناً قَلِيلاً فَبِئْسَ مَا يَشْتَرُونَ ﴿آل‌عمران187﴾

و آن‏گاه كه خداوند از اهل كتاب پيمان محكم گرفت كه آن را حتما براي مردم بيان كنيد و كتمانش نسازيد. آنها اين را پشت سر انداختند و آن را به بهاي ناچيزي فروختند، پس بد معامله‏اي كردند. (آل عمران187)

انواع پیمان شکنی با خداوند

پیمان شکنی بعد از برداشته شدن عذاب

وَقَالُوا يَا أَيُّهَا السَّاحِرُ ادْعُ لَنَا رَبَّكَ بِمَا عَهِدَ عِندَكَ إِنَّنَا لَمُهْتَدُونَ فَلَمَّا كَشَفْنَا عَنْهُمُ الْعَذَابَ إِذَا هُمْ يَنكُثُونَ ﴿زخرف 49و 50﴾

و گفتند: اى افسونگر! پروردگار خود را به آن عهدى كه با تو كرده براى ما بخوان [كه اين عذاب را از ما بردارد] كه ما حتما هدايت پذير خواهيم بود. پس هنگامى كه عذاب را از آنها برداشتيم به ناگاه ايشان پيمان مى‏شكستند. (زخرف49و 50)

پیمان شکنی بعد از محکم کردن آن

الَّذِينَ يَنقُضُونَ عَهْدَ اللَّهِ مِن بَعْدِ مِيثَاقِهِ وَيَقْطَعُونَ مَا أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَن يُوصَلَ وَيُفْسِدُونَ فِي الأَرْضِ أُولَئِكَ هُمُ الْخَاسِرُونَ ﴿بقرة27﴾

همانان كه پيمان خدا را پس از تأكيدش مي‏شكنند و آنچه را كه خدا به پيوستن آن امر كرده مي‏گسلند و در زمين فتنه به پا مي‏كنند. همين‏ها زيانكارانند. (بقره 27)

وَمِنْهُم مَّنْ عَاهَدَ اللّهَ لَئِنْ آتَانَا مِن فَضْلِهِ لَنَصَّدَّقَنَّ وَلَنَكُونَنَّ مِنَ الصَّالِحِينَ فَلَمَّا آتَاهُم مِّن فَضْلِهِ بَخِلُواْ بِهِ وَتَوَلَّواْ وَّهُم مُّعْرِضُونَ﴿توبة75و 76﴾

 بعضي از آنها با خدا عهد بستند كه اگر از كرم خويش به ما عطا كند، قطعا صدقه خواهيم داد و بي‏ترديد از صالحان خواهيم شد. اما هنگامي كه از فضل خويش به آنان بخشيد، بدان بخل ورزيدند، و به اعراض روي برتافتند. (توبه 75و 76)

گفتار بدون عمل نیز نوعی پیمان شکنی است

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آَمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ مَا لَا تَفْعَلُونَ كَبُرَ مَقْتًا عِندَ اللَّهِ أَن تَقُولُوا مَا لَا تَفْعَلُونَ ﴿صف2و 3﴾

اى كسانى كه ايمان آورده‏ايد! چرا چيزى را مى‏گوييد كه عمل نمى‏كنيد؟ نزد خدا سخت مبغوض است كه چيزى را بگوييد كه عمل نمى‏كنيد. (صف2و 3)

کم فروشی و با ترازوی درست وزن نکردن نیز نوعی پیمان­شکنی است

وَلاَ تَقْرَبُواْ مَالَ الْيَتِيمِ إِلاَّ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ حَتَّى يَبْلُغَ أَشُدَّهُ وَأَوْفُواْ بِالْعَهْدِ إِنَّ الْعَهْدَ كَانَ مَسْؤُولاً وَأَوْفُوا الْكَيْلَ إِذا كِلْتُمْ وَزِنُواْ بِالقِسْطَاسِ الْمُسْتَقِيمِ ذَلِكَ خَيْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِيلاً ﴿إسراء34و 35﴾

.... و به پيمان وفا كنيد كه پيمان بازخواست شدني است. و چون پيمانه كنيد پيمانه را تمام دهيد و با ترازوي درست وزن كنيد، كه اين بهتر و سر انجامش نيكوتر است. (اسراء34 و 35 )

فاسقان به پیمان با خدا و پیامبرانش پشت می­کنند

وَإِذْ أَخَذَ اللّهُ مِيثَاقَ النَّبِيِّيْنَ لَمَا آتَيْتُكُم مِّن كِتَابٍ وَحِكْمَةٍ ثُمَّ جَاءكُمْ رَسُولٌ مُّصَدِّقٌ لِّمَا مَعَكُمْ لَتُؤْمِنُنَّ بِهِ وَلَتَنصُرُنَّهُ قَالَ أَأَقْرَرْتُمْ وَأَخَذْتُمْ عَلَى ذَلِكُمْ إِصْرِي قَالُواْ أَقْرَرْنَا قَالَ فَاشْهَدُواْ وَأَنَاْ مَعَكُم مِّنَ الشَّاهِدِينَ فَمَن تَوَلَّى بَعْدَ ذَلِكَ فَأُوْلَئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ ﴿آل‌عمران81و 82﴾

و هنگامي كه خدا از پيامبران [و امّت‏هاي آنان‏] پيمان گرفت كه چون به شما كتاب و حكمت بخشيدم، آن‏گاه پيامبري سويتان آمد كه گواهي دهنده بر كتاب آسماني شما گرديد، بر شماست كه به او ايمان آوريد و حتما ياري‏اش دهيد آن‏گاه گفت: آيا گردن نهاديد و پيمانم را پذيرفتيد؟ گفتند: آري، گردن نهاديم. گفت: پس گواه باشيد و من نيز با شما از گواهانم. پس هر كه بعد از آن [پيمان‏] پشت كند، پس آنان همان فاسقانند. (آل عمران81و 82)

عواقب پیمان­شکنی

هر که پیمان­شکنی کند به زیان خودش است

إِنَّ الَّذِينَ يُبَايِعُونَكَ إِنَّمَا يُبَايِعُونَ اللَّهَ يَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَيْدِيهِمْ فَمَن نَّكَثَ فَإِنَّمَا يَنكُثُ عَلَى نَفْسِهِ وَمَنْ أَوْفَى بِمَا عَاهَدَ عَلَيْهُ اللَّهَ فَسَيُؤْتِيهِ أَجْرًا عَظِيمًا ﴿فتح10﴾

كسانى كه با تو بيعت مى‏كنند، جز اين نيست كه با خدا بيعت مى‏كنند دست خدا بالاى دست‏هايشان است. پس هر كه پيمان بشكند، تنها به زيان خود مى‏شكند، و هر كه بر آنچه با خدا عهد بسته وفادار بماند، به زودى خدا پاداشى بزرگ به او مى‏بخشد. (فتح10)

الَّذِينَ يَنقُضُونَ عَهْدَ اللَّهِ مِن بَعْدِ مِيثَاقِهِ وَيَقْطَعُونَ مَا أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَن يُوصَلَ وَيُفْسِدُونَ فِي الأَرْضِ أُولَئِكَ هُمُ الْخَاسِرُونَ ﴿بقرة27﴾

همانان كه پيمان خدا را پس از تأكيدش مي‏شكنند و آنچه را كه خدا به پيوستن آن امر كرده مي‏گسلند و در زمين فتنه به پا مي‏كنند. همين‏ها زيانكارانند. (بقره 27)

پیمان شکنی باعث دور شدن از رحمت خداوند می­شود

فَبِمَا نَقْضِهِم مِّيثَاقَهُمْ لَعنَّاهُمْ وَجَعَلْنَا قُلُوبَهُمْ قَاسِيَةً يُحَرِّفُونَ الْكَلِمَ عَن مَّوَاضِعِهِ وَنَسُواْ حَظًّا مِّمَّا ذُكِّرُواْ بِهِ وَلاَ تَزَالُ تَطَّلِعُ عَلَىَ خَآئِنَةٍ مِّنْهُمْ إِلاَّ قَلِيلاً مِّنْهُمُ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاصْفَحْ إِنَّ اللّهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ ﴿مائدة13﴾

پس به خاطر پيمان‏شكني‏شان، آنها را از رحمت خويش دور ساختيم و دل‏هايشان را سخت گردانيديم كلمات را از جايگاه‏هاي خود تحريف مي‏كردند و بخشي از آنچه را به آنها گوشزد شده بود فراموش كردند، و تو همواره به خيانت [تازه‏اي‏] از ايشان آگاه مي‏شوي، مگر عده‏ي كمي از آنان و ليكن تو از آنها درگذر و چشم‏پوشي كن كه خداوند نيكوكاران را دوست مي‏دارد. (مائده 13)

لعنت خداوند و بدفرجامی عاقبت پیمان شکنان است

وَالَّذِينَ يَنقُضُونَ عَهْدَ اللّهِ مِن بَعْدِ مِيثَاقِهِ وَيَقْطَعُونَ مَآ أَمَرَ اللّهُ بِهِ أَن يُوصَلَ وَيُفْسِدُونَ فِي الأَرْضِ أُوْلَئِكَ لَهُمُ اللَّعْنَةُ وَلَهُمْ سُوءُ الدَّارِ ﴿رعد25﴾

و كساني كه پيمان خدا را پس از تحكيم آن مي‏شكنند، و آنچه را خدا به پيوستن آن فرمان داده مي‏گسلند و در زمين فساد مي‏كنند، آنها برايشان لعنت است و آنان راست بد فرجامي سراي آخرت. (رعد25)

بوزینه شدن ، عاقبت تجاوز از حکم خدا و پیمان شکنی

وَلَقَدْ عَلِمْتُمُ الَّذِينَ اعْتَدَواْ مِنكُمْ فِي السَّبْتِ فَقُلْنَا لَهُمْ كُونُواْ قِرَدَةً خَاسِئِينَ ﴿بقرة65﴾

شما به خوبي كساني از خودتان را كه در روز شنبه [از حكم خدا] تجاوز كردند شناختيد كه به آنها گفتيم: بوزينگاني خوار و مطرود باشيد. (بقره65)

در  دل پیمان­شکنان تا روز ملاقات با خدا روح نفاق وجود دارد

وَمِنْهُم مَّنْ عَاهَدَ اللّهَ لَئِنْ آتَانَا مِن فَضْلِهِ لَنَصَّدَّقَنَّ وَلَنَكُونَنَّ مِنَ الصَّالِحِينَ فَلَمَّا آتَاهُم مِّن فَضْلِهِ بَخِلُواْ بِهِ وَتَوَلَّواْ وَّهُم مُّعْرِضُونَ فَأَعْقَبَهُمْ نِفَاقًا فِي قُلُوبِهِمْ إِلَى يَوْمِ يَلْقَوْنَهُ بِمَا أَخْلَفُواْ اللّهَ مَا وَعَدُوهُ وَبِمَا كَانُواْ يَكْذِبُونَ ﴿توبة75 تا 77﴾

بعضي از آنها با خدا عهد بستند كه اگر از كرم خويش به ما عطا كند، قطعا صدقه خواهيم داد و بي‏ترديد از صالحان خواهيم شد. اما هنگامي كه از فضل خويش به آنان بخشيد، بدان بخل ورزيدند، و به اعراض روي برتافتند. پس [اين رفتار] روحيه نفاق را تا روزي كه خدا را ملاقات كنند در دل‏هايشان قرار داد، بدين سبب كه با خدا خلف وعده كردند و به اين خاطر كه دروغ مي‏گفتند. (توبه 75 تا 77)

خدا در روز قیامت با پیمان شکنان سخن نمی­گوید و به آنها نظر نمی­کند

إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللّهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيلاً أُوْلَئِكَ لاَ خَلاَقَ لَهُمْ فِي الآخِرَةِ وَلاَ يُكَلِّمُهُمُ اللّهُ وَلاَ يَنظُرُ إِلَيْهِمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلاَ يُزَكِّيهِمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ ﴿آل‌عمران77﴾

بي‏ترديد، كساني كه پيمان خدا و سوگندهاي خود را به بهاي ناچيز مي‏فروشند آنان را در آخرت بهره‏اي نيست و خدا در روز قيامت با آنها سخن نگويد و به سويشان ننگرد و پاكشان نگرداند و آنها را عذابي دردناك است. (آل عمران77)

يَوْمَ نَحْشُرُ الْمُتَّقِينَ إِلَى الرَّحْمَنِ وَفْدًا وَنَسُوقُ الْمُجْرِمِينَ إِلَى جَهَنَّمَ وِرْدًا لَا يَمْلِكُونَ الشَّفَاعَةَ إِلَّا مَنِ اتَّخَذَ عِندَ الرَّحْمَنِ عَهْدًا ﴿مريم85 تا 87﴾

روزي كه پرهيزكاران را به مهماني و ديدار به سوي خداي رحمان فراهم آريم. و مجرمان را تشنه كام، به سوي دوزخ برانيم. آنها مالك شفاعت نيستند، جز آن كس كه نزد خداي رحمان پيماني گرفته باشد. (مريم85 تا 87)

ازدواج یکی از پیمان­های محکم است

وَإِنْ أَرَدتُّمُ اسْتِبْدَالَ زَوْجٍ مَّكَانَ زَوْجٍ وَآتَيْتُمْ إِحْدَاهُنَّ قِنطَارًا فَلاَ تَأْخُذُواْ مِنْهُ شَيْئًا أَتَأْخُذُونَهُ بُهْتَاناً وَإِثْماً مُّبِيناً وَكَيْفَ تَأْخُذُونَهُ وَقَدْ أَفْضَى بَعْضُكُمْ إِلَى بَعْضٍ وَأَخَذْنَ مِنكُم مِّيثَاقًا غَلِيظًا

﴿نساء20و 21﴾

و اگر خواستيد به جاي زني زن ديگري بگيريد، و به يكي از آنها مال فراواني داده‏ايد، چيزي از او پس نگيريد. آيا آن را به بهتان و با گناه آشكار پس مي‏گيريد؟ [كه با اتهام زدن از مهرشان دست بردارند]. و چگونه آن را باز مي‏ستانيد با اين كه از يكديگر كام گرفته‏ايد، و آنان [با عقد ازدواج‏] از شما پيمان محكمي گرفته‏اند؟ (نساء20و 21)

شیطان و اقرار به وعده دروغین

وَقَالَ الشَّيْطَانُ لَمَّا قُضِيَ الأَمْرُ إِنَّ اللّهَ وَعَدَكُمْ وَعْدَ الْحَقِّ وَوَعَدتُّكُمْ فَأَخْلَفْتُكُمْ وَمَا كَانَ لِيَ عَلَيْكُم مِّن سُلْطَانٍ إِلاَّ أَن دَعَوْتُكُمْ فَاسْتَجَبْتُمْ لِي فَلاَ تَلُومُونِي وَلُومُواْ أَنفُسَكُم مَّا أَنَاْ بِمُصْرِخِكُمْ وَمَا أَنتُمْ بِمُصْرِخِيَّ إِنِّي كَفَرْتُ بِمَآ أَشْرَكْتُمُونِ مِن قَبْلُ إِنَّ الظَّالِمِينَ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ ﴿إبراهيم22﴾

و شيطان هنگامي كه كار از كار گذشت، گويد: در حقيقت خدا به شما وعده‏ي راست داد، و من هم به شما وعده دادم و با شما خلاف كردم، و مرا بر شما هيچ تسلطي نبود جز اين كه شما را دعوت كردم و اجابتم نموديد. پس مرا ملامت نكنيد و خود را ملامت كنيد. من فريادرس شما نيستم و شما هم فريادرس من نيستيد. من آنچه را كه پيش از اين مرا [در كار خدا] شريك مي‏نموديد منكرم. همانا ستمكاران عذابي پر درد خواهند داشت. (ابراهيم22)

کاوشگران نور

دریافت فایل صوتی

بازگشت

Share